Mużewijiet, libreriji u arkivji quddiem l-isfidi tat-tibdil fil-klima

Il-mużewijiet, flimkien mal-arkivji, il-galleriji u l-libreriji (GLAM), huma l-gwardjani tal-memorja kollettiva u tal-wirt kulturali.

Huma jieħdu ħsieb u jipproteġu artefatti ta' importanza storika u artistika li jixhdu l-evoluzzjoni tal-umanità u l-kisbiet artistiċi u intellettwali tagħha.

Madankollu, il-futur tagħhom jinsab fil-periklu minħabba t-tibdil fil-klima, it-tisħin globali u l-kundizzjonijiet tat-temp instabbli. Iż-żidiet fit-temperatura, ix-xita torrenzjali u l-għargħar ipoġġu l-infrastruttura tal-GLAM f’pożizzjoni diffiċli minħabba l-ħtieġa li jiġu ggarantiti kundizzjonijiet sikuri biex jiġu akkomodati t-tipi kollha ta’ artefatti magħmula minn materjali bħall-karta, il-ġilda, il-kanvas, il-ħarir, l-injam, il-ġebel u l-bronż. Kull kategorija teħtieġ kundizzjonijiet ta’ ħżin differenti fir-rigward tat-temperatura, l-umdità, l-esponiment għad-dawl, eċċ. Jekk tali kundizzjonijiet ma jkunux garantiti, l-integrità ta’ dawn l-artefatti tkun mhedda minn fatturi mekkaniċi, kimiċi u bijoloġiċi. Meta jipprova jindirizza dawn l-isfidi, il-bini GLAM jeħtieġ ukoll li jadatta għar-rekwiżiti tal-effiċjenza enerġetika. Dan, flimkien mal-adattamenti meħtieġa għall-kundizzjonijiet fuq ġewwa għall-wirja u l-ħżin ta’ artefatti ta’ valur għall-preservazzjoni xierqa u l-konservazzjoni preventiva tagħhom, kif ukoll id-diġitalizzazzjoni, jeħtieġu riżorsi umani u finanzjarji, titjib tal-ħiliet u taħriġ.

Madankollu, il-baġits għall-istituzzjonijiet tal-GLAM, b’mod partikolari għall-mużewijiet, huma limitati minħabba t-tnaqqis fid-dħul tagħhom matul il-lockdowns tal-COVID-19, iż-żieda qawwija fil-prezzijiet tal-enerġija u l-pressjoni fuq il-baġits tal-istat.

L-Unjoni Ewropea hija involuta biex tgħin lill-istituzzjonijiet tal-GLAM jiffaċċjaw dawn l-isfidi kollha, tikkoordina studji esperti dwar kwistjonijiet tekniċi, tiddefendi l-baġits għall-istituzzjonijiet kulturali, taħdem fuq rakkomandazzjonijiet u tiskambja l-għarfien u l-esperjenza miġbura mill-mużewijiet.