kampylobakterioza

Wskaźnik zgłaszania wszystkich przypadków kampylobakteriozy i przypadków krajowych (mapa) oraz wszystkich zgłoszonych przypadków (wykres) w Europie

_{Uwagi: Mapa i wykres przedstawiają dane dotyczące państw członkowskich EOG. Granice i nazwy przedstawione na tej mapie nie oznaczają oficjalnego poparcia ani akceptacji ze strony Unii Europejskiej. Granice i nazwy przedstawione na tej mapie nie oznaczają oficjalnego poparcia ani akceptacji ze strony Unii Europejskiej. Choroba podlega zgłoszeniu na szczeblu UE, ale okres sprawozdawczy jest różny w poszczególnych państwach. Gdy kraje zgłaszają zero przypadków, wskaźnik powiadomień na mapie jest wyświetlany jako "0". Jeżeli państwa nie zgłosiły choroby w danym roku, wskaźnik ten nie jest widoczny na mapie i jest oznaczony jako „niezgłoszony” (ostatnio zaktualizowany w sierpniu 2024 r.).}

Źródło transmisji &

Ludzie najczęściej zarażają się bakteriami Campylobacter poprzez spożywanie zanieczyszczonej żywności, często niedogotowanego mięsa lub niepasteryzowanego mleka, lub poprzez użycie zanieczyszczonych naczyń podczas przetwarzania zanieczyszczonej żywności. Bakterie Campylobacter są powszechne u zwierząt, zarówno u zwierząt hodowanych w celu spożycia żywności, jak i u zwierząt domowych (Heimesaat i in., 2021). Ludzie mogą również zachorować po kontakcie z zanieczyszczoną wodą podczas zajęć rekreacyjnych lub podczas picia niechlorowanej wody (Tang i in., 2011), w wyniku bezpośredniego kontaktu z zakażonymi zwierzętami lub ich odchodami, lub poprzez bezpośrednią transmisję między osobami (Romdhane i Merle, 2021).

Skutki dla zdrowia

Campylobacteriosis powoduje zapalenie żołądka (zapalenie żołądka i jelit), co prowadzi do (często krwawej) biegunki i wymiotów, a także bólów brzucha, gorączki, bólu głowy lub nudności. Objawy mogą trwać od jednego do dziesięciu dni. W ciężkich przypadkach mogą wystąpić opóźnione objawy towarzyszące, zaburzenia neurologiczne lub inne powikłania. W rzadkich przypadkach infekcje mogą powodować paraliż (tj. zespół Guillaina-Barrégo), który może prowadzić do trwałej niepełnosprawności (Saito, 2002).

Zachorowalność

W państwach członkowskich EOG (z wyłączeniem Szwajcarii i Turcji ze względu na brak danych) w latach 2007–2022:

• 140 241 zakażeń zgłoszonych w 2022 r. przez 30 państw UE/EOG
• Hospitalizacja jest wymagana w 5-10% przypadków
• 341 zgonów (ECDC, 2024 r.) i liczba przypadków śmiertelnych wynosząca od 0,03 do 0,05 %
• Stabilna zachorowalność od 2015 r., a następnie spadek liczby zakażeń w 2020 r., prawdopodobnie ze względu na ograniczenia związane z pandemią COVID-19 i potencjalne niedostateczne zgłaszanie. W 2021 r. ogólny wskaźnik zgłoszeń wynosił 44,5 przypadków na 100 000 mieszkańców, czyli był nadal niższy niż wskaźnik zgłoszeń przed 2020 r. W 2022 r. liczba spraw utrzymywała się na stałym poziomie.
• Do 2019 r. około 11–15 % spraw dotyczyło podróży.

(ECDC, 2017–2022; ECDC, 2024 r.)

Rozkład w populacji

• Grupa wiekowa o największej zachorowalności na choroby w Europie: 0–4 lata (ECDC, 2017–2024)
• Grupy zagrożone ciężkim przebiegiem choroby: małe dzieci, osoby starsze, osoby o niskiej odporności
  

Wrażliwość klimatyczna

Przydatność klimatyczna

Szczepy Camplyobacter o najwyższym znaczeniu dla zdrowia ludzkiego preferują temperatury od 37 do 42 ° C, które pasują do wewnętrznej temperatury ciała kilku zwierząt (Duffy i Dykes, 2006). Bakterie mogą jednak przetrwać również poza organizmem zwierzęcia. Na przykład w środowiskach wodnych aktywność Campylobacter i tworzenie biofilmów (tj. cienkich, wytrzymałych warstw śluzu zbiorowisk bakterii) są najwyższe w temperaturach od 10 do 15 °C (Thomas i in., 1999; Bronowski i in., 2014).

Sezonowość

W Europie infekcje występują przez cały rok, ale szczytowo w lecie, między czerwcem a sierpniem / wrześniem. Niektóre lata wykazują dodatkowy mniejszy szczyt na początku roku, często w styczniu (ECDC, 2017–2024). Harmonogram i intensywność letniego szczytu różnią się w poszczególnych krajach europejskich. Występowanie zakażeń Campylobacter wzrasta wraz z wyższymi temperaturami i – choć mniej silnie – wraz ze wzrostem opadów (Lake i in., 2019).

Wpływ zmiany klimatu

Ciepły i wilgotny klimat z bardziej ekstremalnymi zjawiskami ułatwi namnażanie się bakterii i narażenie ludzi na patogeny (Fitzgerald, 2015), w związku z czym w Europie oczekuje się większej liczby zakażeń Campylobacter. Powódź zwiększa kontakt człowieka z błotnistym środowiskiem i rozprzestrzenianie się bakterii, co może sprzyjać przenoszeniu Campylobacter. Szacunki dostępne dla regionu skandynawskiego przewidują, że częstość występowania kampylobakteriozy podwoi się do 2080 r. ze względu na spodziewany wzrost średnich temperatur i większe opady deszczu (Kuhn i in., 2020; Zeigler i in., 2014).

Zapobieganie & Leczenie

Zapobieganie

• Szczepienie kurcząt niosek i brojlerów oraz dobre warunki sanitarne podczas obchodzenia się z ptakami w celu zmniejszenia częstości występowania Campylobacter u żywych zwierząt
• Dobra higiena sanitarna w gospodarstwach (drobiarskich) i rzeźniach w celu zminimalizowania zanieczyszczenia odchodami
• Efektywne praktyki sanitarne w przemyśle przetwórstwa mięsnego i kuchniach domowych
• Gotowanie i pasteryzacja surowej żywności
• Podnoszenie świadomości na temat przenoszenia chorób

Leczenie

• Nawodnienie
• Antybiotyki w ciężkich przypadkach

Odniesienia

Bronowski, C. i in., 2014, Role of environmental survival in transmission of Campylobacter jejuni, FEMS microbiology letters 356(1), 8-19. http://doi.org/10.1111/1574-6968.12488

Devleesschauwer, B. i in., 2017, rozdział 2 – Health and economic burden of Campylobacter, w: Klein, G. (red.), Campylobacter, s. 27–41. http://doi.org/10.1016/B978-0-12-803623-5.00002-2

Duffy, L. i Dykes, G. A., 2006, Growth temperature of four Campylobacter jejuni strains influences their subsequent survival in food and water [Temperatura wzrostu czterech szczepów Campylobacter jejuni wpływa na ich późniejsze przeżycie w żywności i wodzie], Letters in Applied Microbiology 43(6), 596–601. https://doi.org/10.1111/j.1472-765X.2006.02019.x

ECDC, 2017–2024, Roczne sprawozdanie epidemiologiczne za lata 2014–2022 – Campylobacteriosis. Dostępne pod adresem: https://www.ecdc.europa.eu/en/campylobacteriosis/surveillance. Ostatni dostęp: sierpień 2024 r.

ECDC, 2024, Surveillance Atlas of Infectious Diseases [Atlas nadzoru chorób zakaźnych]. Dostępne pod adresem: https://atlas.ecdc.europa.eu/public/index.aspx. Ostatni dostęp: sierpień 2024 r.

EFSA i ECDC, 2022, The European Union One Health 2021 Zoonoses Report [Sprawozdanie Unii Europejskiej z 2021 r. dotyczące chorób odzwierzęcych], Dziennik EFSA 20(12), e07666. https://doi.org/10.2903/j.efsa.2022.7666

Fitzgerald, C., 2015, Campylobacter. Kliniki medycyny laboratoryjnej 35(2), 289–298.https://doi.org/10.1016/j.cll.2015.03.001

Heimesaat, M. M. i in., 2021, Human Campylobacteriosis – A Serious Infectious Threat in a One Health Perspective [Ludowa kampylobakterioza – poważne zagrożenie zakaźne z perspektywy jednego zdrowia], w: Backert, S. (red.), Walka z infekcjami Campylobacter: Towards a One Health Approach[W kierunku podejścia „Jedno zdrowie”], Current Topics in Microbiology and Immunology, Springer International Publishing, s. 1–23. https://doi.org/10.1007/978-3-030-65481-8_1

Kuhn, K. G. i in., 2020, Campylobacter infections expected to increase due to climate change in Northern Europe, Scientific Reports 10(1), 13874–13885. https://doi.org/10.1038/s41598-020-70593-y [Sprawozdania naukowe 10(1), 13874–13885. https://doi.org/10.1038/s41598-020-70593-y]

Lake, I. i in., 2019, Exploring Campylobacter seasonality across Europe using The European Surveillance System (TESSy), 2008–2016, Eurosurveillance 24(13), 1800028. https://doi.org/10.2807/1560-7917.ES.2019.24.13.180028

Romdhane, R. B. i Merle, R., 2021, The Data Behind Risk Analysis of Campylobacter Jejuni and Campylobacter Coli Infections [Dane leżące u podstaw analizy ryzyka zakażeń Campylobacter Jejuni i Campylobacter Coli], Current Topics in Microbiology and Immunology 431, 25–58. https://doi.org/10.1007/978-3-030-65481-8_2

Saito, T., 2002 r., Fulminant Guillain-Barrè syndrome after campylobacter jejuni enteritis and anti-ganglioside antibody, Internal medicine 41(10), 760-761. https://doi.org/10.2169/internalmedicine.41.889

Tang, J. Y. H., i in., 2011, Przeniesienie Campylobacter jejuni z surowego na ugotowanego kurczaka za pomocą drewnianych i plastikowych desek do krojenia: Zanieczyszczenie krzyżowe Campylobacter jejuni przez zanieczyszczone deski do krojenia, Letters in Applied Microbiology 52(6), 581–588. https://doi.org/10.1111/j.1472-765X.2011.03039.x

Thomas, C. i in., 1999, Ocena wpływu temperatury i składników odżywczych na przetrwanie Campylobacter spp. W mikrokosmosach wodnych, Journal of Applied Microbiology 86(6), 1024–1032. https://doi.org/10.1046/j.1365-2672.1999.00789.x

Zeigler, M. i in., 2014, Outbreak of Campylobacteriosis Associated with a Long-Distance Obstacle Adventure Race–Nevada, październik 2012 r., Morbidity and Mortality Weekly Report 63(17), 4. Dostępne pod adresem: https://www.cdc.gov/mmwr/preview/mmwrhtml/mm6317a2.htm