Ruimte om de Schelde aan te passen aan klimaatverandering (LIFE SPARC)

Klimaatverandering verhoogt de zeespiegel en verhoogt de risico's van extreme weersomstandigheden. Het Schelde-estuarium (België) is zeer kwetsbaar voor overstromingen vanwege de open verbinding met de zee, de trechtervorm en het omliggende laaggelegen land, vooral wanneer hoogwater samenvalt met zware stormwinden. De Schelde is beladen met sediment, dus getijdenmoerassen stijgen systematisch samen met hoogwater. Bijgevolg wordt de overgang naar de waterweg steeds steiler (kustknijp). De steile getijdenmoerassen worden aangetast door verhoogde stromingssnelheden in de waterweg. Als gevolg daarvan verdwijnen beschermde zoetwatermodder- en getijdenmoerashabitats, die in Europa zeldzaam zijn. Deze habitats dragen ook bij tot belangrijke ecosysteemdiensten.

Het LIFE SPARC-project stelt maatregelen voor om het Schelde-estuarium en zijn sterk verstedelijkte gebied weerbaar te maken tegen klimaatverandering. In de praktijk betekent dit een veel betere bescherming tegen overstromingen door het creëren van open ruimte voor water en het ontwikkelen van een robuust estuarium-ecosysteem. Meer in het bijzonder heeft het project de volgende doelen:

• Vermindering van het overstromingsrisico met behulp van op de natuur gebaseerde oplossingen die geschikt zijn voor getijdenrivieren, in overeenstemming met de EU-overstromingsrichtlijn, zoals de aanleg van overstromingsgebieden die tijdens overstromingsgebeurtenissen veilig met water kunnen worden gevuld, het verlagen van de waterstanden op de rivier en het verminderen van het risico op overstromingen in stedelijke gebieden;
• Herstel van habitats om het ecosysteem beter bestand te maken tegen de gevolgen van de klimaatverandering, en het mogelijk maken van de ontwikkeling van wadplaten en zoetwatergetijdenmoerassen in overeenstemming met de habitatrichtlijn. Het doel is dat de herstelde gebieden een netwerk vormen, de uitvoering van de habitatrichtlijn en de vogelrichtlijn verbeteren en fungeren als groene infrastructuur ("corridors") om soorten meer bewegingsvrijheid te geven;
• Versterking van de publieke steun door belanghebbenden en het grote publiek actief te betrekken en kennis te delen. Kansen op het gebied van recreatie en toerisme zullen ook worden benut om de lokale economie te stimuleren;
• Aantonen van de overdraagbaarheid en repliceerbaarheid van nieuwe technieken voor op de natuur gebaseerde oplossingen die geschikt zijn voor getijdenrivieren.