Klimaatadaptatieplanning voor havens en binnenwateren

Het doel van dit document is richtsnoeren te verstrekken over de wijze waarop de veerkracht van het vervoer over water tegen klimaatverandering kan worden gewaarborgd en voorbeelden en aanbevelingen van goede praktijken te geven. Havens en waterwegen worden al geconfronteerd met verschillende risico's in verband met een reeks meteorologische, hydrologische en oceanografische parameters en processen. Klimaatverandering zal gevolgen hebben voor deze parameters en processen, bestaande risico’s verergeren en nieuwe risico’s introduceren. Zondertijdige en effectieve voorbereiding zal klimaatverandering leiden tot toenemende schade of structurele storingen, operationele verstoringen en vertragingen en gevolgen voor de veiligheid van personeel, apparatuur en het milieu.

De door de technische werkgroep van de PIANC opgestelde richtsnoeren introduceren een methodologisch kader in vier fasen om haven- en waterwegexploitanten te helpen strategieën voor te bereiden en maatregelen te selecteren om activa en activiteiten aan te passen aan de klimaatverandering.

De eerste fase, Context and Objectives genaamd, richt zich op het identificeren van de gevoeligheden van activa en activiteiten die worden veroorzaakt door klimaatverandering, het vaststellen van adaptatie- en veerkrachtdoelstellingen en het definiëren van belanghebbenden die betrokken zijn bij de voorbereiding en uitvoering van de adaptatiestrategie. Huidige en toekomstige klimaatparameters die van invloed zijn op maritieme en binnenvaartinfrastructuuractiva, -activiteiten en -systemen worden verzameld en geëvalueerd in fase II (Klimaatinformatie). Deze fase identificeert welke klimaatparameters en -processen relevant zijn voor vervoer over water en hoe deze naar verwachting in de toekomst zullen veranderen in verschillende klimaatveranderingsscenario's.

De fase III brengt de informatie over kritieke activa, activiteiten en systemen (fase I) en het inzicht in het huidige en toekomstige klimaat dat van invloed is op deze systemen (fase II) samen om potentiële kwetsbaarheden en risico’s in kaart te brengen die in de aanpassingsstrategie moeten worden aangepakt. De laatste fase IV omvat een reeks stappen om mogelijke aanpassingsopties te identificeren, te screenen en waar nodig te evalueren om de in fase 3 vastgestelde risico's aan te pakken. Deze stappen leiden tot de ontwikkeling van aanpassingstrajecten. Een adaptatiepad beschrijft een reeks acties (maatregelen of andere interventies) die worden uitgevoerd als reactie op veranderingen in meteorologische, hydrologische of oceanografische omstandigheden.

Het richtsnoer wordt aangevuld met de voorbeelden van beste praktijken, namelijk 16 casestudy’s ter illustratie van een aantal van de maatregelen voor aanpassing aan de klimaatverandering die zijn genomen. Bovendien is de portefeuille van aanpassingsmaatregelen die is onderverdeeld in drie hoofdgroepen – fysiek, sociaal en institutioneel – voor in totaal 16 groepen van uitingen van klimaatverandering (bv. extreme regenval, overstromingen, droogte of stijging van de zeespiegel) als bijlage bij dit verslag verstrekt.