Aanpassing in Karpaten

De Karpaten zijn het op één na langste bergsysteem in Europa met een oppervlakte van ongeveer 210.000 vierkante kilometer. Zeven landen (Tsjechië, Hongarije, Polen, Roemenië, Servië, Slowakije en Oekraïne) delen het grondgebied van de Karpaten, waarvan er vijf lid zijn van de EU.

Het Karpatengebergte is een van de belangrijkste en rijkste natuurreservaten op het Europese continent. Het Karpatengebergte herbergt ongeveer 30 % van de Europese flora en de grootste populaties bruine beren, wolven, lynxen, Europese bizons en zeldzame vogelsoorten in Europa, waaronder de wereldwijd bedreigde keizerarend. Naast de natuurlijke diversiteit zijn de semi-natuurlijke habitats zoals bergweiden en hooiweiden, die het resultaat zijn van eeuwen van traditioneel landbeheer, van groot ecologisch en cultureel belang. WWF heeft de Karpatenregio opgenomen in de wereldwijde lijst van “Global 200” van ecoregio’s die bekend staan om hun uitzonderlijke biodiversiteitsniveaus. Het Karpatengebergte levert belangrijke ecosysteemgoederen en -diensten zoals voedsel, zoet water, bosproducten en toerisme en maakt deel uit van drie grote stroomgebieden: de Donau, de Dnjestr (naar de Zwarte Zee) en de Vistula (naar de Oostzee).

De Karpaten dienen als brug tussen de noordelijke en zuidwestelijke culturen van Europa, wat resulteert in een grote culturele verscheidenheid.

Bedreigingen voor het milieu van de Karpaten

Landverlating, habitatconversie en -fragmentatie, ontbossing, niet-duurzame bosbouw- en landbouwpraktijken en vervuiling leiden tot het verlies van het Karpatenlandschap en de biodiversiteit. De belangrijkste drijfveren hiervoor zijn sociaal-economische ontwikkelingen en klimaatverandering. Landverlating en habitatverlies zijn het belangrijkst in afgelegen gebieden op grotere hoogten waar traditionele landbouw niet kan concurreren met moderne landbouw. Omzetting en versnippering van habitats houden meestal verband met niet-duurzaam toerisme en de ontwikkeling van infrastructuur, terwijl de landbouw de belangrijkste bron van verontreiniging van oppervlakte- en grondwater is. Klimaatverandering, die veranderingen in neerslagpatronen, sneeuwbedekking en temperatuur veroorzaakt, intensiveert de hierboven beschreven processen.

Klimaatverandering en aanpassing in de Karpaten

De huidige en verwachte gevolgen van de klimaatverandering hebben geleid tot een reeks door de EU gefinancierde projecten, waaronder:

• CARPATCLIM had tot doel de klimaatgegevens van 1961-2010 te harmoniseren en beschikbaar te stellen in een gerasterde databank;
• CarpathCC waarin een reeks kwetsbaarheidsstudies is uitgevoerd en aanpassingsmaatregelen zijn geëvalueerd;
• CARPIVIA waarin de kwetsbaarheid van de belangrijkste ecosystemen en op ecosystemen gebaseerde productiesystemen van de Karpatenregio werd beoordeeld en aanpassingsopties werden voorgesteld.

	Europese Commissie	Europees Milieuagentschap