Πρωτοβουλία «Ωκεανοί 2015», Μέρος Ι

Η έκθεση με τίτλο «The Oceans 2015 Initiative, Part I» (Πρωτοβουλία για τους ωκεανούς 2015, μέρος I) αποσκοπεί στην επανεξέταση των γνώσεων που δημοσιεύθηκαν μετά την AR5 και στην επικαιροποίηση της κατανόησης των παρατηρούμενων και προβλεπόμενων επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις φυσικές και βιολογικές διεργασίες στους ωκεανούς. Τα βασικά μηνύματα που προκύπτουν από την έκθεση μπορούν να συνοψιστούν ως εξής:

• Οι ωκεανοί έχουν απορροφήσει περίπου το 93% της περίσσειας θερμότητας που προκαλείται από την υπερθέρμανση του πλανήτη. Η θέρμανση αυξάνει τη στρωματοποίηση, περιορίζοντας την κυκλοφορία των θρεπτικών ουσιών από τα βαθιά νερά στην επιφάνεια. Υπάρχουν ενδείξεις ότι η ενισχυμένη διαστρωμάτωση και η αύξηση της θερμοκρασίας προκαλούν μείωση της συγκέντρωσης διαλυμένου οξυγόνου και επέκταση των υφιστάμενων ελάχιστων ζωνών οξυγόνου (OMZ). Περίπου το 26% του ανθρωπογενούς CO₂ απορροφάται από τους ωκεανούς, με αποτέλεσμα τη μείωση του pH και της συγκέντρωσης ιόντων ανθρακικού άλατος, που ονομάζεται οξίνιση των ωκεανών.
• Τα ωκεάνια οικοσυστήματα ανταποκρίνονται στο μεταβαλλόμενο περιβάλλον, αλλά με διαφορετικούς ρυθμούς και μεγέθη και με διαειδικές και γεωγραφικές διακυμάνσεις στις αποκρίσεις. Η υπερθέρμανση προκαλεί αλλαγές στη γεωγραφική κατανομή, την αφθονία, τα μεταναστευτικά πρότυπα και τη φαινολογία των ειδών. Οι οργανισμοί που παράγουν όστρακα και σκελετούς από ανθρακικό ασβέστιο διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από την οξίνιση των ωκεανών. Η μείωση των συγκεντρώσεων διαλυμένου οξυγόνου και η επέκταση των OMZ θα ευνοήσουν τους αναερόβιους μεταβολιστές, όπως τα βακτήρια και τα μικρά μικρόβια, μειώνοντας παράλληλα τα ενδιαιτήματα για μεγαλύτερους οργανισμούς που εξαρτώνται από το οξυγόνο.
• Η αλληλεπίδραση πολλαπλών παραγόντων μπορεί να ενισχύσει ή να αμβλύνει ο ένας τις επιπτώσεις του άλλου. Είναι πιθανό ότι οι θαλάσσιοι οργανισμοί θα βιώσουν ένα συνδυασμό αύξησης της θερμοκρασίας, οξίνισης και μείωσης των συγκεντρώσεων οξυγόνου, καθώς και τοπικούς παράγοντες πίεσης. Αυτό καθιστά δύσκολη την πρόβλεψη των αποκρίσεων μεμονωμένων ειδών σε πολλαπλούς παράγοντες και οι αλληλεπιδράσεις των ειδών καθιστούν δύσκολες τις προβολές που βασίζονται στο οικοσύστημα.

Η έκθεση συμπληρώνεται από το έγγραφο «TheOceans 2015 Initiative, Part II - An updated understanding of the observed and projected impacts of ocean warming and acidification on marine and coastal socioeconomic activities/sectors» (Πρωτοβουλία για τους ωκεανούς 2015, μέρος II - Επικαιροποιημένη κατανόηση των παρατηρούμενων και προβλεπόμενων επιπτώσεων της υπερθέρμανσης και της οξίνισης των ωκεανών στις θαλάσσιες και παράκτιες κοινωνικοοικονομικές δραστηριότητες/τομείς).