Κατάταξη των ευρωπαϊκών πρωτευουσών λόγω της έκθεσης σε κύματα καύσωνα και ψυχρά κύματα

Σε μια Ευρώπη που θερμαίνεται, παρατηρούμε αύξηση του αστικού πληθυσμού με τάση γήρανσης, η οποία θα καταστήσει την κοινωνία πιο εκτεθειμένη και ευάλωτη σε ακραία καιρικά φαινόμενα. Κατά την περίοδο 1950-2015 η εμφάνιση ακραίων κυμάτων καύσωνα αυξήθηκε στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τα ψυχρά άκρα θα έχουν μια φθίνουσα τάση καθώς η υπερθέρμανση του πλανήτη προχωρά, ωστόσο, λόγω της μεγαλύτερης μεταβλητότητας του μελλοντικού κλίματος, ο κίνδυνος των ψυχρών κυμάτων μπορεί να παραμείνει τοπικά σημαντική απειλή. Επιπλέον, η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα και το κρύο θα ενισχυθεί με την προβλεπόμενη δημογραφική εξέλιξη στις ευρωπαϊκές πόλεις.

Σε αυτό το άρθρο οι συγγραφείς επικεντρώνονται σε μητροπολιτικές περιοχές των ευρωπαϊκών πρωτευουσών (EU28 συν Μόσχα, Όσλο και Ζυρίχη): χρησιμοποιώντας ένα σύνολο οκτώ μοντέλων EURO-CORDEX στο πλαίσιο του σεναρίου RCP8.5, οι συγγραφείς ανίχνευσαν γεγονότα θερμότητας και ψυχρών κυμάτων.

Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι όλες οι ευρωπαϊκές μητροπολιτικές περιοχές θα είναι πιο ευάλωτες σε ακραίες θερμοκρασίες τις επόμενες δεκαετίες. Με βάση την κατάταξη των επιπτώσεων, τα αποτελέσματα αποκαλύπτουν ότι τα ψυχρά κύματα θα αποτελέσουν κάποια απειλή στα μέσα του αιώνα, αλλά δεν θα είναι η μεγαλύτερη απειλή σε καμία από τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και ότι προβλέπεται να εξαφανιστούν εντελώς μέχρι το τέλος αυτού του αιώνα. Αντίθετα, στο εγγύς, αλλά ακόμη περισσότερο στο μακρινό μέλλον, ακραία θερμικά φαινόμενα στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες δεν θα περιορίζονται σε παραδοσιακά εκτεθειμένες περιοχές όπως η Μεσόγειος και η Ιβηρική Χερσόνησος. Τα κύματα καύσωνα πιθανότατα θα πλήξουν τη Μαδρίτη, τη Ρώμη και την Αθήνα, που συνήθως συνδέονται με ακραίες θερμοκρασίες, αλλά και άλλες πόλεις, όπως η Βαλέτα, η Σόφια, η Βιέννη, το Ζάγκρεμπ και η Ζυρίχη θα πρέπει να αναμένουν σοβαρές επιπτώσεις στο μέλλον.

Η κατάταξη των ευρωπαϊκών πρωτευουσών με βάση την έκθεσή τους σε ακραίες θερμοκρασίες είναι υψίστης σημασίας για τους φορείς λήψης αποφάσεων, προκειμένου να μετριάζεται η θνησιμότητα που σχετίζεται με τη θερμότητα.

Η έρευνα αυτή συμπληρώνεται από το διαδικτυακό εργαλείο MetroHeat(https://cgranell.shinyapps.io/metroheat/ ), το οποίο περιγράφεται στο Συμπληρωματικό Υλικό του άρθρου. Το MetroHeat παρέχει μια υπηρεσία κλίματος ανοικτών δεδομένων για την απεικόνιση και την αλληλεπίδραση με δείκτες ακραίων θερμοκρασιών και δείκτες καύσωνα για τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.