Gezond milieu, gezond leven: hoe het milieu de gezondheid en het welzijn in Europa beïnvloedt

De natuur vormt de basis voor een goede gezondheid en welzijn van de Europese bevolking. Schone lucht, water en voedsel zijn essentieel voor het behoud van het leven; natuurlijke omgevingen bieden ruimte voor recreatie, ontspanning en sociale interactie; en grondstoffen voeden zich in onze productiesystemen om het comfort van het hedendaagse leven te bieden.

Tegelijkertijd is milieuvervuiling onvermijdelijk. We worden blootgesteld aan vervuiling in onze huizen, op onze werkplekken, in de buitenomgeving en wanneer we eten, spelen, slapen, rijden, lopen, zwemmen of rennen. In 2012 was 13 % van alle sterfgevallen in de EU toe te schrijven aan het milieu. Deze sterfgevallen zijn te voorkomen en kunnen aanzienlijk worden verminderd door inspanningen om de milieukwaliteit te verbeteren. 

De COVID-19-pandemie is een duidelijk voorbeeld van de onlosmakelijke verbanden tussen de menselijke gezondheid en de gezondheid van ecosystemen. Deze nieuwe ziekte wordt verondersteld te zijn ontstaan in vleermuispopulaties en vervolgens van soorten te zijn gesprongen om mensen te infecteren in een markt voor zeevruchten en dieren. De opkomst van dergelijke zoönotische pathogenen houdt verband met aantasting van het milieu en menselijke interacties met dieren in het voedselsysteem. Andere factoren, zoals blootstelling aan luchtverontreiniging en sociale status, lijken de overdrachts- en sterftecijfers te beïnvloeden op manieren die nog niet volledig worden begrepen.

Klimaatverandering draagt bij tot de last van ziekten en vroegtijdige sterfgevallen in Europa. Directe gezondheidseffecten omvatten dood, letsel en het verhoogde risico op door voedsel en water overgedragen ziekten, als gevolg van extreme temperaturen, overstromingen en bosbranden. Indirecte effecten zijn het gevolg van veranderingen in de verspreiding van klimaatgevoelige door vectoren overgedragen ziekten en allergenen, dalingen van de landbouwproductiviteit en verontreinigde waterbronnen.