Voorkomen van onaangepastheid aan klimaatverandering: naar leidende beginselen

De publicatie van het volume Physical Science Basis van het vijfde beoordelingsverslag van de IPCC bevestigt een reeds bekende conclusie: zelfs drastische verminderingen van de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen zullen onvoldoende zijn om een deel van de gevolgen van de klimaatverandering te voorkomen, en het wordt steeds duidelijker dat de temperatuurstijging tegen het einde van de eeuw waarschijnlijk de officiële doelstelling van +2 °C zal overschrijden. Dringende inspanningen zijn dus meer dan ooit nodig om sociaal-ecologische systemen te ondersteunen die door de klimaatverandering worden bedreigd, maar hoe aanpassing ter plaatse kan plaatsvinden, blijft vaag. Bijgevolg bestaat er een reëel risico dat klimaatfinanciering initiatieven ondersteunt die daadwerkelijk schadelijk zijn voor de sociaal-ecologische systemen, d.w.z. die de aanpassing op korte termijn bevorderen, maar verraderlijk van invloed zijn op de kwetsbaarheid van systemen op lange termijn en/of hun aanpassingsvermogen aan de klimaatverandering. In dit document wordt over het algemeen “aanpassing” gedefinieerd en wordt bevestigd dat het voorkomen van aanpassing aan de klimaatverandering een eerste belangrijke concrete stap is in de richting van aanpassing in bredere zin.

Met de nadruk op kustgebieden op lokale schaal en met het doel inzichten te verschaffen om slechte aanpassing aan de klimaatverandering in de praktijk te helpen voorkomen, worden in dit document elf praktijkgerichte richtsnoeren ontwikkeld die betrekking hebben op de ecologische, sociaal-culturele en economische dimensies van aanpassingsinitiatieven (beleid, plannen, projecten). Op basis hiervan bevestigt het dat hoe meer richtlijnen een initiatief aanpakt, hoe lager het risico op slechte aanpassing zal zijn. Samen vormen deze richtsnoeren en deze aanname het “beoordelingskader” voor de aanpak van slechte aanpassing aan de klimaatverandering op lokaal niveau.