Duurzaam gebruik en beheer van niet-inheemse bomen in het Alpengebied (ALPTREES)

Klimaatverandering en menselijke activiteiten vormen grote bedreigingen voor de ecosystemen in de Alpenruimte. Daarom zijn aanpassingsinspanningen nodig om te reageren op de negatieve gevolgen voor het milieu, de economie en de samenleving in het Alpengebied. Niet-inheemse boomsoorten kunnen de aanpassing van Europese bossen en stedelijke gebieden aan de klimaatverandering ondersteunen, maar brengen tegelijkertijd risico’s met zich mee voor de biodiversiteit en de ecosysteemfuncties.

Het doel van het project is te voorzien in een transnationale strategie voor een beslissingsondersteunend systeem voor een verantwoord gebruik en beheer van niet-inheemse boomsoorten in de Alpenruimte. Het project past in de context van nationaal en regionaal gebiedsbeleid dat erop gericht is de biodiversiteit te beschermen en te verbeteren om ecologische connectiviteit en culturele hulpbronnen te waarborgen en tegelijkertijd een hoog niveau van veerkracht en ecosysteemdiensten in de hele Alpenruimte te handhaven.

Implementaties zijn onder meer:

• ontwikkeling van een uitgebreide databank met niet-inheemse boomsoorten;
• het voorspellen van de huidige en potentiële verspreiding van niet-inheemse boomsoorten in de Alpenruimte in het kader van klimaatveranderingsscenario’s;
• het bepalen van hun invasieve potentieel;
• analyse van de verschillende ecosysteemdiensten van niet-inheemse boomsoorten om de afwegingen tussen risico's en voordelen te beoordelen;
• het formuleren van beheersaanbevelingen voor niet-inheemse boomsoorten in verschillende klimaat- en economische scenario’s.

ALPTREES zal bijdragen tot een duurzamer gebruik van natuurlijke hulpbronnen in het kader van klimaatveranderingsscenario's door conflicten tussen de bosbouw- en de milieusector op te lossen. De resultaten voor de locatiespecifieke evaluatie van risico-batenverhoudingen tussen niet-inheemse boomsoorten zullen het risicobeheer verbeteren; de resultaten zullen oplossingen bieden voor de bescherming tegen natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen en de verbetering van het beheer van de klimaatverandering. ALPTREES richt zich ook op de ecologische connectiviteit van stedelijke, voorstedelijke en plattelandsgebieden.

Het uiteindelijke doel van het project is de ontwikkeling van een uitgebreide database over niet-inheemse boomsoorten, waarin de huidige en potentiële verspreiding van niet-inheemse bomen in de Alpen wordt voorspeld in het kader van klimaatveranderingsscenario's.

De resultaten van het project zullen het niveau van duurzame valorisatie van cultureel en natuurlijk erfgoed in de Alpenruimte met 1-3 % verhogen door instrumenten aan te reiken waarmee belanghebbenden in de sectoren bosbouw, natuurbehoud, houtindustrie en plattelands- en stadsplanning een onderscheid kunnen maken tussen negatieve en positieve effecten van niet-inheemse boomsoorten op ecosysteemdiensten en functionele behoeften in stedelijke, voorstedelijke en plattelandsgebieden.