Manwal għall-monitoraġġ tar-reżistenza għall-insettiċidi fil-vetturi tan-nemus u għall-għażla ta’ interventi xierqa

Hemm evidenza dejjem tikber li t-tibdil fil-klima huwa marbut ma’ bidliet osservati fl-endemiċità ta’ mard li jinġarr minn vettur (VBD); dan, min-naħa tiegħu, huwa kkawżat minn bidliet fid-distribuzzjoni tal-vetturi u l-espansjoni ta’ speċijiet vetturi f’reġjuni ġeografiċi li s’issa ma kinux adattati għal raġunijiet klimatiċi. Dawn il-bidliet wasslu għall-emerġenza ta’ VBDs li storikament kienu assenti minħabba nuqqas ta’ adegwatezza klimatika f’żoni fejn il-klima attwali tippermetti t-trażmissjoni tal-patoġeni minn vetturi lokali. F’każijiet oħra, l-ispeċijiet vetturi invażivi rnexxielhom jgħixu f’kundizzjonijiet ambjentali lokali u b’hekk ġew stabbiliti. L-aħjar eżempju ta 'dawn huwa Ae. albopictus, komunement magħruf bħala n-nemusa tigra Ażjatika, speċi eżotika li saret stabbilita sew f'ħafna pajjiżi tar-Reġjun Ewropew tad-WHO. In-nemus nattiv jista’ jaġixxi bħala vetturi ta’ patoġeni eżotiċi; eżempju wieħed huwa Culex pipiens, li jista’ jittrażmetti l-virus tal-Punent tan-Nil.

Bil-bidliet globali kkawżati mit-tibdil ambjentali u klimatiku, u l-kummerċ u l-ivvjaġġar li dejjem qed jespandu, il-probabbiltà ta’ vetturi tan-nemus eżotiku li jinvadu żoni ġeografiċi ġodda hija għolja, kif uriet l-esperjenza tal-aħħar għaxar snin. Ladarba tiġi kkonfermata l-preżenza ta’ speċi invażiva tan-nemus, huwa meħtieġ li jiġi deċiż jekk għandux jitwaqqaf aktar tixrid tal-ispeċi, jekk l-eliminazzjoni hijiex fattibbli u mixtieqa, u x’azzjonijiet għandhom jittieħdu biex jiġu evitati l-wasla u l-istabbiliment potenzjali ta’ speċijiet vetturi oħra tan-nemus. Dan id-dokument jipprovdi gwida speċifika dwar kif għandha tiġi vvalutata r-reżistenza għall-insettiċidi fil-vetturi tan-nemus.

Il-manwal huwa mmirat lejn entomologi u bijoloġisti fuq il-post fi ħdan il-ministeri tas-saħħa jew istituzzjonijiet sħab, kif ukoll maniġers tal-programmi u oħrajn inkarigati mit-tfassil u l-implimentazzjoni ta’ strateġiji ta’ kontroll tal-vettur li jeħtieġ li jibbażaw fuq data dwar ir-reżistenza biex jinfurmaw id-deċiżjonijiet tagħhom. Fl-aħħar nett, dan jista’ jgħin lir-riċerkaturi u lill-industrija tal-pestiċidi jivvalutaw, b’mod standardizzat, ir-reżistenza tal-vettur għall-komposti użati fi prodotti eżistenti u ġodda għall-kontroll tal-vettur.