Immudellar tad-domanda għall-ilma u xenarji ta’ disponibbiltà għall-użu attwali u futur tal-art u l-klima fil-Baċir tax-Xmara Sava

170 Simulazzjonijiet bir-riżorsi tal-ilma LISFLOOD għal perjodi ta’ 30 sena b’diversi kombinazzjonijiet ta’ tibdil fl-użu tal-art u t-tibdil fil-klima ġew evalwati għall-impatt tagħhom fuq ir-rabta bejn l-ilma, l-ikel, l-enerġija u l-ambjent fil-baċir tax-xmara Sava.
Għall-baċir tax-xmara Sava, f’dan l-istudju sibna li agrikoltura irrigata aktar intensa għandha l-potenzjal li żżid ir-rendimenti tal-għelejjel b’mod konsiderevoli, iżda ma hemmx biżżejjed riżorsi tal-ilma disponibbli biex dan jitwettaq. Barra minn hekk, jekk l-irrigazzjoni tiżdied drastikament, setturi oħra jiġu influwenzati b’mod negattiv, bħas-settur tal-enerġija (disponibbiltà mnaqqsa tal-ilma tat-tkessiħ, potenzjalment inqas ilma xi drabi jipproduċi idroenerġija), in-navigazzjoni (flussi aktar frekwenti u baxxi), u l-ambjent (ksur ta’ kundizzjonijiet ambjentali jew ta’ fluss minimu).
L-effetti fuq ir-riżorsi tal-ilma jkunu aktar sinifikanti b’żieda fit-tisqija biex jiżdied ir-rendiment tal-għelejjel ta’ eż. il-qamħirrum. Dan iwassal għal żieda fid-domanda għall-ilma minn 2216 Mm3/sena għal 3337 Mm3/sena. Id-domanda globali għall-ilma fil-baċir ta’ Sava tkompli tiżdied għal madwar 6000 Mm3 fis-sena jekk nikkombinaw kemm iż-żieda fit-tisqija kif ukoll il-projezzjonijiet klimatiċi sal-2100. Ir-rendiment medju simulat tal-qamħirrum jista’ jiżdied minn 5,7 tunnellati/ettaru fil-kundizzjonijiet attwali għal 9,9 tunnellati/ettaru f’każ ta’ irrigazzjoni akbar u ottimali. Dawn iż-żidiet sostanzjali fl-irrigazzjoni, li jwasslu għal żidiet sostanzjali fir-rendiment tal-għelejjel ukoll, iwasslu għal skarsezza tal-ilma f’partijiet tal-baċir ta’ Sava. Ukoll, m'hemmx biżżejjed ilma biex isaqqu ż-żoni kollha li huma limitati fl-ilma għat-tkabbir tal-uċuħ tar-raba '.

Il-pjanijiet ta’ tisqija eżistenti u l-irrigazzjoni taż-żoni li qabel kienu mgħammra għall-irrigazzjoni (skont il-FAO) jidhru aktar fattibbli mill-perspettiva tar-riżorsi tal-ilma.
L-ogħla livelli ta’ għargħar huma pproġettati li jibqgħu l-istess bħala konsegwenza tal-bidliet previsti fl-użu tal-art sal-2050 għall-baċir ta’ Sava. Madankollu, bil-projezzjonijiet tat-tibdil fil-klima aħna nissimulaw żieda ġenerali fil-livelli massimi tal-għargħar bi 13 % għall-perjodu 2011-2040 u żieda ta’ 23 % għall-perjodu 2071-2100.
Il-flussi baxxi tax-xmajjar jonqsu b’mod moderat għax-xenarji 2011-2040. Għall-aħħar tas-seklu 2071-2100, il-valuri ta’ fluss baxx huma pproġettati li jiżdiedu b’mod moderat meta mqabbla mal-klima ta’ kontroll 1981-2010. It-tisqija eċċessiva tirriżulta fi tnaqqis qawwi tal-iskariki bi fluss baxx b’50-60 %. Fir-rigward tal-flussi ekoloġiċi, jistgħu jsiru osservazzjonijiet simili.

In-navigazzjoni fix-xmara Sava ewlenija tista’ tiġi affettwata minn dawn ix-xejriet.
Id-disponibbiltà tal-ilma
għall-produzzjoni tal-enerġija - idroenerġija u ilma tat-tkessiħ għall-impjanti tal-enerġija termali u nukleari – hija pproġettata li tonqos b’medja ta’ 3,3 % għall-2030 taħt l-RCP4.5, filwaqt li l-RCP8.5 jirriżulta f’żieda ta’ 1,3 %. Is-simulazzjonijiet tal-aħħar tas-seklu jagħtu Q50 17.6 % ogħla għall-RCP4.5 u 23.1 % ogħla għall-RCP8.5. It-tisqija eċċessiva tista’ taffettwa d-disponibbiltà tal-ilma għall-produzzjoni tal-enerġija, speċjalment għat-tkessiħ tal-impjanti tal-enerġija termali. Ir-riżervi tal-enerġija idroelettrika jistgħu jinbidlu f’riżervi multifunzjonali, li jaqdu wkoll il-ħtiġijiet ta’ tisqija downstream u l-kontroll tal-għargħar, u b’hekk iservu diversi skopijiet.