Loftslagsþolnir innviðir, stefnumótandi sjónarmið

Í þessari skýrslu Efnahags- og framfarastofnunarinnar um umhverfisstefnu er settur fram rammi um að gera ný og fyrirliggjandi grunnvirki þolanleg fyrir loftslagsbreytingum. Í skýrslunni er lögð áhersla á nýjar bestu starfsvenjur og áskoranir sem eftir eru í OECD- og G20-löndunum og veittar leiðbeiningar til landa um hvernig auka megi viðnámsþol innviða í samræmi við innlendar aðstæður og forgangsröðun. Fjölmargir hagsmunaaðilar, bæði einkaaðilar og opinberir, taka þátt í að efla viðnámsþrótt gegn loftslagsbreytingum. Skýrslan sýnir hvernig ríkisstjórnir og fyrirtæki vinna saman að því að virkja fjárfestingu í loftslagsþolnum innviðum, með áherslu á eftirfarandi geira: samgöngur, orku, fjarskipti og vatn.

Innviðanet, sem verða fyrir áhrifum af líkamlegum áhrifum aukins loftslagsbreytileika og útlimum, gegna mikilvægu hlutverki við að byggja upp seiglu samfélagsins og hagkerfisins gagnvart þessum áhrifum. Að tryggja innviði sem eru viðnámsþolnir fyrir loftslag mun því draga úr beinu tapi sem tengist því að skipta um eða gera við grunnvirki, sem og óbeinum kostnaði við truflanir. Ferlið við að auka viðnámsþrótt gegn loftslagsbreytingum felur í sér stjórnunar- og skipulagsráðstafanir á núverandi og nýlega byggðum innviðum. Forgangsraða ætti nýjum innviðaeignum, skipuleggja þær, hanna þær, byggja þær og starfrækja í ljósi loftslagsbreytinga sem kunna að eiga sér stað á líftíma þeirra. Mögulega þarf að endurbæta eða stýra núverandi innviðum á annan hátt vegna loftslagsbreytinga. Þörf kann að vera á viðbótarinnviðum, s.s. sjávarveggjum, til að takast á við efnisleg áhrif loftslagsbreytinga.

Uppbygging skýrslunnar samanstendur af fjórum meginhlutum. Fyrsti kafli skilgreinir umfang og markmið skýrslunnar og hugtökin sem notuð eru. Í næsta kafla er lýst þeim áskorunum og tækifærum sem felast í því að gera innviði þolna gagnvart loftslagsbreytingum. Fjallað er um ráðstafanir til að sigrast á þessum áskorunum í 3. þætti (styrkja stuðningsumhverfið) og 4. þætti (hreyfifjárfestingar). Að lokum er tekin saman yfirlit yfir umfang innviða í landsbundnu áhættumati á loftslagsbreytingum í OECD- og G20-löndunum og lögð fram skrá yfir tiltæk tæki og skýrslur sem miða að því að auka viðnámsþrótt innviða.

Þessi skýrsla er eitt af umhverfisstefnuskjölum OECD sem miða að því að greina og forgangsraða stefnumálum sem tengjast umhverfinu. Framlög í formi tilfellarannsókna í löndum eða þemarýni þvert á lönd undirstrika hagnýta reynslu af framkvæmd.