Aanpassingsbeeld Drenthe – Een vindingrijk regionaal instrument om klimaateffecten in de provincie Drenthe te visualiseren (NL)

Belangrijke lessen

Over de regio

Klimaatbedreigingen

Klimaatverandering brengt in de Nederlandse provincie Drenthe meerdere uitdagingen met zich mee. Ondanks het feit dat het droger en warmer wordt, met een gemiddelde temperatuurstijging van 1,1 ° C in de afgelopen drie decennia, is er een opmerkelijke toename van de regenval, die zich vaak over langere perioden uitstrekt. De StoryMaps illustreren de belangrijkste huidige en toekomstige klimaateffecten op Drenthe en pleiten voor passende maatregelen.

Momenteel ervaren zomers meestal vier tropische dagen, met temperaturen van meer dan 30 ° C. Tegen 2050 kan dit cijfer mogelijk oplopen tot een bereik van 6-10 tropische dagen. Terwijl droge zomers bijdragen aan een vermindering van de gemiddelde neerslag, zijn er voorspellingen van lokale verstoringen met zware regenval. Prognoses geven aan dat tegen 2050 extreme regenval met 70 mm per uur twee keer zo vaak zal voorkomen als vandaag (momenteel elke 100 jaar). Ondanks minder regen gemiddeld in combinatie met verhoogde verdamping, worden de algemene omstandigheden naar verwachting droger, wat leidt tot dalende grondwaterstanden.

Bodemdaling 2020-2050

In Nederland zijn schommelingen in grondwaterstanden gebruikelijk en leiden tot bodemdaling - zinken van de grond door ondergrondse materiaalbeweging - een fenomeen dat door menselijke activiteiten kan worden verergerd. Drainage veroorzaakt bijvoorbeeld turfoxidatie en -consolidatie, en olie- en gaswinning leidt tot pre-blootstelling tijdens de voorbereiding van de locatie. Klimaatverandering kan ook het proces van bodemdaling versnellen, omdat ernstige weersomstandigheden schommelingen in het grondwaterpeil kunnen veroorzaken. In Drenthe zijn de beekdalen en het zuidoosten van Drenthe bijzonder gevoelig voor verzakking.

Verzakking kan schade aan gebouwen, wegen, bruggen, riolering, kabels en drainage veroorzaken. Ongelijke bodemdaling kan overstromingen veroorzaken en de potentiële overstromingsdiepte vergroten. Veenoxidatie leidt ook tot CO2-uitstoot en verminderde waterkwaliteit. In Nederland leidt de afwatering van veenweiden jaarlijks tot een CO2-uitstoot van 5,6 miljoen ton CO2-equivalent.

Risicoverschillen door constructie

Vóór 1975 werden veel gebouwen gebouwd op hout, of zogenaamde “op staal” funderingen. Beide soorten kunnen kwetsbaar zijn voor schade wanneer de ondergrond turf of klei bevat. Gebouwen kunnen ongelijk zinken als gevolg van veranderende ondergrondsamenstellingen, ongelijke gewichtsverdelingen of een zwakke fundering. Als gevolg hiervan kunnen gebouwen kantelen en ontstaan er schades. Klimaatverandering kan de dreiging van bodemdaling verergeren, omdat droogteomstandigheden het zinken van de bodem kunnen versnellen en ervoor kunnen zorgen dat diepere kleilagen krimpen en opzwellen.

Daarom kan bodemdaling een kostbaar probleem worden. Rekening houdend met de klimaatverandering kunnen de mogelijke kosten van funderingsschade in Nederland variëren van 8 tot 54 miljard euro.

Als onderdeel van het Drentse adaptatiebeeld (DAB) geeft de risicokaart (Stichtingrisicokaart - Klimaateffectatlas) het risico aan van de bouw van staal als gevolg van verzakking tegen 2050, rekening houdend met zowel zwakke als sterke klimaatveranderingsscenario’s. De differentiële risicokaart bestaat uit twee onderliggende kaarten. De kaarten in de Klimaatimpactatlas geven een voorspelling van bodemdaling in Nederland op basis van de volgende oorzaken:

• Drainage van slappe bodem
• Minerale mijnbouw
• Belasting op zachte bodem

Deze drie oorzaken vormen grote risico's voor de infrastructuur en de economie van de regio.

Watervoorziening IJsselmeer

In droge jaren is Drenthe afhankelijk van oppervlaktewatervoorziening uit het IJsselmeer. Tijdens droogteperiodes neemt de vraag naar water uit het IJsselmeer toe voor Noord-Nederland, wat mogelijk leidt tot een watertekort in het IJsselmeergebied. Bestaande beheersmaatregelen kunnen dan ook ontoereikend blijken, waardoor het waterverbruik in het IJsselmeergebied moet worden verminderd. Omdat veel mensen zich niet bewust zijn van dit probleem, geeft de tool informatie over de watervoorziening om gedragsveranderingen in de lokale bevolking in Drenthe mogelijk te maken.

Kaarten en gegevens

De kaarten en gegevens tonen de risico's van overstromingen, droogte en andere gevolgen van klimaatverandering in Drenthe. Deze informatie kan worden genomen en vertaald in aanpassingsmaatregelen om die risico's te verminderen. Zo kunnen de aanleg van waterkeringen, het herstel van wetlands en een verschuiving in landgebruik de gevolgen van de klimaatverandering verzachten. De tool biedt ook expertise en advies over aanpassing aan de klimaatverandering. Bovendien is het platform een toegangspoort tot andere bronnen over aanpassing aan de klimaatverandering, zoals websites van de overheid en wetenschappelijke rapporten. Henk Jumelet, lid van het College van Bestuur van de provincie Drenthe, beschrijft het platform in een van zijn uitspraken.

Het platform biedt toegang tot kennis en informatie om beter te begrijpen wat klimaatverandering betekent voor Drenthe en om onze keuzes met betrekking tot het milieu, voor nu en voor de toekomst te begeleiden. De tool faciliteert discussies over de effectiviteit en noodzaak van milieumaatregelen.

Henk Jumelet, bestuurslid provincie Drenthe

Voorbeelden van informatie over de Drents AdaptatieBeeld

• Kaarten van overstromingsrisico's: Het platform geeft informatie over de gebieden in Drenthe die het grootste overstromingsrisico lopen als gevolg van hoge rivierniveaus, hevige regenval en stormvloeden. Deze kaarten kunnen worden gebruikt om gebieden te identificeren waar bescherming tegen overstromingen noodzakelijk is en helpen bij het plannen van maatregelen om toekomstige overstromingsgebeurtenissen aan te pakken.
• Informatie over droogterisico's: Het platform bevat ook informatie over het droogterisico in Drenthe, inclusief kaarten van de gebieden met het hoogste risico, evenals informatie over de impact van de droogte op de landbouw, watervoorraden en het milieu.
• De kaarten geven informatie over de klimaateffecten van verschillende sectoren die belangrijk zijn voor de provincie Drenthe. Bijvoorbeeld landbouw, de gebouwde omgeving, recreatie etc. De kaarten tonen de verschillende effecten van klimaatverandering op deze sectoren en gaan dieper in op de effecten ervan.

Conclusie

Kortom, klimaatverandering stelt de Nederlandse provincie Drenthe voor grote uitdagingen. Ondanks het ervaren van toenemende droogte en warmte in de afgelopen drie decennia, vergezeld van een opmerkelijke stijging van de gemiddelde temperaturen, is er een gelijktijdige toename van de regenval, vaak gedurende langere perioden.

De StoryMaps illustreren effectief de huidige en verwachte klimaateffecten op Drenthe en benadrukken de dringende noodzaak om passende maatregelen te nemen. Naarmate de zomers naar verwachting warmer en mogelijk onvoorspelbaarder worden, met een toename van zowel droge perioden als hevige regenval, wordt de regio geconfronteerd met verhoogde risico's op droogte, overstromingen en bodemdaling.

Uiteindelijk is het Drentse adaptatiebeeld (DAB) een essentiële hulpbron voor besluitvormers, die hen in staat stellen de complexe uitdagingen van klimaatverandering en bodemdaling in Drenthe aan te gaan. Door gebruik te maken van de informatie en tools die het DAB biedt, kan de provincie proactief anticiperen op risico's, de weerbaarheid vergroten en haar gemeenschappen en milieu beschermen voor de komende generaties.

Samenvatting

Meer informatie

Contact