Reżiljenza Ġusta għall-Ewropa: Lejn il-kejl tal-ġustizzja fl-adattament għat-tibdil fil-klima

Is-Sitt Rapport ta’ Valutazzjoni li ġie ppubblikat dan l-aħħar huwa l-ewwel rapport tal-IPCC li jenfasizza l-ġustizzja bħala element ewlieni tal-adattament għat-tibdil fil-klima, flimkien mal-effettività u l-fattibbiltà. Il-ġustizzja ħarġet bħala kunċett ewlieni bis-saħħa ta’ evidenza li qed tikber ħafna dwar kif il-persuni u s-sistemi l-aktar vulnerabbli huma f’riskju sproporzjonat mit-tibdil fil-klima.

Dan id-dokument (Rapport 1/23 tal-ETC CA) jikkontribwixxi biex ir-reżiljenza ġusta ssir operazzjonali billi jevalwa u jistruttura l-għarfien dwar ir-reżiljenza ġusta fl-adattament għat-tibdil fil-klima, b’enfasi speċifika fuq l-għoti ta’ informazzjoni rilevanti lejn il-kejl tal-progress dwar ir-reżiljenza ġusta fil-kuntest Ewropew, inkluża l-identifikazzjoni ta’ indikaturi potenzjali.

Ġew identifikati erba’ mistoqsijiet bħala gwida għal dan id-dokument, iċċentrati fuq il-ġbir u l-integrazzjoni tal-għarfien fi tliet oqsma ewlenin: il-prijoritajiet tal-politika, l-evidenza xjentifika, u l-approċċi u d-data tal-indikaturi eżistenti.

Biex twieġeb dawn il-mistoqsijiet, id-dokument isegwi l-fokus u l-istruttura ta’ hawn taħt:

• jipprovdu introduzzjoni u deskrizzjoni tal-aspetti ewlenin ta' reżiljenza ġusta skont l-aħħar żviluppi fil-qasam, biex jappoġġaw il-politika u l-prattika kif ukoll il-monitoraġġ u t-tfassil tal-indikaturi (Kapitolu 2);
• li jiġu vvalutati u analizzati l-implikazzjonijiet tal-ġustizzja tar-riskju u l-impatti tat-tibdil fil-klima u l-interventi ta’ adattament (politiki u miżuri), inkluż għall-prijoritajiet tal-politika attwali għall-Pajjiżi Membri tal-UE u taż-ŻEE (Kapitolu 3) u fis-setturi tal-politika Ewropea (Kapitolu 4); 
• tipprovdi ħarsa ġenerali lejn l-indikaturi, l-oqfsa u l-iżviluppi metodoloġiċi eżistenti li jistgħu jintużaw fil-kejl, il-monitoraġġ u r-rappurtar tal-progress lejn reżiljenza ġusta (Kapitolu 5); 
• li jiġu kontroeżaminati l-politika, il-bażi tal-evidenza u d-data disponibbli u l-potenzjal li titqies il-ġustizzja f’kull pass taċ-ċiklu tal-ippjanar tal-adattament (il-Kapitolu 6), u li jinġabru fil-qosor il-lakuni u l-opportunitajiet ewlenin lejn l-operazzjonalizzazzjoni tar-reżiljenza ġusta għall-Ewropa u l-prijoritajiet għall-avvanz tal-għarfien dwar kif titkejjel il-ġustizzja fl-adattament (il-Kapitolu 7)

L-udjenzi ewlenin fil-mira tad-dokument dwar l-ambitu huma: • Dawk li jieħdu d-deċiżjonijiet governattivi fl-Ewropa • Esperti tal-EEA • Prattikanti, li jaħdmu fuq l-adattament fil-livelli tranżnazzjonali, nazzjonali u sottonazzjonali u lokali • oħrajn li jaħdmu fil-qasam tal-adattament għat-tibdil fil-klima u t-tranżizzjoni ġusta b’mod ġenerali.