L-immudellar, it-tbassir u l-immappjar tal-feġġa tal-aflatossini fiċ-ċereali fl-UE minħabba t-tibdil fil-klima

Il-kontaminazzjoni tal-aflatossina (AF) fil-qamħirrum hija ta’ importanza dinjija. Aspergillus flavus u A. parasiticus huma l-fungi prinċipali responsabbli għall-produzzjoni tal-AF.

Abbażi tal-letteratura attwali, l-AFs ma jitqisux bħala problema fil-qamħ u fir-ross fil-ħsad u ma nstabet l-ebda data dwar l-interazzjonijiet bejn il-qamħ u r-ross aspergilli fil-qasam. Inġabret data dwar l-effetti li jinfluwenzaw l-iżvilupp ta’ A. flavus u A. parasiticus fuq il-qamħirrum u l-qalba tal-qamħirrum fil-ħsad; madankollu, id-data dwar A. parasiticus u AFB2-G1-G2 ma kinitx biżżejjed għal użu ulterjuri fl-immudellar ta’ tbassir. Għalhekk, ġie żviluppat mudell biex jipprevedi r-riskju ta’ kontaminazzjoni ta’ AFB1, minħabba A. flavus, fil-qamħirrum fil-ħsad u adattat aktar għall-qamħ u r-ross bħala għelejjel ospitanti.

Iċ-Ċentru Konġunt tar-Riċerka tal-KE pprovda bażi tad-data b’temperaturi medji ta’ kuljum matul it-tfaċċar, il-fjoritura u l-ħsad tal-qamħirrum, tal-qamħ u tar-ross. Id-data meteoroloġika (it-temperatura, l-umdità relattiva u x-xita) miksuba mill-ġeneratur tat-temp tal-LARS, intużat bħala input għall-immudellar tal-fenoloġija tal-għelejjel u tal-imġiba tal-A. flavus.

L-output tfassal fuq skala ta’ 50 x 50 km fuq it-territorju Ewropew u ġie ġġenerat fuq 100 sena, fi tliet xenarji klimatiċi differenti (preżenti u stejjer A2 u B2, jew xenarji ta’ +2°C u +5°C, proposti mill-Grupp Intergovernattiv ta’ Esperti dwar it-Tibdil fil-Klima).

Il-previżjonijiet urew tnaqqis fit-tul tal-istaġun u avvanz fid-dati tal-fjoritura u tal-ħsad li wasslu għal tkabbir taż-żoni tat-tkabbir tal-għelejjel lejn it-Tramuntana tal-UE, prinċipalment għall-qamħirrum u r-ross, minħabba li jista’ jkun hemm sajran aktar bikri f’dawn iż-żoni.

Ir-riskju ta’ kontaminazzjoni ta’ A. flavus kien mistenni li jiżdied fil-qamħirrum, kemm fix-xenarju ta’ +2°C kif ukoll f’dak ta’ +5°C, li jkun baxx ħafna fil-qamħ u li ma jkunx preżenti fir-ross. Ġew diskussi r-riżultati u saru rakkomandazzjonijiet dwar il-ġbir tad-data u l-miżuri ta’ prevenzjoni dwar ir-riskji tal-AF.