Δήλωση της Βουδαπέστης: επιτάχυνση της δράσης για υγιέστερους ανθρώπους, έναν ακμάζοντα πλανήτη, ένα βιώσιμο μέλλον

Η δήλωση της Βουδαπέστης, η οποία εγκρίθηκε στις 6 Ιουλίου 2023 από τους υπουργούς Υγείας και Περιβάλλοντος των χωρών της Ευρωπαϊκής Περιφέρειας του ΠΟΥ, διατυπώνει πολιτικές δεσμεύσεις και δράσεις για την αντιμετώπιση των κινδύνων για την υγεία που ενέχει η τριπλή κρίση της κλιματικής αλλαγής, της ρύπανσης και της απώλειας βιοποικιλότητας, σε συνδυασμό με την ανάκαμψη από τη νόσο COVID-19 και στο πλαίσιο αυτής. Η δήλωση δίνει προτεραιότητα στην επείγουσα, ευρεία δράση για τις προκλήσεις στον τομέα της υγείας που σχετίζονται με αυτή την τριπλή κρίση και αποσκοπεί στην επιτάχυνση της δίκαιης μετάβασης προς ανθεκτικές, υγιείς, δίκαιες και βιώσιμες κοινωνίες. Με την υιοθέτηση της Διακήρυξης της Βουδαπέστης, οι χώρες έχουν δεσμευτεί να αντιμετωπίσουν τη ρύπανση και την κλιματική αλλαγή, διασφαλίζοντας ότι όλοι έχουν πρόσβαση σε ασφαλείς υπηρεσίες ύδρευσης, αποχέτευσης και υγιεινής, ενσωματώνοντας τις πτυχές της φύσης και της βιοποικιλότητας στις πολιτικές και προωθώντας ένα καθαρό, ασφαλές και υγιές δομημένο περιβάλλον. Πρόσθετες δεσμεύσεις αφορούσαν τα συστήματα υγείας.

Η δήλωση προωθεί τη συμμετοχή του τομέα της υγείας στην κλιματική αλλαγή και υποστηρίζει την υγεία στη χάραξη πολιτικής για το κλίμα. Όσον αφορά την πολιτική προσαρμογής, βασική δέσμευση είναι η ανάπτυξη, επικαιροποίηση και εφαρμογή εθνικών σχεδίων προσαρμογής στον τομέα της υγείας, είτε ως αυτόνομα έγγραφα είτε ως μέρος ευρύτερων εθνικών προσπαθειών σχεδιασμού προσαρμογής. Για τη στήριξη των ικανοτήτων εφαρμογής των χωρών, η δήλωση αποσκοπεί επίσης στην ενίσχυση της διακυβέρνησης, των επενδύσεων σε ανθρώπινους πόρους και της δημιουργίας γνώσεων και εργαλείων δράσης. Τονίζει επίσης την ενδυνάμωση των οργανώσεων νεολαίας ώστε οι δράσεις τους να είναι πιο συναφείς στη χάραξη και την εφαρμογή της πολιτικής. Ο χάρτης πορείας για υγιέστερους ανθρώπους, έναν ακμάζοντα πλανήτη και ένα βιώσιμο μέλλον για την περίοδο 2023-2030 αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της δήλωσης και περιγράφει ένα σύνολο δράσεων για την επιτάχυνση των αναγκαίων μεταβάσεων. Για να επιταχυνθεί η υλοποίηση των δεσμεύσεων, δρομολογήθηκαν οι ευρωπαϊκές συμπράξεις για το περιβάλλον και την υγεία (EHP) ως νέος μηχανισμός προσανατολισμένος στη δράση. Στόχος του είναι να φέρει σε επαφή χώρες και εταίρους με κοινό ενδιαφέρον σε έναν συγκεκριμένο θεματικό τομέα, ώστε να συνεργαστούν για κοινά σχέδια και δραστηριότητες. Δρομολογήθηκαν τέσσερις συμπράξεις EHP, με επίκεντρο τη δράση για το κλίμα στον τομέα της υγείας, τη συνεργασία των νέων, την ανθρώπινη βιοπαρακολούθηση και την υγιή κινητικότητα. Η εταιρική σχέση για τη δράση για το κλίμα στον τομέα της υγείας έχει ως στόχο να παράσχει μια περιφερειακή κοινότητα πρακτικής για την ανταλλαγή προσεγγίσεων, εμπειριών και έρευνας, καθώς οι χώρες χαράσσουν οδούς και λύσεις για την ανάπτυξη ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή, χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και περιβαλλοντικά βιώσιμων συστημάτων υγείας.