Μηχανισμός πολιτικής προστασίας της ΕΕ — Απόφαση αριθ. 1313/2013/ΕΕ

Ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας της Ένωσης (ο μηχανισμός) επιδιώκει να ενισχύσει τη συνεργασία μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της ΕΕ και να διευκολύνει τον μεταξύ τους συντονισμό στον τομέα της πολιτικής προστασίας.
Εισάγει μια προσέγγιση υψηλότερης ποιότητας, πιο ολοκληρωμένη και οικονομικά αποδοτική για τη διαχείριση καταστροφών στην ΕΕ.
Κύριος στόχος του
μηχανισμού είναι η βελτίωση της αποτελεσματικότητας των συστημάτων πρόληψης, προετοιμασίας και αντιμετώπισης φυσικών και ανθρωπογενών καταστροφών κάθε είδους εντός και εκτός της ΕΕ. Αν και επικεντρώνεται στην προστασία των ανθρώπων, καλύπτει επίσης το περιβάλλον και την ιδιοκτησία, συμπεριλαμβανομένης της φυσικής κληρονομιάς.

Οι ειδικοί στόχοι του μηχανισμού είναι:
επίτευξη υψηλού επιπέδου προστασίας από καταστροφές με την πρόληψη
ή τη μείωση των πιθανών επιπτώσεών τους·
— προώθηση νοοτροπίας πρόληψης και βελτίωση
της συνεργασίας μεταξύ της πολιτικής προστασίας και άλλων σχετικών υπηρεσιών·
ενίσχυση της ετοιμότητας τόσο σε επίπεδο χωρών της ΕΕ όσο και σε επίπεδο ΕΕ για την αντιμετώπιση καταστροφών·
— διευκόλυνση της ταχείας και αποτελεσματικής αντίδρασης σε περίπτωση καταστροφών ή επικείμενων καταστροφών (σχεδόν βέβαιοι ότι θα συμβούν)·
— αύξηση της ευαισθητοποίησης και της ετοιμότητας του κοινού για καταστροφές.

Η πρόληψη καταστροφών αποτελεί μείζονα εστίαση του μηχανισμού, με ιδιαίτερη έμφαση στην αξιολόγηση κινδύνου και τον σχεδιασμό διαχείρισης κινδύνων.

Για την ενίσχυση της ετοιμότητας και της αντίδρασης σε καταστροφές σε επίπεδο ΕΕ, ο μηχανισμός δημιουργεί ένα επιχειρησιακό Κέντρο Συντονισμού Αντιμετώπισης Εκτάκτων Αναγκών (ΚΣΑΕΑ) 24 ώρες το εικοσιτετράωρο, το οποίο διαχειρίζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις Βρυξέλλες. Το ΚΣΑΕΑ είναι ένας κόμβος επικοινωνίας και συντονισμού που διατίθεται στους φορείς πολιτικής προστασίας.

Πρόσθετα εργαλεία περιλαμβάνουν:
— το Κοινό Σύστημα Επικοινωνίας και Πληροφοριών Έκτακτης Ανάγκης (CECIS), ένα εργαλείο ΤΠ που επιτρέπει την άμεση επικοινωνία έκτακτης ανάγκης μεταξύ των συμμετεχουσών χωρών·
— ασκήσεις και πρόγραμμα κατάρτισης για τη βελτίωση της ικανότητας αντιμετώπισης καταστροφών των χωρών της ΕΕ και του συντονισμού της βοήθειας πολιτικής προστασίας·
— μονάδες πολιτικής προστασίας: μονάδες προσωπικού και εξοπλισμού που είναι έτοιμες να κινητοποιηθούν·
— η ευρωπαϊκή ικανότητα αντιμετώπισης καταστάσεων έκτακτης ανάγκης: εθελοντική δεξαμενή προδεσμευμένων ικανοτήτων αντιμετώπισης καταστροφών των χωρών της ΕΕ, έτοιμη να κινητοποιηθεί για επιχειρήσεις πολιτικής προστασίας της ΕΕ. Αυτό περιλαμβάνει υψηλής ποιότητας ενότητες ομάδων αρωγής, εμπειρογνωμόνων και εξοπλισμού, και λαμβάνει υψηλότερα ποσοστά συγχρηματοδότησης από την ΕΕ.
Η συμμετοχή στον μηχανισμό και στα διάφορα εργαλεία που αναφέρονται ανωτέρω είναι ανοικτή στις υποψήφιες χώρες, τις υποψήφιες και τις δυνάμει υποψήφιες χώρες. Ο μηχανισμός έχει επί του παρόντος 33 συμμετέχουσες χώρες (28 χώρες της ΕΕ συν την Ισλανδία, τη Νορβηγία, τη Σερβία, το Μαυροβούνιο και την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας).

Προϋπολογισμός: λίγο πάνω από 368,4 εκατ. ευρώ διατέθηκαν για την εφαρμογή του μηχανισμού της Ένωσης για την περίοδο 2014-20.