It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima

It-tibdil fil-klima qed jhedded direttament u indirettament il-forom kollha tal-wirt kulturali. L-adattamenttal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima filwaqt li jiġi evitat l-adattament ħażin hija l-isfida monumentali tal-lum għat-tipi kollha ta’ wirt kulturali, minn siti arkeoloġiċi u wirt mibni għal pajsaġġi u wirt mobbli.

Dan ir-rapport jiġbor fil-qosor il-ħidma tal-grupp ta’ esperti tal-Istati Membri dwar il-Metodu Miftuħ ta’ Koordinazzjoni (MMK) tal-UE dwar “It-tisħiħ tar-reżiljenza tal-wirt kulturali għat-tibdil fil-klima”. Huwa bbażat fuq id-diskussjonijiet u l-informazzjoni, ipprovduti u approvati mill-membri tal-grupp ta’ esperti tal-MMK, fil-laqgħat matul l-2021 – 2022, flimkien mal-preżentazzjonijiet mogħtija mill-esperti esterni mistiedna.

Fir-rapport tiegħu, il-grupp ta’ esperti tal-MMK jifformula sett ta’ rakkomandazzjonijiet ewlenin għal dawk li jfasslu l-politika, abbażi tas-sejbiet tagħhom:

• L-inklużjoni tal-wirt kulturali fil-politiki u l-pjanijiet ta’ azzjoni nazzjonali u tal-UE kollha dwar il-klima li għandhom l-għan li jindirizzaw il-mitigazzjoni tat-tibdil fil-klima u l-adattament għalih;
• Jappella għal task force Ewropea permanenti dwar il-wirt u t-tibdil fil-klima li tinkludi esperti eminenti ta' dixxiplini rilevanti differenti, rappreżentanti nazzjonali għolja u rappreżentanti tas-settur privat, bil-mandat li tipprovdi pariri u kontribut għal politiki dwar il-protezzjoni tal-klima li jintegraw il-preservazzjoni tal-wirt, ambjent mibni ta' kwalità għolja u l-bijodiversità;
• Jinħatar koordinatur nazzjonali għall-wirt kulturali u t-tibdil fil-klima, u titħeġġeġ/tiġi stabbilita ġestjoni konġunta tal-istat relatata mal-wirt kulturali u t-tibdil fil-klima;
• Tiġi stabbilita sistema ta’ informazzjoni diġitali ċentralizzata relatata mal-wirt kulturali u t-tibdil fil-klima, li tippermetti l-iskambju ta’ għarfien, data, l-aħjar prattiki u strateġiji ġodda. Tinkoraġġixxi l-koordinazzjoni transsettorjali biex il-wirt kulturali jiġi implimentat fil-politiki dwar it-tibdil fil-klima fil-livelli kollha; 
• Fil-livell nazzjonali, jiġu stabbiliti politiki – li għandhom jiġu implimentati mill-partijiet ikkonċernati rilevanti kollha – bl-għan li titqajjem kuxjenza; isaħħu l-edukazzjoni, ir-riċerka u t-taħriġ; l-iżvilupp ta’ rapporti ta’ valutazzjoni; u jipprovdu mapep tar-riskju tat-tibdil fil-klima tal-wirt kulturali; 
• Jiġi stabbilit grupp permanenti ta’ esperti Ewropej dwar il-wirt kulturali li jinkludi individwi bi sfondi varji u multidixxiplinari u jiġu mistiedna esperti dwar it-tibdil fil-klima biex jipparteċipaw fil-laqgħat tal-grupp ta’ esperti eżistenti tal-UE dwar il-wirt kulturali