Athbhreithniú ar chreataí táscairí lena dtacaítear leis an bpleanáil uirbeach don athléimneacht agus don tsláinte

Tá an tsláinte phoiblí agus na naisc atá aici le pleanáil uirbeach, bainistiú riosca, caipiteal nádúrtha agus timpeallacht thógtha cathracha níos ábhartha ná riamh le blianta beaga anuas. De réir mar a leanann an Eoraip de bheith ag éirí níos uirbí, tá dúshláin nua a bhaineann leis an tsláinte os a comhair, dúshláin a eascraíonn as go leor tosca, lena n-áirítear athruithe déimeagrafacha, dinimic imirce, fás eacnamaíoch, brúnna comhshaoil, éigeandáil aeráide agus géarchéim COVID-19 a bhí ann le déanaí. Fágann an raon leathan spreagthaí riosca sláinte agus brúnna inmheánacha sin go bhfuil córais uirbeacha leochaileach, rud a mbíonn tionchar diúltach aige ar cháilíocht saoil agus ar fholláine na saoránach.

Déantar meastóireacht sa staidéar seo ar ábharthacht agus infheidhmeacht na dtáscairí uirbeacha atá ann cheana chun cathracha níos athléimní agus níos sláintiúla a thógáil trí phleanáil uirbeach. Chun dearcadh níos iomlánaíche a chur ar fáil maidir le rioscaí sláinte uirbí, baineann sé úsáid as coincheap na hathléimneachta uirbí mar bhealach nua chun cathracha a phleanáil chun ní hamháin suaití a chosc, ullmhú dóibh, iad a mhaolú agus oiriúnú dóibh ach leagann sé béim agus dúshláin freisin, agus é mar aidhm aige athléimneacht a fhorbairt trí bhailiú faisnéise, beartais, pleananna agus tionscnaimh níos fearr. Ós rud é go bhfuil táscairí agus sonraí ríthábhachtach chun rioscaí sláinte uirbeacha a mheasúnú agus a bhainistiú, ós rud é go gcuireann siad faisnéis riachtanach fhianaise-bhunaithe ar fáil lena n-éascaítear cinnteoireacht agus déanamh gníomhaíochta, tugtar aghaidh sa staidéar seo ar roinnt ceisteanna: An bhfuil creataí táscairí ann cheana lena ndéantar measúnú ar leochaileachtaí sistéamacha uirbeacha atá ann faoi láthair a bhaineann le pleanáil uirbeach, athléimneacht agus sláinte? An léiríonn siad treochtaí uirbeacha agus na naisc atá acu le rioscaí sláinte? An bhféadfadh siad cabhrú le gníomhaithe áitiúla réimsí tosaíochta le haghaidh gníomhaíochta a shainaithint agus treoir a thabhairt maidir le conas feabhas a chur ar phleanáil uirbeach agus ar ullmhacht chun sláinte agus athléimneacht a fheabhsú?

Díríonnan anailís ar shé chreat, a roghnaíodh le haghaidh measúnaithe bunaithe ar a n-ábharthacht don ábhar agus don scála, tábhacht pholaitiúil agus réigiúnach, infhaighteacht phoiblí agus éagsúlacht: táscairí na Spriocanna Forbartha Inbhuanaithe (SDGanna) (lena n-áirítear naisc le Creat Sendai agus le Comhaontú Pháras); Creat Faireacháin Nua an Chláir Oibre Uirbigh agus táscairí gaolmhara; Scórchárta Athléimneachta Tubaistí do Chathracha Oifig na Náisiún Aontaithe um Laghdú Rioscaí Tubaistí (UNDRR) agus an tAguisín a ghabhann leis maidir le hAthléimneacht an Chórais Sláinte Poiblí; táscairí na hEagraíochta um Chomhar agus Forbairt Eacnamaíochta (ECFE) maidir le cathracha athléimneacha; an Ceistneoir Riosca Sistéamachta; agus an ThinkHazard! uirlis.

Tá an cur chuige measúnaithe sistéamach agus déantar anailís ar an ngaol atá ag táscairí leis na nithe seo a leanas:

• staid reathana timpeallachta uirbí — sainaithnítear leis sin leochaileachtaí agus réimsí tosaíochta atá ann cheana; agus
• pleanáil uirbeach agus idirghabhálacha na cathrach atá dírithe ar riosca — tugann sé sin léargas ar an gcaoi a n-ullmhaíonn cathracha dothionchair na nguaiseacha agus/nó ar an gcaoi a maolaíonn siad na tionchair sin.
  

Scrúdaítear in anailís thánaisteach na deiseanna atá ann chun gach creat a chur chun feidhme go háitiúil.