Angst voor het klimaat

Klimaatangst is een aspect van het bredere fenomeen van eco-angst: het omvat uitdagende emoties, die in aanzienlijke mate worden ervaren als gevolg van milieukwesties en de bedreigingen die zij vormen. Op grotere schaal zijn zowel eco-angst als klimaatangst componenten van een fenomeen, waarbij de toestand van de wereld (d.w.z. de zogenaamde macro-sociale factoren) van invloed is op onze geestelijke gezondheid. 

Klimaatangst kan een probleem zijn als het zo intens is dat een persoon verlamd kan raken, maar klimaatangst is niet in de eerste plaats een ziekte. In plaats daarvan is het een begrijpelijke reactie op de omvang van de milieuproblemen die ons omringen. Klimaatangst kan vaak ook een belangrijke hulpbron zijn, maar dit houdt in dat een persoon, samen met anderen, a) genoeg tijd en ruimte vindt om met zijn emoties om te gaan en b) genoeg constructieve activiteit vindt om de klimaatverandering te helpen verzachten.

Het rapport plaatst klimaatangst als een van de gezondheidseffecten van klimaatverandering (hoofdstuk 2). Twee centrale psychologische uitdagingen en taken (hoofdstuk 3) zijn a) zich aanpassen aan veranderende omstandigheden, d.w.z.functioneel blijven, en b) de eigen ethische verantwoordelijkheid aanvaarden en een gezond perspectief behouden, d.w.z. leven met ambivalentie. Het rapport publiceert voor het eerst in het Fins een overzicht van de verschillende symptomen van klimaatangst, onder verwijzing naar internationale studies (hoofdstuk 4). De symptomen kunnen worden geplaatst op een schaal van de mildste tot de ernstigste en ze kunnen zich ook manifesteren als psychofysieke symptomen. Wat het identificeren van de symptomen moeilijker maakt, is dat ze multidimensionaal zijn (klimaatverandering beïnvloedt bijna alles). Sociale druk die verband houdt met klimaatverandering heeft hier ook invloed op.

Hoofdstuk 5 gaat over kwetsbaarheden en de rol van sociale context bij het omgaan met klimaatverandering. Het hoofdstuk bevat een lijst van mensen die bijzonder kwetsbaar zijn en levenssituaties die kwetsbaarheden creëren. Sommige van deze groepen mensen identificeren zich met klimaatangst (bijvoorbeeld jongeren) en sommige (bijvoorbeeld boeren) ervaren symptomen die verband houden met het fenomeen, maar noemen het iets anders.

Het zesde hoofdstuk werpt de vraag op hoe belangrijk het is om te ervaren dat het leven betekenisvol is, bij het omgaan met klimaatangst (betekenisgericht omgaan, existentieel welzijn). Hoofdstuk 7 bespreekt de verschillende emoties, zoals verdriet, angst en schuldgevoelens, die mogelijk verband houden met klimaatangst. Klimaatangst kan ook worden benaderd vanuit het perspectief van shock en trauma. Emotionele vaardigheden en mentale gezondheidsvaardigheden kunnen helpen bij het omgaan met klimaatangst. Het rapport benadrukt ook dat sterke emoties een krachtige bron kunnen zijn.

Hoofdstuk 8 biedt een uitgebreid overzicht van de verschillende initiatieven en grondstoffen die de afgelopen jaren zijn ontwikkeld om met klimaatangst om te gaan, zowel internationaal als in Finland. De nadruk ligt op initiatieven van de derde sector. Basisformaten omvatten a) zelfhulp- en ondersteuningsmateriaal, b) groepsactiviteiten, c) evenementen en d) collegiale ondersteuning. In het verslag wordt uitgebreid ingegaan op de middelen en initiatieven die zijn gecreëerd in bijvoorbeeld Australiëen het Verenigd Koninkrijk. Naast initiatieven van psychologenorganisaties komenook initiatieven van milieuorganisaties, ecopsychologen, kunstenaars en milieuopvoeders aan bod.