Κατάσταση των θαλασσών της Ευρώπης - Έκθεση του ΕΟΠ αριθ. 2/2015

Κύριος στόχος της παρούσας έκθεσης είναι να αξιολογηθεί κατά πόσον οι θάλασσες της Ευρώπης μπορούν να θεωρηθούν υγιείς, καθαρές, ανενόχλητες και παραγωγικές. Πρόκειται για τρεις βασικές πτυχές του κύριου μέσου θαλάσσιας πολιτικής της ΕΕ —την οδηγία-πλαίσιο για τη θαλάσσια στρατηγική— και αφορούν την κατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και τους ανθρώπινους παράγοντες αλλαγής των οικοσυστημάτων. Η αξιολόγηση αυτή περιλαμβάνει επίσης τον προσδιορισμό των κύριων προκλήσεων βιωσιμότητας που επηρεάζουν τις θάλασσές μας και του τρόπου με τον οποίο η ΕΕ ανταποκρίνεται σε αυτές τις προκλήσεις. Τέλος, η έκθεση υποστηρίζει ότι η ΕΕ δεν βρίσκεται σε πορεία εκπλήρωσης της φιλοδοξίας της για την επίτευξη βιώσιμης χρήσης των θαλασσών της· αν και έχει πλήρη εξουσία να το πράξει μέσω της τρέχουσας σειράς πολιτικών και γνώσεων. Η παρούσα έκθεση εξετάζει επίσης τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε στη συνέχεια να διασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη μετάβαση στη βιωσιμότητα με τη χρήση των διαθέσιμων πολιτικών και γνώσεων.
Η έκθεση εξετάζει ευρέως τις αναμενόμενες επιπτώσεις (π.χ. στη χημεία και τη φυσική των ωκεανών, τη θαλάσσια βιοποικιλότητα, την κατανομή των ειδών, τη δυναμική του πληθυσμού, την κατανομή των μη αυτόχθονων ειδών, την αλιεία, τον ευτροφισμό, τη μόλυνση, τις θαλάσσιες και παράκτιες ανθρώπινες δραστηριότητες) της κλιματικής αλλαγής στις θάλασσες της Ευρώπης, όπως ιδίως εκείνες που σχετίζονται με: αύξηση της θερμοκρασίας της θάλασσας, οξίνιση των ωκεανών και επιδείνωση άλλων πιέσεων που ασκούνται στις θάλασσες. Η εκτίμηση υποστηρίζει ότι η κλιματική αλλαγή έχει ήδη επιπτώσεις στις θάλασσες της Ευρώπης με την αύξηση της θερμοκρασίας και την οξίνιση των υδάτων της. Για παράδειγμα, μία από τις ορατές συνέπειες της ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής είναι η μετατόπιση της κατανομής των θαλάσσιων ειδών προς βορειότερες (και, ως εκ τούτου, ψυχρότερες) περιοχές, δηλαδή είδη με εμπορική αξία, όπως εκείνα που αποτελούν στόχο της αλιείας. Αυτή η αλλαγή στη γεωγραφία των θαλάσσιων ειδών που προκαλείται από το κλίμα επηρεάζει επίσης τις ανθρώπινες διεθνείς σχέσεις, όπως καταδεικνύεται από τις συγκρούσεις μεταξύ των χωρών που μοιράζονται αλιευτικούς πόρους στις θάλασσες της Βόρειας Ευρώπης. Η έκθεση αναλύει επίσης την υπηρεσία ρύθμισης που παρέχεται από τις θάλασσες όσον αφορά τη «ρύθμιση του κλίματος με παγίδευση άνθρακα».