Osservazzjonijiet globali fit-tul tal-erożjoni u l-akkrexximent kostali

Il-bidliet fil-morfoloġija kostali għandhom konsegwenzi wiesgħa għas-sostenibbiltà tal-komunitajiet, l-istrutturi u l-ekosistemi kostali. Għalkemm il-kosti huma mmonitorjati lokalment f’ħafna postijiet, il-fehim tal-bidliet fit-tul fuq skala globali jibqa’ sfida. F’dan l-artikolu, qed tiġi ppreżentata evalwazzjoni globali u konsistenti tal-morfodinamika kostali fuq 32 sena (1984-2015) ibbażata fuq osservazzjonijiet satellitari. It-telf u l-qligħ tal-art ġew stmati mill-bidliet fil-preżenza tal-ilma tul aktar minn 2 miljun transect virtwali. Aħna nsibu li s-superfiċje ġenerali tal-art imnaqqra hija ta’ madwar 28 000 km², id-doppju tas-superfiċje tal-art miksuba, u li ħafna drabi l-firxa tal-erożjoni u tal-akkrexximent tkun fl-ordni ta’ km. Il-fatturi antropoġeniċi joħorġu b’mod ċar bħala l-mutur dominanti tal-bidla, kemm bħala sfruttament ippjanat tar-riżorsi kostali, bħall-bini ta’ strutturi kostali, kif ukoll bħala effetti sekondarji mhux previsti tal-attivitajiet tal-bniedem, pereżempju l-installazzjoni ta’ digi, sistemi u strutturi ta’ irrigazzjoni li jimmodifikaw il-fluss tas-sedimenti, jew l-ikklerjar tal-ekosistemi kostali, bħall-foresti tal-mangrovji. Mutur importanti ieħor huwa l-okkorrenza ta’ diżastri naturali bħal tsunamis u maltempati estremi. Ix-xejra globali osservata fl-erożjoni kostali tista’ tissaħħaħ biż-Żieda fil-Livell tal-Baħar u b’avvenimenti estremi aktar frekwenti taħt klima li qed tinbidel.