Natuurlijke gevaren: directe kosten en verliezen als gevolg van de verstoring van productieprocessen

In de afgelopen decennia is Europa getuige geweest van een aanzienlijke toename van directe schade door natuurrampen. Een verdere toename van de schade wordt verwacht als gevolg van de aanhoudende accumulatie van mensen en economische activa in risicogevoelige gebieden en de gevolgen van de klimaatverandering, bijvoorbeeld voor de ernst en frequentie van droogte in het Middellandse Zeegebied. Om de gevolgen van natuurrampen voor de Europese economieën en samenlevingen te beperken, moeten de risicobeoordeling en het risicobeheer worden verbeterd. Hoewel de analyse en modellering van natuurrampen de afgelopen decennia aanzienlijke vooruitgang hebben geboekt, is er nog steeds veel onderzoek nodig om de beoordeling van de kosten van natuurrampen te verbeteren. Met name in vergelijking met gevarenmodellering domineren eenvoudige benaderingen nog steeds verliesbeoordelingen, voornamelijk als gevolg van beperkingen in de beschikbare gegevens en kennis over schadeprocessen en beïnvloedende factoren. Bovendien maakt de grote verscheidenheid aan methodologische benaderingen het moeilijk om uitgebreide, robuuste en betrouwbare kostencijfers vast te stellen die vergelijkbaar zijn tussen verschillende gevaren en landen. Dit komt ook omdat state-of-the-art benaderingen voor de beoordeling van directe kosten en verliezen als gevolg van verstoring van productieprocessen niet alleen specifiek zijn voor natuurrampen, maar ook specifiek zijn voor verschillende sectoren of elementen die in bepaalde regio's of landen risico lopen. Deze methoden en gegevensbronnen en terminologie worden in dit verslag gecompileerd, gesystematiseerd en geanalyseerd. Er worden overeenkomsten en verschillen vastgesteld tussen de methoden voor de beoordeling van de kosten van verschillende natuurrampen, zodat het meeste kan worden geleerd van de verschillende benaderingen die in verschillende Europese landen worden toegepast. Daarnaast worden kennislacunes en onderzoeksbehoeften onder de aandacht gebracht en worden aanbevelingen gedaan voor beste praktijken op het gebied van kostenbeoordelingen.

Dit rapport maakt deel uit van het EU-project ConHaz. De eerste doelstelling van ConHaz is het verzamelen van state-of-the-art methoden en terminologie zoals gebruikt in Europese casestudy's. Deze compilatie zal rekening houden met droogtes, overstromingen, stormen en alpiene gevaren, evenals verschillende getroffen sectoren, zoals landbouw, gezondheid en natuur. Daarbij zal rekening worden gehouden met directe, indirecte en immateriële kosten. ConHaz onderzoekt verder de kosten en baten van het risicopreventie- en noodresponsbeleid. De tweede doelstelling van ConHaz is het evalueren van de gecompileerde methoden door rekening te houden met theoretische aannames die ten grondslag liggen aan kostenbeoordelingsmethoden en problemen die zich voordoen bij de toepassing van de methoden, zoals beschikbaarheid en kwaliteit van gegevens. ConHaz zal ook de betrouwbaarheid van de eindresultaten beoordelen door rekening te houden met de nauwkeurigheid van kostenvoorspellingen en best-practice methoden van validatie, en zal relevante lacunes in beoordelingsmethoden identificeren. De derde doelstelling van ConHaz is het vergelijken van de beschikbare beoordelingsmethoden met de behoeften en praktijken van de eindgebruiker, teneinde beste praktijken en kennislacunes met betrekking tot beleidsvorming beter in kaart te brengen. Een laatste doelstelling van ConHaz is het geven van aanbevelingen over best practices en het identificeren van de daaruit voortvloeiende onderzoeksbehoeften.