Κατευθυντήριες γραμμές για την από κοινού κατάρτιση σχεδίων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια

Η κλιματική αλλαγή έχει σημαντικό αντίκτυπο στη βιολογία και την οικολογία των ιχθυαποθεμάτων και των ειδών υδατοκαλλιέργειας και θα επηρεάσει την παραγωγικότητα στις αλυσίδες εφοδιασμού θαλασσινών στο μέλλον. Οι προκλήσεις ενισχύονται περαιτέρω όταν οι παράγοντες στους τομείς της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας έχουν πολύ διαφορετικές ιδέες και παραδοχές σχετικά με την κλιματική αλλαγή και τους κινδύνους και τις ευκαιρίες που συνεπάγονται. Προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής, αρκετές χώρες έχουν αναπτύξει εθνικά σχέδια προσαρμογής. Ωστόσο, η αλιεία και η υδατοκαλλιέργεια σπανίως περιλαμβάνονται στα σχέδια αυτά, με αποτέλεσμα τη γενική έλλειψη τεκμηριωμένων στρατηγικών προσαρμογής στους τομείς αυτούς στις περισσότερες χώρες.

Το έγγραφο παρουσιάζει κατευθυντήριες γραμμές που παρέχουν μια πρακτική σταδιακή προσέγγιση για την ανάπτυξη σχεδίων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή (ΚΓΠ) για την αλιεία και την υδατοκαλλιέργεια. Παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με το θεωρητικό υπόβαθρο και την προσέγγιση για κάθε βήμα, υπό το πρίσμα άλλων υφιστάμενων εργαλείων προσαρμογής, υπογραμμίζοντας τις διαφορές μεταξύ της αλιείας και της υδατοκαλλιέργειας στη διαδικασία ανάπτυξης της ΚΓΠ.

Η προτεινόμενη διαδικασία αποτελείται από τρία κύρια καθήκοντα: 1) να αξιολογούν τους κινδύνους και τις ευκαιρίες· 2) να προσδιορίσει τα μέτρα προσαρμογής· και 3) εφαρμογή μέτρων προσαρμογής. Εφαρμόζεται μια προσέγγιση συνδημιουργίας που επιτρέπει σε διάφορα ενδιαφερόμενα μέρη με διαφορετικά υπόβαθρα και θέσεις να καλύπτουν από κοινού και να σχεδιάζουν τις προσπάθειές τους για προσαρμογή. Οι κατευθυντήριες γραμμές έχουν δοκιμαστεί και πρωτοτυποποιηθεί μέσω της εφαρμογής τους σε επτά περιπτωσιολογικές μελέτες αλιείας και υδατοκαλλιέργειας σε ολόκληρη την Ευρώπη (Ιταλία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Σκωτία, Ισπανία και δύο στον Βορειοανατολικό Ατλαντικό).

Μέσω αυτής της διαδικασίας, τα ενδιαφερόμενα μέρη των αντίστοιχων περιπτωσιολογικών μελετών έχουν επικυρώσει την πρακτική εφαρμογή τους. Οι κατευθυντήριες γραμμές μπορούν να μεταφερθούν σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές και σε διαφορετικές κλίμακες, από μεμονωμένα είδη έως επίπεδα οικοσυστήματος. Αυτή η προσέγγιση συνδημιουργίας διασφαλίζει ρεαλιστικές και χωρίς αποκλεισμούς ΚΓΠ που εφαρμόζονται πλήρως στον επιλεγμένο τομέα και αυξάνουν την πιθανότητα επιτυχίας. 

Η διαδικασία τριών σταδίων αποτελεί επίσης μέρος ενός ευρύτερου κύκλου, συμπεριλαμβανομένης της εφαρμογής, της παρακολούθησης και της αξιολόγησης, δημιουργώντας και πάλι επαναληπτικούς βρόχους ανάδρασης με την πάροδο του χρόνου. Συζητούνται τα διδάγματα που αντλήθηκαν και επισημαίνονται τα πλεονεκτήματα και οι προκλήσεις της ανάπτυξης ΚΓΠ. Ενώ οι κατευθυντήριες γραμμές σχεδιάζονται και δοκιμάζονται στο πλαίσιο των συστημάτων αλιείας και υδατοκαλλιέργειας, η προσέγγιση της ΚΓΠ είναι επίσης εφαρμόσιμη για άλλα συστήματα που βασίζονται στους φυσικούς πόρους.