Aanpassing aan de gezondheidseffecten van de klimaatverandering in Europa

De belangrijkste gevolgen voor de gezondheid in Europa zijn hitte- en hittegolven, veranderende patronen van besmettelijke en door vectoren overgedragen ziekten en extreme rampen zoals overstromingen en branden. In dit advies wordt ingegaan op de uitdagingen voor de gezondheidssector als gevolg van de noodzaak om zich aan te passen aan de toegenomen risico’s van de klimaatverandering, en worden aanbevelingen gedaan om de gezondheidssector in Europa veerkrachtiger te maken in het licht van de gevolgen van de klimaatverandering. 

Klimaatverandering heeft al tal van negatieve gevolgen voor de gezondheid, die erger zal worden met de onvermijdelijke temperatuurstijgingen. Zo zou het jaarlijkse aantal dodelijke slachtoffers als gevolg van extreme hitte kunnen stijgen van 2.700 doden per jaar vandaag tot ongeveer 30.000 à 50.000 in 2050 met een opwarming van respectievelijk 1,5 °C en 2 °C, uitgaande van de huidige kwetsbaarheid voor warmte en zonder aanvullende aanpassingsmaatregelen. Daarom moet gezondheid stevig worden geïntegreerd in de aanpassing aan de klimaatverandering.

Op het gebied van het volksgezondheidsbeleid heeft de EU voornamelijk ondersteunende bevoegdheden, hoewel zij een sterker mandaat heeft in het geval van ernstige grensoverschrijdende bedreigingen van de gezondheid. Door de werkzaamheden van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding (ECDC) en de dienst klimaatverandering van Copernicus (C3S) is enige vooruitgang geboekt bij de integratie van klimaatgeïnduceerde bedreigingen (zoals klimaatgevoelige door vectoren overgedragen infectieziekten of extreme weersomstandigheden) in het gemeenschappelijke systeem van epidemiologische surveillance, monitoring, vroegtijdige waarschuwing, paraatheid en responsplanning van de EU.

Op basis van een synthese van wetenschappelijk bewijs, waaronder raadpleging van deskundigen, is dit onafhankelijke wetenschappelijke advies bedoeld als basis voor de nieuwe aanpassingsstrategie van de EU en het gezondheidsbeleid van de EU, met aanbevelingen om de risico’s als gevolg van klimaatgerelateerde gezondheidseffecten te beperken.

Er worden drie belangrijke aanbevelingen gedaan:

1. De menselijke gezondheid integreren in alle beleidsmaatregelen voor aanpassing aan de klimaatverandering in alle sectoren en bestuursniveaus.
2. De capaciteit en paraatheid van de gezondheidssector ondersteunen als onderdeel van bredere rampen- en noodrisicostrategieën, met inbegrip van toezicht, monitoring en beoordeling.
3. Beleid ontwikkelen om de meest kwetsbare sociale groepen en geografische gebieden te ondersteunen.