Limistéir Chósta. Tionchair mhalartacha beartais ar Chriosanna Cósta Eorpacha. 2000 – 2050

Cuirtear i láthair sa tuarascáil seo na torthaí a fuarthas ó chur i bhfeidhm shamhail úsáide talún EUClueScanner* chun ionsamhlú a dhéanamh ar dhá rogha beartais atá ábhartha do Bhainistiú Comhtháite Criosanna Cósta san Eoraip. Cuireadh na roghanna ‘Neamhrialaithe’ agus ‘Inbhuanaithe’ i gcomparáid le tríú forbairt neodrach a baineadh amach ó Chás B1 SRES. Reáchtáladh an tsamhail lena gcuirtear chun feidhme an taifeach spásúil 1‐km, cumraíocht 10 n‐aicme úsáide talún, don tréimhse 2000‐2050. Ríomhadh tacar táscairí ansin ar bhonn na léarscáileanna Eorpacha réamh-mheasta maidir le húsáid talún. Glactar leis, go háirithe, gurb é fás na limistéar foirgnithe an phríomh-mhéadrach chun meastóireacht a dhéanamh ar an mbrú ar chriosanna cósta. Go deimhin, tá sciar na limistéar tógtha sna criosanna costais beagnach dhá oiread níos mó ná mar atá i ndromchla ilchríochach foriomlán an Aontais. De réir thorthaí na n-ionsamhlúchán, is cosúil go bhfanfaidh an treocht seo sa todhchaí. Is féidir an difríocht idir an dá rogha beartais a fheiceáil don Eoraip ar fad agus do na Limistéir Chósta amháin, ach sa chás deireanach sin tá an difríocht níos soiléire. I gcás chríoch iomlán AE27, tá an méadú ar limistéir fhoirgnithe le haghaidh na rogha beartais neamhrialaithe idir 2000 agus 2050 7.49 pointe céatadáin níos airde ná an méadú faoin rogha beartais inbhuanaithe. Agus na Limistéir Chósta amháin á gcur san áireamh – mar a shainítear i gcomhthéacs na tuarascála seo – tá an méadú ar thógáil 7.85 pointe céatadáin níos airde faoin rogha beartais Neamhrialaithe ná mar atá sa rogha beartais Inbhuanaithe. Dá bhrí sin, is mó seans go mbeidh Limistéir Chósta thíos le tionchair chomhshaoil mar gheall ar sciartha méadaitheacha na talún tógtha san Eoraip. Tá sé sin níos ábhartha fós má bhreithnímid leochaileacht intreach na gCriosanna Cósta. Tá tionchair chomhshaoil chodarsnacha i gceist leis an difríocht idir an dá rogha beartais. Dá bhrí sin, faoin rogha beartais neamhrialaithe, tá cion níos airde de limistéir fhoirgnithe neamhchosanta ar chreimeadh cósta agus ar thuilte cósta, agus mar thoradh air sin tá níos mó sócmhainní féideartha i mbaol (i.e. caillteanais shóisialta agus eacnamaíocha). Tugann an méadú ar thalamh tógtha le tuiscint go bhfásfaidh dromchlaí neamh-thréscaoilteacha. Tá tionchar aige sin ar go leor réimsí: maidir leis an timthriall uisce, is gnách go laghdaíonn an choinneáil uisce agus d’fhéadfadh an baol tuilte cósta a bheith níos airde. D’fhéadfadh róshaothrú acmhainní nádúrtha (e.g. ganntanas uisce, caillteanas ithreacha ardluacha) agus méadú ar thruailliú a bheith mar thoradh ar bhrú tógála níos airde freisin. Ní hamháin go bhfuil an difríocht idir an dá rogha beartais cainníochtúil, ach baineann sí freisin leis an bpatrún spásúil a eascraíonn as sin: tá sé seo i bhfad níos scaipthe sa Neamhrialaithe, rud a d’fhéadfadh ilroinnt tírdhreacha agus caillteanas gnáthóg a mhéadú, rud a chuireann le laghdú ar an mbithéagsúlacht. Mar fhocal scoir, cuirtear faisnéis úsáideach ar fáil sa tuarascáil maidir leis an bhforbairt a d’fhéadfadh teacht ar úsáid talún i limistéir chósta na hEorpa amach anseo agus maidir leis na hiarmhairtí gaolmhara ó thaobh leochaileacht chósta de. Is féidir an fhaisnéis sin a chomhtháthú sa mheasúnú ar leochaileacht chósta i leith an athraithe aeráide, chun éagsúlacht spreagthaí suntasacha eile a chur san áireamh i gceart.