EU-mechanisme voor civiele bescherming – Besluit nr. 1313/2013/EU

Het Uniemechanisme voor civiele bescherming (het mechanisme) heeft tot doel de samenwerking tussen de EU en de EU-landen te versterken en de onderlinge coördinatie op het gebied van civiele bescherming te vergemakkelijken.
Het introduceert een hoogwaardigere, meer geïntegreerde en kostenefficiënte aanpak van EU-rampenbeheersing.

De belangrijkste doelstelling van het mechanisme is het verbeteren van de doeltreffendheid van de systemen voor de preventie van, de voorbereiding op en de respons op alle soorten natuurrampen en door de mens veroorzaakte rampen binnen en buiten de EU. Hoewel de nadruk ligt op de bescherming van mensen, heeft het ook betrekking op het milieu en eigendommen, met inbegrip van natuurlijk erfgoed.

De specifieke doelstellingen van het mechanisme zijn:
een hoog niveau van bescherming tegen rampen te bereiken door
de potentiële gevolgen ervan te voorkomen of te beperken;
- bevordering van een preventiecultuur en
- verbetering van de samenwerking tussen de civiele bescherming en andere relevante diensten;
- de paraatheid bij rampen zowel op het niveau van de EU-landen als op dat van de EU te verbeteren;
- het vergemakkelijken van een snelle en efficiënte reactie in geval van rampen of dreigende rampen (bijna zeker);
- het bewustzijn en de paraatheid van het publiek voor rampen te vergroten.

Rampenpreventie is een belangrijk aandachtspunt van het mechanisme, met bijzondere nadruk op risicobeoordeling en risicobeheerplanning.

Om de paraatheid bij en de respons op rampen op EU-niveau te verbeteren, wordt in het kader van het mechanisme een operationeel Coördinatiecentrum voor respons in noodsituaties (ERCC) opgericht dat 24 uur per dag en 7 dagen per week operationeel is en door de Europese Commissie in Brussel wordt beheerd. Het ERCC is een communicatie- en coördinatiecentrum dat beschikbaar is voor actoren op het gebied van civiele bescherming.

Extra tools zijn onder andere:
— het gemeenschappelijk noodcommunicatie- en informatiesysteem (CECIS), een IT-instrument dat onmiddellijke noodcommunicatie tussen de deelnemende landen mogelijk maakt;
— oefeningen en een opleidingsprogramma om de responscapaciteit van de EU-landen bij rampen te verbeteren en de bijstand op het gebied van civiele bescherming te coördineren;
— civielebeschermingsmodules: eenheden van personeel en uitrusting die gereed zijn om te worden ingezet;
— de Europese responscapaciteit voor noodsituaties: een vrijwillige pool van vooraf toegezegde responscapaciteiten van EU-landen bij rampen, klaar om te mobiliseren voor EU-operaties op het gebied van civiele bescherming. Dit omvat hoogwaardige modules van noodhulpteams, deskundigen en uitrusting, en ontvangt hogere medefinancieringspercentages van de EU.
Deelname aan het mechanisme en de verschillende hierboven genoemde instrumenten staat open voor toetredingslanden, kandidaat-lidstaten en potentiële kandidaat-lidstaten. Het mechanisme heeft momenteel 33 deelnemende landen (28 EU-landen plus IJsland, Noorwegen, Servië, Montenegro en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië).

Begroting: iets meer dan 368,4 miljoen EUR is toegewezen voor de uitvoering van het Uniemechanisme voor de periode 2014-2020.