Europees Agentschap voor de veiligheid en de gezondheid op het werk (EU-OSHA)

EU-OSHA is het informatieagentschap van de Europese Unie voor veiligheid en gezondheid op het werk. Haar werkzaamheden dragen bij tot het strategisch kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027 van de Europese Commissie en andere relevante EU-strategieën en -programma’s. Het is in 1994 opgericht bij Verordening (EG) nr. 2062/94 van de Raad (bijgewerkt in Verordening (EU) 2019/126 van het Europees Parlement en de Raad) ter ondersteuning van de verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk (VGW). EU-OSHA heeft een tripartiete raad van bestuur en een nationaal contactpunt in elke lidstaat, doorgaans de bevoegde nationale autoriteit voor veiligheid en gezondheid op het werk.

EU-OSHA ondersteunt en biedt de instellingen en organen van de Unie, de lidstaten, de sociale partners en andere actoren op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk relevant technisch advies, wetenschappelijke en economische informatie en gekwalificeerde deskundigheid om de werkomgeving te verbeteren wat betreft de bescherming van de veiligheid en gezondheid van werknemers.

EU-OSHA publiceert betrouwbare en relevante informatie in onderzoeksverslagen, casestudy’s of beleidsnota’s, voert enquêtes uit, analyseert gegevens en biedt een reeks instrumenten om kennis te vergroten, het bewustzijn te vergroten, risico’s op de werkplek te beoordelen en VGW-informatie en goede praktijken uit te wisselen om tegemoet te komen aan de behoeften van degenen die betrokken zijn bij VGW, met inbegrip van beleidsmakers.

Belangrijkste activiteiten op het gebied van klimaatverandering en gezondheid

Klimaatverandering kan aanzienlijke gevolgen hebben voor de veiligheid, gezondheid en bedrijfscontinuïteit van werknemers, en de gevolgen ervan kunnen leiden tot grote verstoringen van de toeleveringsketen, die op hun beurt gevolgen kunnen hebben voor VGW. Werknemers in alle sectoren zullen lijden onder de gevolgen van de klimaatverandering.

EU-OSHA heeft een diepgaande analyse van de toekomst van de land- en bosbouw uitgevoerd, waarin klimaatverandering en aantasting van het milieu worden aangemerkt als de belangrijkste trends die van invloed zijn op de sector, en een beleidsnota gepubliceerd over de wijze waarop klimaatverandering nieuwe en opkomende VGW-risico’s in de sector creëert. Uit EU-OSHA-onderzoek naar blootstelling aan biologische agentia op de werkplek is gebleken dat het risico bestaat dat zeldzame infecties zich verspreiden en endemisch worden in Europa als gevolg van de klimaatverandering. In een eerder verslag van EU-OSHA werd een overzicht gegeven van de VGW-risico’s voor hulpverleners, die kunnen worden verergerd wanneer de klimaatverandering van invloed is op de frequentie van natuurrampen zoals bosbranden, overstromingen of stormen. Meer recentelijk zijn in 22 EU-talen praktische richtsnoeren uitgebracht over de wijze waarop de risico’s in verband met werken in hitte moeten worden beheerd en informatie over wat moet worden gedaan als een werknemer begint te lijden aan een hittegerelateerde ziekte.

EU-OSHA heeft in zijn prognosestudies over groene banen, digitalisering en de circulaire economie ook aandacht besteed aan mogelijke VGW-risico’s als gevolg van maatregelen ter beperking van de klimaatverandering, bijvoorbeeld de VGW-risico’s in verband met het toegenomen gebruik van alternatieve energievormen zoals windenergie of kleinschalige zonne-energietoepassingen, groen bouwen of recycling en afvalbeheer. In 2024 is een nieuwe prognosestudie gestart die specifiek gericht is op de gevolgen van klimaatverandering. Het richt zich specifiek op het anticiperen op toekomstige ontwikkelingen en verstoringen in verband met klimaatverandering (crises en structurele veranderingen) en gerelateerde VGW-risico’s, voortbouwend op kennis en inzichten die zijn opgedaan in eerdere prognoseprojecten.

Hittegolven en natuurrampen zullen waarschijnlijk de gezondheidszorgstelsels en bijgevolg het zorgpersoneel onder grote druk zetten, zoals tijdens de COVID-19-pandemie is gebeurd.  Een systematische evaluatie van de last van de gevolgen voor de geestelijke gezondheid van werken tijdens de COVID-19-pandemie voor gezondheidswerkers en maatschappelijk werkers in de EU, en een grondige beoordeling van bestaande interventies en goede praktijken voor de preventie en het beheer ervan door EU-OSHA kunnen bijdragen aan de discussies over de veerkracht van gezondheidszorgstelsels in de context van klimaatverandering.

Vanaf 2025 zal een meerjarige onderzoeksactiviteit over klimaatverandering en VGW (het zogenaamde VGW-overzicht) de directe en indirecte gevolgen van klimaatverandering voor de gezondheid en veiligheid van werknemers beoordelen, met inbegrip van de verspreiding van infecties, weersomstandigheden met verontreiniging enz. Ook zal informatie worden verzameld over praktijken en doeltreffende strategieën om de VGW-veerkracht op de werkplek aan te passen en te vergroten.

Zowel prognoses als VGW-overzichten gaan in op de nieuwe uitdagingen die zijn vastgesteld voor VGW in verband met beleid ter beperking van de klimaatverandering en de groene transitie.

Website:

https://osha.europa.eu/en

Bijdragen van het Waarnemingscentrum

• Herziening van de toekomst van de landbouw en veiligheid en gezondheid op het werk (VGW): Vooruitzichten over nieuwe en opkomende risico’s op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk
• Effecten op de gezondheid en veiligheid op het werk

Links naar meer informatie

• Land- en bosbouw: hoe klimaatverandering nieuwe en opkomende VGW-risico’s creëert – beleidsnota 
• Prognosestudie over de gevolgen van klimaatverandering voor veiligheid en gezondheid op het werk
• Warmte op het werk – richtsnoeren voor werkplekken

• Klimaatverandering en veiligheid en gezondheid op het werk – VGW-wikiartikel
• Klimaatverandering: Impact op veiligheid en gezondheid op het werk (VGW)
• Biologische agentia en preventie van werkgerelateerde ziekten: een beoordeling
• Nooddiensten: Risico's op het gebied van veiligheid en gezondheid op het werk