Il-klima globali 2011-2015

Dan ir-rapport janalizza l-klima globali 2011-2015 – l-aktar perjodu sħun ta’ ħames snin irreġistrat – u l-impronta umana dejjem aktar viżibbli fuq avvenimenti estremi tat-temp u tal-klima b’impatti perikolużi u għaljin. It-temperaturi rekord kienu akkumpanjati minn żieda fil-livelli tal-baħar u tnaqqis fil-firxa tas-silġ tal-baħar tal-Artiku, il-glaċieri kontinentali u l-kopertura tal-borra tal-emisferu tat-Tramuntana. Dawn l-indikaturi kollha tat-tibdil fil-klima kkonfermaw ix-xejra ta’ tisħin fit-tul ikkawżata mill-gassijiet serra. Id-diossidu tal-karbonju laħaq l-istadju importanti sinifikanti ta' 400 parti għal kull miljun fl-atmosfera għall-ewwel darba fl-2015, skont ir-rapport tad-WMO li ġie ppreżentat lill-konferenza tan-NU dwar it-tibdil fil-klima.

Punti ewlenin:

• L-aktar sena sħuna rreġistrata sal-lum kienet l-2015, li matulha t-temperaturi kienu ta’ 0,76 °C (1,37 °F) ogħla mill-medja tal-1961-1990, segwiti mill-2014. Is-sena 2015 kienet ukoll l-ewwel sena li fiha t-temperaturi globali kienu aktar minn 1 °C ogħla mill-era preindustrijali.
• Avveniment qawwi ta’ La Niña (2011) u b’saħħtu ta’ El Niño (2015/2016) influwenza t-temperaturi ta’ snin individwali mingħajr ma biddel ix-xejra ta’ tisħin sottostanti.
• Is-silġ tal-baħar Artiku kompla jonqos. Fuq medja bejn l-2011 u l-2015, il-medda medja tas-silġ tal-baħar tal-Artiku f’Settembru kienet ta’ 4,70 miljun km2, 28 % taħt il-medja bejn l-1981 u l-2010. Il-firxa minima tas-silġ fuq il-baħar fis-sajf ta’ 3.39 miljun km2 fl-2012 kienet l-aktar baxxa rreġistrata.
• Matul ir-rekord satellitari mill-1993 sal-lum, il-livelli tal-baħar żdiedu b’madwar 3 mm fis-sena, meta mqabbla max-xejra medja tal-1900–2010 (ibbażata fuq il-kejl tal-marea) ta’ 1,7 mm fis-sena.

• Ħafna avvenimenti estremi tat-temp u klimatiċi individwali rreġistrati matul l-2011–2015 saru aktar probabbli bħala riżultat tat-tibdil fil-klima kkawżat mill-bniedem (antropoġeniku).  Fil-każ ta’ xi temperaturi għoljin estremi, il-probabbiltà żdiedet b’fattur ta’ għaxra jew aktar. Eżempji jinkludu t-temperaturi staġjonali u annwali għoljin rekord fl-Istati Uniti fl-2012 u fl-Awstralja fl-2013, sjuf sħan fil-Lvant tal-Asja u fil-Punent tal-Ewropa fl-2013, mewġiet ta’ sħana fir-rebbiegħa u fil-ħarifa tal-2014 fl-Awstralja, sħana annwali rekord fl-Ewropa fl-2014, u mewġa ta’ sħana fl-Arġentina f’Diċembru 2013.