Προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής στην υγεία στην Ευρώπη

Οι κύριες επιπτώσεις στην υγεία στην Ευρώπη είναι από τη θερμότητα και τα κύματα καύσωνα, τις μεταβαλλόμενες μορφές μολυσματικών ασθενειών και ασθενειών που μεταδίδονται από φορείς, καθώς και από ακραίες καταστροφές, όπως πλημμύρες και πυρκαγιές. Η παρούσα γνωμοδότηση παρουσιάζει τις προκλήσεις για τον τομέα της υγείας που προκαλούνται από την ανάγκη προσαρμογής στους αυξημένους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή και διατυπώνει συστάσεις που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας του τομέα της υγείας στην Ευρώπη ενόψει των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. 

Η κλιματική αλλαγή έχει ήδη πολλές αρνητικές συνέπειες για την υγεία, οι οποίες θα επιδεινωθούν με τις αναπόφευκτες αυξήσεις της θερμοκρασίας. Για παράδειγμα, οι ετήσιοι θάνατοι από ακραία ζέστη θα μπορούσαν να αυξηθούν από 2.700 θανάτους/έτος σήμερα σε περίπου 30,000-50,000 έως το 2050, με την αύξηση της θερμοκρασίας του πλανήτη κατά 1,5 °C και 2 °C, αντίστοιχα, υποθέτοντας την παρούσα ευπάθεια στη θερμότητα και χωρίς πρόσθετα μέτρα προσαρμογής. Ως εκ τούτου, η υγεία πρέπει να ενσωματωθεί σταθερά στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.

Στον τομέα της πολιτικής για τη δημόσια υγεία, η ΕΕ έχει κυρίως υποστηρικτικές αρμοδιότητες, αν και έχει ισχυρότερη εντολή σε περίπτωση σοβαρών διασυνοριακών απειλών κατά της υγείας. Μέσω των εργασιών του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και της Υπηρεσίας για την Κλιματική Αλλαγή του Copernicus (C3S) έχει σημειωθεί κάποια πρόοδος όσον αφορά την ενσωμάτωση κλιματικών απειλών (όπως λοιμώδεις ασθένειες που μεταδίδονται από φορείς ή ακραία καιρικά φαινόμενα) στο κοινό σύστημα επιδημιολογικής επιτήρησης, παρακολούθησης, έγκαιρης προειδοποίησης, ετοιμότητας και αντίδρασης της ΕΕ.

Με βάση τη σύνθεση επιστημονικών στοιχείων, συμπεριλαμβανομένης της διαβούλευσης με εμπειρογνώμονες, η παρούσα ανεξάρτητη επιστημονική γνωμοδότηση αποσκοπεί στην ενημέρωση της νέας στρατηγικής της ΕΕ για την προσαρμογή και των πολιτικών της για την υγεία με συστάσεις που αποσκοπούν στον περιορισμό των κινδύνων που απορρέουν από τις επιπτώσεις στην υγεία που σχετίζονται με το κλίμα.

Διατυπώνονται τρεις βασικές συστάσεις:

1. Ενσωμάτωση της ανθρώπινης υγείας σε όλες τις πολιτικές προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή σε όλους τους τομείς και τα επίπεδα διακυβέρνησης.
2. Στήριξη της ικανότητας και της ετοιμότητας του τομέα της υγείας στο πλαίσιο ευρύτερων στρατηγικών για τους κινδύνους καταστροφών και καταστάσεων έκτακτης ανάγκης, συμπεριλαμβανομένης της επιτήρησης, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης.
3. Σχεδιασμός πολιτικών για τη στήριξη των πλέον ευάλωτων κοινωνικών ομάδων και γεωγραφικών περιοχών.