Gevolgen van de klimaatverandering voor defensiegerelateerde kritieke energie-infrastructuur

Klimaatverandering is een groeiende zorg voor de veiligheid en defensie van de Europese Unie (EU). Naast directe gevolgen kan klimaatverandering ook gevolgen hebben voor civiele entiteiten die kritieke energie-infrastructuur exploiteren en de energiediensten leveren waarop het leger steunt (bv. elektriciteit, warmte, brandstof). De verstoring van deze diensten kan cascaderen naar militaire installaties, met mogelijk ernstige gevolgen voor de operationele doeltreffendheid en paraatheid van de strijdkrachten.

Over het algemeen kan klimaatverandering gevolgen hebben voor militaire infrastructuur, militaire vermogens, missies en operaties. Klimaatgerelateerde gevaren kunnen militaire middelen beschadigen of vernietigen of in bepaalde bedrijfsomstandigheden ongeschikt maken voor het beoogde doel. Dit kan op zijn beurt leiden tot toenemende gezondheids- en veiligheidsrisico's voor militair personeel, hogere kosten voor inspectie, onderhoud en vervanging van de getroffen activa en een toenemende vraag naar civiele noodoperaties.

Klimaatgerelateerde gevaren kunnen ook leiden tot technologische ongevallen, die verband kunnen houden met energieverbruik, zoals olielekken, branden en explosies, verschijnselen die bijzonder relevant zijn in militaire installaties en CEI's die gevaarlijke stoffen hanteren (bv. olie en gas).

Ter ondersteuning van het EU-stappenplan inzake klimaatverandering en defensie, het eerste EU-actieplan om de verbanden tussen defensie en klimaatverandering aan te pakken, en van het strategisch kompas voor veiligheid en defensie van de EU, had deze gezamenlijke studie van het directoraat-generaal Gemeenschappelijk Centrum voor onderzoek van de Europese Commissie en het Europees Defensieagentschap tot doel:

1) de gevolgen van de klimaatverandering voor defensiegerelateerde CEI, militaire installaties en militaire vermogens te beoordelen, onder meer via afhankelijkheden;

2) lacunes in kaart brengen en opties voorstellen om de weerbaarheid tegen klimaatverandering in defensiegerelateerde CEI, militaire installaties en militaire vermogens te versterken;

3) voorstellen te doen voor defensie om de klimaatvoetafdruk te verkleinen en de duurzaamheid ervan te vergroten.

Uit de studie blijkt dat het niet erkennen en anticiperen van de directe en indirecte gevolgen van klimaatverandering voor de veiligheid en defensie van de EU, met name voor militaire installaties en CEI, en het daarop reageren, grote kosten met zich mee kan brengen. Deze meestal vermijdbare kosten zullen orde van grootte hoger zijn als een ramp of crisis ons onvoorbereid treft, als er geen voorafgaande maatregelen zijn genomen, zoals verbetering van het risicobeheer, klimaatbestendigheid, veerkracht, duurzaamheid (in overeenstemming met de Europese Green Deal), energiezekerheid en voorbereiding op de energietransitie.