Faisnéis ón Rialachán Rialachais lena dtuairiscítear ar oiriúnú (2023, 2021)

Tá an earnáil sláinte clúdaithe sa Straitéis Náisiúnta um Oiriúnú don Athrú Aeráide - ENAAC 2020 (NAS, 2015), i bPlean um Oiriúnú don Athrú Aeráide Limistéar Cathrach Liospóin (RAP, 2019), agus san Athrú Aeráide sa Phortaingéil: Cásanna, tionchair agus bearta oiriúnaithe - SIAM 2006 (CRA, 2006). Is í an tsláinte fócas na Straitéisí Réigiúnacha um Oiriúnú don Athrú Aeráide - Réigiún Sláinte Lisboa e Vale do Tejo (SAP, 2019). Tá cur chun feidhme straitéisí na hearnála sláinte bunaithe ar líonrú seirbhísí sláinte le heintitis slándála, chomhshaoil agus/nó tacaíochta sóisialta eile.

Tá an roinn sláinte mar chuid den Choimisiún um Ghníomhú ar son na hAeráide, a cruthaíodh in 2015 chun rannpháirtíocht na n-earnálacha éagsúla a fheabhsú agus cuntasacht na n-earnálacha éagsúla a chur chun cinn chun beartas aeráide a chomhtháthú níos mó i mbeartais earnála. Áirítear iad seo a leanas ar fhreagrachtaí an Choimisiúin: treoirlínte polaitiúla a chur ar fáil i gcomhthéacs an athraithe aeráide; beartais maidir leis an athrú aeráide a chur in iúl agus a chomhtháthú i mbeartais earnála; faireachán a dhéanamh ar chur chun feidhme beart, clár agus gníomhaíochtaí earnála;

Sainaithnítear tionchar an ghníomhaithe ar son na haeráide i dtéarmaí sláinte, i measc réimsí eile, laistigh d’uirlis mheastóireachta (Samhail den Treoirthionscadal maidir le Meastóireacht Roimh Ré ar an Tionchar Reachtach ar Ghníomhú ar son na hAeráide) a forbraíodh chun tionchair aeráide tograí reachtacha agus beartas earnálach a thomhas. Tá an treoirthionscadal á chur chun feidhme maidir le réamh-mheasúnú tionchair reachtach ar ghníomhú ar son na haeráide, ailíniú leis na cuspóirí arna ndéanamh ag an bPortaingéil ó thaobh beartas aeráide de a chur chun cinn agus nós imeachta reachtach feabhsaithe agus córas dlí níos trédhearcaí a sholáthar.

In earnáil na sláinte, tá sé ríthábhachtach faireachán a dhéanamh ar shláinte stáit an daonra, agus aird á tabhairt ar ghalair a tharchuirtear le huisce, bia, veicteoirí agus paiteolaíochtaí atá níos measa mar gheall ar cháilíocht an aeir agus nochtadh d’eachtraí adhaimsire. Is é an Líonra Náisiúnta um Fhaireachas ar Veicteoirí (REVIVE) a dhéanann faireachán ar veicteoirí a tharchuireann galair.

Chun éifeachtaí diúltacha dianfhuachta nó teasa a chosc, tá Plean Teagmhasach Sláinte Séasúrach – Modúl Geimhridh agus Modúl Samhraidh ag an bPortaingéil. Clúdaíonn na Cláir Faireachais Sláintíochta Uisce sna cúig réigiún sláinte uisce atá ceaptha do thomhaltas an duine, uiscí mianraí, nádúrtha agus fíoruisce agus limistéir snámha, agus tá sé mar chuspóirí acu faireachas a dhéanamh ar cháilíocht mhicribhitheolaíoch agus cheimiceach an uisce i gcomhréir lena úsáidí.

Ábhartha don tsláinte, ceann de na saincheisteanna móra náisiúnta chun brúnna cainníochtúla ar dhobharlaigh a laghdú is ea athúsáid uisce ó fhuíolluisce cóireáilte ó aon fhoinse a chur chun cinn chun críoch éagsúil. Foilsíodh Dlí Foraithne Uimh. 119/2019 an 21 Lúnasa chun rialú a dhéanamh ar an gcleachtas, lena moltar cur chuige atá cosúil leis an gcur chuige dá bhforáiltear le Rialachán (AE) 2020/741, arna thacú leis an sainmhíniú cás ar chás ar chaighdeáin cháilíochta (oiriúnach don fheidhm) agus ar bhainistíocht riosca maidir leis an tsláinte agus leis an gcomhshaol.

I measc na ndea-chleachtas don tsláinte i réimse an oiriúnaithe tá:

• Cumarsáid maidir le riosca aeráide: Feabhas a chur ar chumarsáid riosca agus ar fhaisnéis don phobal. Le rannpháirtíocht fhorchéimnitheach na seirbhísí agus na ranna sláinte poiblí éagsúla sa Líonra Náisiúnta um Fhaireachas Veicteoir (REVIVE), sa Phlean Teagmhasach Sláinte Séasúrach – Modúl Geimhridh agus Modúl Samhraidh agus sna Cláir Faireachais Sláintíochta Uisce, i gcomhar le heintitis eile, bhíothas in ann gnóthachain a bhaint amach don tsláinte mar thoradh ar eolas agus ar sheirbhísí a chur in iúl ar bhealach níos fearr.

I measc na ngníomhaíochtaí agus na mbeart oiriúnaithe lena dtugtar aghaidh ar earnáil na sláinte tá:

• Bearta agus straitéisí oiriúnaithe na hearnála sláinte a shainiú agus a chur chun feidhme: Díríonn an beart seo ar ghníomhaíochtaí agus straitéisí éagsúla a shainiú agus a chur chun feidhme chun an earnáil sláinte a oiriúnú don athrú aeráide.

Faisnéis ó thuarascáil EEA. An t-athrú aeráide agus an tsláinte: an forléargas ar an mbeartas náisiúnta san Eoraip (2022)

Rinneadh anailís ar bheartais náisiúnta maidir le hoiriúnú don athrú aeráide agus straitéisí sláinte náisiúnta chun cumhdach na dtionchar a bhaineann leis an aeráid ar an tsláinte (fisiceach, meabhrach agus sóisialta) agus na cineálacha idirghabhála a thugann aghaidh orthu a shainaithint. Tugtar forléargas Eorpach sa tuarascáil, agus is féidir cumhdach geografach gnéithe éagsúla de bheartais náisiúnta ar fud na hEorpa a amharcléiriú trí úsáid a bhaint as an mbreathnóir léarscáile. Tá achoimre ar thorthaí na Portaingéile le fáil anseo.

Doiciméid bheartais a ndearnadh athbhreithniú orthu:

An Straitéis Náisiúnta um an Oiriúnú don Athrú Aeráide (ENAAC 2020)

Plean Gníomhaíochta um Oiriúnú don Athrú Aeráide (P-3AC)

Plean Sláinte Náisiúnta 2020

Gnéithe a chumhdaítear sa doiciméad beartais athbhreithnithe:

Acmhainní i gcatalóg na Faireachlainne maidir leis an bPortaingéil