Δίκαιη ανθεκτικότητα για την Ευρώπη: Προς τη μέτρηση της δικαιοσύνης στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Η έκτη έκθεση αξιολόγησης που δημοσιεύθηκε πρόσφατα είναι η πρώτη έκθεση της IPCC που αναδεικνύει τη δικαιοσύνη ως βασικό στοιχείο της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, παράλληλα με την αποτελεσματικότητα και τη σκοπιμότητα. Η δικαιοσύνη έχει αναδειχθεί ως βασική έννοια λόγω των αυξανόμενων στοιχείων σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα πλέον ευάλωτα άτομα και συστήματα διατρέχουν δυσανάλογο κίνδυνο από την κλιματική αλλαγή.

Το παρόν έγγραφο (έκθεση ΕΕΣ CA 1/23) συμβάλλει στο να καταστεί λειτουργική η δίκαιη ανθεκτικότητα μέσω του απολογισμού και της διάρθρωσης των γνώσεων σχετικά με τη δίκαιη ανθεκτικότητα στην προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, με ιδιαίτερη έμφαση στην παροχή σχετικών πληροφοριών για τη μέτρηση της προόδου όσον αφορά τη δίκαιη ανθεκτικότητα στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, συμπεριλαμβανομένου του προσδιορισμού δυνητικών δεικτών.

Τέσσερα ερωτήματα προσδιορίστηκαν ως κατευθυντήριες γραμμές του παρόντος εγγράφου, με επίκεντρο τη συλλογή και την ενσωμάτωση γνώσεων σε τρεις βασικούς τομείς: προτεραιότητες πολιτικής, επιστημονικά στοιχεία και υφιστάμενες προσεγγίσεις δεικτών και δεδομένα.

Για να απαντηθούν αυτές οι ερωτήσεις, η εργασία ακολουθεί την παρακάτω εστίαση και δομή:

• να παράσχει εισαγωγή και περιγραφή των βασικών πτυχών της δίκαιης ανθεκτικότητας σύμφωνα με τις τελευταίες εξελίξεις στον τομέα, να στηρίξει την πολιτική και την πρακτική, καθώς και την παρακολούθηση και τον σχεδιασμό δεικτών (κεφάλαιο 2)·
• αξιολόγηση και ανάλυση των επιπτώσεων του κινδύνου και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής και των παρεμβάσεων προσαρμογής στη δικαιοσύνη (πολιτικές και μέτρα), μεταξύ άλλων για τις τρέχουσες προτεραιότητες πολιτικής για την ΕΕ και τις χώρες μέλη του ΕΟΧ (κεφάλαιο 3) και στους ευρωπαϊκούς τομείς πολιτικής (κεφάλαιο 4)· 
• να παράσχει επισκόπηση των υφιστάμενων δεικτών, πλαισίων και μεθοδολογικών εξελίξεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη μέτρηση, την παρακολούθηση και την υποβολή εκθέσεων προόδου προς την κατεύθυνση της δίκαιης ανθεκτικότητας (κεφάλαιο 5)· 
• να εξετάσει την πολιτική, τη βάση τεκμηρίωσης και τα διαθέσιμα δεδομένα και τη δυνατότητα να ληφθεί υπόψη η δικαιοσύνη σε κάθε στάδιο του κύκλου σχεδιασμού προσαρμογής (κεφάλαιο 6), και να συνοψίσει τα βασικά κενά και τις ευκαιρίες για την υλοποίηση της δίκαιης ανθεκτικότητας για την Ευρώπη και τις προτεραιότητες για την προώθηση των γνώσεων σχετικά με τον τρόπο μέτρησης της δικαιοσύνης κατά την προσαρμογή (κεφάλαιο 7)

Το κύριο κοινό-στόχος της διερευνητικής εργασίας είναι: • Κυβερνητικοί φορείς λήψης αποφάσεων στην Ευρώπη • Εμπειρογνώμονες του ΕΟΠ • Επαγγελματίες που εργάζονται για την προσαρμογή σε διακρατικό, εθνικό και υποεθνικό και τοπικό επίπεδο • άλλοι που εργάζονται στον τομέα της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή και της δίκαιης μετάβασης εν γένει.