Intercommunal Klima smart forretningspark Waidhofen an der Ybbs, Nedre Austerrike

Waidhofen an der Ybbs er ein by i den austerrikske delstaten Nedre Austerrike. Byen hadde ein folkesetnad på 11662 innbyggjarar ved folketeljinga i 2001 og eit areal på 131,56 km2. Byen ligg i dei milde åsane i Mostviertel-regionen og er prega av eit pittoresk landskap med skogar, enger og Ybbstal (dalen til elva Ybbs) Alpane i bakgrunnen. 

Den gjennomsnittlege årlege temperaturen i regionen var 8,0 °C mellom 1971 og 2000. Data viser at temperaturen aukar kontinuerleg; 2018 var allereie 2,5 °C over dette langsiktige gjennomsnittet. Det allereie merkbart høge temperaturnivået dei siste åra vil halde fram med å auke i framtida. Lufttemperaturen stig kraftig om sommaren i alle klimasimuleringar. Med høgare temperaturar aukar òg få varme dagar per år, omtrent dobla til 11 dagar, og fører dermed til ein ytterlegare auke i varmestress. Vidare forventast få våte dagar å auke i nær framtid, med ein liten auke av den totale årlege nedbøren. Sommaren forventast å halde fram med å bringe meir nedbør enn haust, vinter og vår (Climate Change Adaptation Concept KLAR!)). Desse dataa indikerer behovet for klimabestandig utforming av nye forretningsfasilitetar for å redusere verknaden av klimaendringar på produksjons-, lagrings- og distribusjonskomponentane i verdikjeda. 

Hovudutfordringa var å utvikle ein ressurseffektiv overordna områdeutvikling, som inkluderer og balanserer flere behov og mål. Desse inkluderer å sikre offentlege transportsamband, trygge gang- og sykkelvegar, alternative energi- og varmeforsyningar, gjennomtrengelege parkeringsflater og effektiv regnvasshandtering som lagrar så mykje vatn som mogleg på staden. Samstundes skal forretningsparken vere attraktiv og rimeleg for bedrifter.  

Som ein del av prosjektet “Climate Change Adaptation Model Regions for Austria — KLAR!”er alle kommunane i Amstetten-distriktet og den lovbestemte byen Waidhofen/Ybbs medlemmer av ein bestemt KLAR! region. Denne regionen tilsvarar dei tidlegare «KEM Amstetten North»- og «KEM Amstetten South-regionane», som har eksistert sidan 2010. KLAR! regionprosjektet vart grunnlagd i 2019 og er ein stor pådrivar for klimatilpasning i Austerrike. Prosjektet er finansiert av det austerrikske klima- og energifondet og tilbyr ei prosessorientert tilnærming for kommunar for å auke medvitet om tilpasning til klimaendringar og gjennomføre konkrete tiltak på regionalt nivå. Kommunane hadde høve til å dekkja halvparten av kostnadene for ei personstilling i 6 år og for å gjennomføra nokre tilpasningstiltak. Dette motiverte kommunane til å delta i prosjektet.   

Dei noverande endringane i den nedre austerrikske romplanleggingslova (NÖ ROG) og den nedre austerrikske bygningskoden gjev kommunane større rettsleg handlingsrom for å implementere klimasmarte og energieffektive forretningsstader. Forutsett at landet er sikra, kan bestemmelser også gjerast via private juridiske avtalar. Desse er til dømes byutviklingskontraktar som ein del av salet av jorda. Basert på erfaringar frå praktiske døme gjevinvestortenesta ecoplus råd til kommunar om utviklingsmoglegheiter og implementering av klimasmarte forretningsstader. Ecoplus er Business Agency of Lower Austria, eit 100 % provinseigd selskap som forbind næringsliv og politikk, bedrifter og administrasjonar, investorar og initiativtakarar til regionale og internasjonale prosjekter. Dens fokus er på å fremje prosjekter som er viktige for den regionale økonomien.  

Det overordna målet med nettstadsutviklinga var å skape ein ny klimasmart forretningspark, for samstundes å adressere klimatilpasning og begrensning av klimaendringar, samtidig som det skaper grøne område som aukar attraktiviteten til staden for verksemda.  

Som rapportert i hovudplanen for forretningsparken, er spesifikke mål for prosjektet å etablere eller halde ved like landskapskorridorar, styrke og skape attraktive offentlege rom og vegar som forbind nærliggande attraksjonar og naturområde, sikre berekraft i utvikling og konstruksjon, og generere lågt økologisk fotavtrykk.   

Forretningsparkprosjektet vart støtta av delstaten Niederösterreich, som eit "fyrtårnprosjekt" for klimasmart og berekraftig kommersiell anleggsutvikling. Det reknast som ein modell for andre kommunar i regionen (t.d Schwechat, Guntramsdorf, Pottendorf). Landet vart tidlegare brukt til landbruk og deretter forvandla til eit forretningsområde. Dette kravde ei juridisk endring i arealregulering frå jordbruk til næringsareal. Forretningsparken serverer seks kommersielle bedrifter og 12.000 kvadratmeter plass til kommunale bedrifter. 

Den overordna anleggsutviklinga maksimerer bruken av vass- og energiressursar ved å vurdere ulike mål, til dømes samband til lokal offentleg transport (ÖPNV), trygge gang- og sykkelstiar, alternative energi- og varmeforsyningar, gjennomtrengelege parkeringsflater og effektiv regnvasshandtering for å lagre så mykje vatn som mogleg på staden. Berre gjennom denne heilskaplege planlegginga kan berekraftige og framtidssikre forretningsområde opprettast. 

Spesielle designelementar held klåre synslinjer i landskapet som utsikta over Ybb-dalen, byen og Rabenberg fjellområde. Dei aukar den generelle attraktiviteten til nettstaden. Ein felles parkeringsplass unngår parkering langs dei omkringliggande gatene. I tillegg er forsegla område minimale, med flere elementar av grøn design. 

Den vedtekne tilnærminga knyter klimatiltak (til dømes 50 % av dei offisielt føreskrivne eller faktisk bygde parkeringsplassane er for elektrisk mobilitet) og tilpasning. Hovudtilpasningstiltak bidreg til å gjenopprette den hydrologiske syklusen endra av klimaendringar og overdriven vassforbruk.  Dei forventast å redusere vassavrenning under tunge regnhendingar og auke vassinfiltrasjonen i jorda.  Dei motverkar òg den forventa aukande temperaturen ved å tilby offentlege grøne område. Tilpasningstiltak omfattar: 

• Opprettalse av eit grøntromskonsept for selskapets lokale. 

• Regnvasshandtering (t.d. cisterner, gjennomtrengeleg uteområdedesign, 1 000 m gjennomtrengelege gangvegar) 

• Treplanting (150 tre planta i offentlege rom og offentlege vegar). 

• Utforming av parkeringsplassar med gjennomtrengelege overflater (t.d. plengitter).  

Ovannemnde tilpasningstiltak er etablert av designutviklarane og gjeld for heile nettstaden. Ytterlegare konkrete tiltak er fastsett i privatrettslege avtalar som ein del av tomtekjøpskontraktane. Sjølv om desse tiltaka hovudsakleg er utforma for å spare energi (klimaendringar), bidreg dei fleste av dei òg til å forbetra leve- og arbeidstilhøva som kan påverkast av klimaendringar (t.d. termisk komfort under varmebølgjer). Desse tiltaka omfattar: 

• Tilstrekkeleg grøn plass utforming av det uutvikla området (mål: 50 % av det uutvikla området). 

• Permeable parkeringsplassar (t.d. med grasutlegg), dersom det er teknisk mogleg og praktisk for den tilsikta bruken. 

• Infiltrasjon av overflatevatn (tak, asfalterte opne område) på privat eigedom. 

• Gjenbruk av gråvatn (t.d. frå vaskar, servantar, dusjar).  

• Grøne tak eller solceller på taket. 

• Økologisk sertifiserte byggestandardar. 

• Reduksjon av oppvarmingsbehovet til bygningar (for tida 15 % over norma) 

• Mekaniske ventilasjonsanlegg, dersom det er teknisk og eigedomsspesifikt gjennomførbart. 

• "Konstruksjonskomponentaktivering" føresett at dette ikkje motverkar innovative konstruksjonsmetodar (tømmerkonstruksjon).1 

• Unngå forbrenningsprosessar som involverer gass, olje og føde (ingen gass/olje varmesystemer).

Interessentdeltaking vart organisert i samsvar med dei austerrikske lovene for landreguleringssaker. Dette betyr at innbyggjarane har høve til å dele si meining om rezoning. For å redusere potensielle konfliktar vart det òg organisert ei ekstra interessentinformasjonshending for å presentere og diskutere planane. Hovudproblemstillinga var moglege støy- og luktutslepp frå det nye utbyggingsområdet og korleis trafikken skulle organiserast.

Den viktigaste suksessfaktoren var at kommunen Waidhofen kjøpte området frå bønder og kunne setja miljøforhold i vidaresalskontraktane til bedrifter. Til dømes var selskapa forplikta til å leige minst 50 % av den permeable parkeringsplassen som kommunen ga. Dei fleste tiltaka som er oppførte i avsnittet «Løsningar», måtte dessutan gjennomførast av selskapa. 

Ein annan suksessfaktor var at området vart utvikla, inkludert interkommunale aspektar. I staden for «silotenking» og sjølvstendig utvikling av næringsparkar i kvar region, har samarbeidet ført til ei regionalt avtalt lokalisering av parken. Den koordinerte beslutninga unngått duced risikoen for miljøpåverknad gjennom å utvikle flere konkurrerande forretningsparkar i området.  

Ein annan suksessfaktor er høvet til å bruke vegane i næringsparken til offentlege aktivitetar som skøyter, turhundar, sykling, då vegane er offentlege. Spesielt i helgene brukast parken ofte av lokalbefolkninga. Dette forventast å forbetra trivsel for folk som bur i nærleiken, som er i stand til å bruka parken gratis. 

Basert på denne erfaringa har andre industriområde òg føreskrive klimasmarte kriterium (t.d. kommunar i Schwechat, Guntramsdorf, Pottendorf). Desse kriteria er etablert gjennom spesifikke utviklingsplanar eller private kontraktar. 

Dei totale kostnadene for prosjektet var 1,3 millionar euro. Forutan å byggje klimamotstandskraft og redusere klimautslepp, er viktige medfordelar ein auka attraksjon av området for bedrifter og betre livskvalitet for arbeidarar og borgarar. Det forventast òg lågare vedlikehaldskostnader på grunn av auka energieffektivitet. Det er òg potensielle fordelar for biologisk mangfald, på grunn av nye vegeterte område, inkludert nye planta tre. Vedlikehaldskostnadane, opprettheldt av kommunen for grøn arealforvalting, er ca 10,000 EUR i året, for beskjering av tre ca 1,000 EUR i året. Dette er kryssfinansiert av ein parkeringsplass leige av 300 EUR i året. Rundt 60 parkeringsplassar er tilgjengeleg.

Aktiviteten starta i august 2019 då planlegginga vart sparka i gang.

Næringsparken har ikkje ei førehandsdefinert levetid, sidan den forventast å vare til den er naudsynt og er økonomisk levedyktig. Dei fleste tilpasningstiltaka som gjennomførast i den nybygde parken, har ei minimumslevetid på 20 år.

Waidhofen a.d. Ybbs municipality

Stabstelle Standort- und Organisationsentwicklung

post@waidhofen.at

Medienyhende: https://waidhofen.at/news/news/wirtschaftspark-kreilhof-6 

 Hovudplan: https://login.waidhofen.at/media/magistratwaidhofen/1641309783-wh-kh-200416-masterplan-pdf.pdf