Kuntratt tal-Kosta: Approċċ ta’ Governanza għall-Ġestjoni Integrata tal-Artijiet Mistagħdra

Tagħlimiet Ewlenin

Dwar ir-Reġjun

Theddid għall-Klima

Fuq il-kosta tal-Punent ta’ Sardinja, il-Golf ta’ Oristano huwa partikolarment suxxettibbli għal maltempati tal-baħar u xita torrenzjali, li joħolqu riskju sostanzjali ta’ għargħar intern. Riskju ieħor huwa s-sjuf jaħarqu b’mewġiet ta’ sħana fit-tul u nixfiet imprevedibbli, li huma eżasperati minn xita qawwija. Dan jhedded is-sikurezza u l-benesseri tal-popolazzjoni lokali u jipperikola pilastri ekonomiċi vitali bħall-agrikoltura, is-sajd u l-akkwakultura. Madankollu, dan ix-xenarju jippreżenta wkoll opportunità biex jiġu kkunsidrati mill-ġdid ir-reżiljenza u l-innovazzjoni.

Ir-rivitalizzazzjoni tal-Artijiet Mistagħdra: Era Ġdida ta’ Governanza Ambjentali Kollaborattiva

Artijiet mistagħdra b’saħħithom huma kruċjali fil-mitigazzjoni tat-tisħin globali, billi jaġixxu bħala bjar naturali tal-karbonju, u jipprovdu reżiljenza kontra avvenimenti klimatiċi estremi. Madankollu, il-frammentazzjoni tar-responsabbiltajiet governattivi tipikament tisfida l-ġestjoni tal-artijiet mistagħdra. Il-mekkaniżmi ta’ governanza li jinkoraġġixxu l-kooperazzjoni bejn diversi atturi huma meqjusa bħala prattika tajba fil-ġestjoni tal-baċiri tax-xmajjar.

Il-Pjanijiet ta’ Mmaniġġjar tal-Baċin tax-Xmara skont id-Direttiva Qafas dwar l-Ilma huma eżempji ta’ azzjoni kooperattiva fuq l-iskala (akbar) tal-baċin tax-xmara. Jeżistu inqas eżempji ta’ ġestjoni kollaborattiva u integrata lokalment, eż. xmara, bajja jew art mistagħdra iżgħar. Fil-Belġju, fi Franza u fl-Italja, il-kunċett ta’ kuntratti tax-xmajjar jintuża biex jiffaċilita l-kooperazzjoni b’diversi atturi fi xmajjar iżgħar. Fil-Golf ta’ Oristano, ġie approvat Kuntratt Kostali biex jiffaċilita l-kooperazzjoni u l-ġestjoni konġunta tal-artijiet mistagħdra u l-bajja kostali ta’ Oristano. Il-muniċipalitajiet lokali u l-awtoritajiet reġjonali u provinċjali approvaw il-Kuntratt Kostali.

Il-Kuntratt Kostali jirrappreżenta ftehim volontarju u inklużiv fost diversi sħab li jirrikonoxxu t-territorju tal-Golf ta’ Oristano bħala parti minn ekosistema unika u jridu jikkollaboraw b’mod attiv lejn il-protezzjoni u l-promozzjoni tiegħu. Immexxija minn dan l-impenn kondiviż u appoġġata minn djalogu kostruttiv, il-parteċipanti kellhom l-opportunità li jaqsmu l-esperjenzi u l-proposti tagħhom, filwaqt li enfasizzaw kemm il-karatteristiċi territorjali individwali kif ukoll il-ħtiġijiet komuni. Dan il-proċess kien kruċjali fit-tfassil ta’ Pjan ta’ Azzjoni ambizzjuż u effettiv.

Għandna artijiet mistagħdra estremament importanti li jirrappreżentaw ħabitat ewlieni fir-reġjun tal-Mediterran. Jekk inkomplu naġixxu individwalment, mhux se niksbu r-riżultat li lkoll qed nittamaw għalih.

Sandro Pili, Sindku ta' Terralba, l-Italja

Din l-inizjattiva wasslet għal avvanzi sinifikanti:

• Governanza Kollaborattiva Innovattiva: Il-Kuntratt Kostali huwa pjan ta’ azzjoni għal kif il-kollaborazzjoni f’diversi livelli tista’ tixpruna t-tkabbir ekonomiku u s-sostenibbiltà ambjentali, filwaqt li tnaqqas id-distakk bejn il-ħtiġijiet lokali u l-istrateġiji reġjonali.
• Involviment u Sensibilizzazzjoni Msaħħa: Il-komunità rrikonoxxiet li l-artijiet mistagħdra huma parti mill-identità kulturali tagħhom u soluzzjoni bbażata fuq in-natura għar-reżiljenza għall-klima.
• Produzzjoni bbażata fuq l-evidenza: L-Osservatorju Lokali tal-Artijiet Mistagħdra, ċentru għad-data u r-riċerka, jiżgura li kull azzjoni meħuda tkun ibbażata fuq ix-xjenza u allinjata mal-ħtiġijiet tal-ekosistemi u l-komunitajiet.

Il-kuntratt jgħin fil-promozzjoni ta’ prattiki tajbin. Is-sajjieda kollha jridu jaħdmu aktar biex jiggarantixxu sajd sostenibbli u joħolqu mudell li huwa applikabbli għal-laguni kollha tal-Mediterran.

Alessandro Porcu, Direttur tal-Kooperattiva tas-Sajjieda ta' Sant'Andrea. S’Ena Arrubia Pond, Arborea.

Il-Vjaġġ Trasformattiv tal-Proġett TrasformAr

Fil-qafas tal-Proġett TransformAr, is-sħab qed jaħdmu biex itejbu l-użu tal-Kuntratt Kostali biex jipproteġu l-korpi tal-ilma fil-Golf ta’ Oristano u jinkoraġġixxu r-replikabbiltà tiegħu madwar Sardinja. Bis-saħħa ta’ proċess parteċipattiv konsolidat u l-iżvilupp tal-Osservatorju Lokali tal-Artijiet Mistagħdra, il-proġett qed jilħaq involviment usa’ tal-awtoritajiet pubbliċi, il-komunitajiet lokali, is-sajjieda, il-bdiewa, u l-operaturi tat-turiżmu u qed jiggarantixxi approċċ xjentifiku għall-iżvilupp ta’ miżuri ta’ konservazzjoni u adattament tal-artijiet mistagħdra. L-Osservatorju jiffaċilita deċiżjonijiet infurmati u bbażati fuq l-evidenza u jqajjem kuxjenza pubblika dwar ir-rwol kruċjali tal-artijiet mistagħdra fil-protezzjoni tal-klima.

L-akkwist ta’ finanzjament ġdid għall-implimentazzjoni tal-Pjan ta’ Azzjoni, flimkien mal-involviment dejjem jikber tal-partijiet ikkonċernati lokali f’laqgħat pubbliċi dwar l-artijiet mistagħdra u ż-żieda fil-proposti għal diversi azzjonijiet u inizjattivi, jenfasizzaw b’mod kollettiv l-effettività ta’ din l-għodda ta’ governanza.

IN-NUMRI TAL-KUNTRATT TAL-KOSTA

14-il Firmatarju (inklużi l-muniċipalitajiet, l-awtoritajiet lokali u reġjonali).
Erba’ korpi ta’ governanza:

1) Grupp ta' Koordinazzjoni

2) Segretarjat Tekniku

3) Kumitat għad-Direzzjonijet

4) Il-Kumitat Tekniku

50 Azzjonijiet li jaffettwaw is-sistema integrata jew sit speċifiku.
Seba’ Assi Strateġiċi li fihom l-azzjonijiet huma raggruppati:

• Governanza u bini tal-kapaċità
• Titjib tal-istatus ekoloġiku tas-sistemi tal-ilma
• Protezzjoni tal-bijodiversità u tal-kapital naturali
• L-iżvilupp tal-pajsaġġ u l-promozzjoni tal-wirt kulturali
• Ekonomija Ekoloġika
• Titjib tar-reżiljenza għat-tibdil fil-klima
• Komunikazzjoni u edukazzjoni ambjentali
  

50 % tal-Azzjonijiet iffinanzjati u bdew il-fażi ta’ implimentazzjoni.
50% jitolbu fondi ġodda għall-implimentazzjoni fit-terminu medju.
Ġew organizzati 40 laqgħa parteċipattiva ma’ partijiet ikkonċernati pubbliċi u privati lokali fit-territorju.

Taqsira

Aktar Informazzjoni

Il-Kuntatt