Warmte en gezondheid in de Europese regio van de WHO: bijgewerkte gegevens voor doeltreffende preventie

In deze publicatie worden de meest relevante gegevens verzameld en samengevat die sinds 2008 zijn gepubliceerd, waarbij de nadruk vooral ligt op de 53 lidstaten die door het Regionaal Bureau voor Europa van de WHO worden bediend.

De bevindingen zijn georganiseerd rond de acht elementen die in het oorspronkelijke richtsnoer als “kern” van een alomvattend actieplan voor warmte-gezondheidszorg (HHAP) zijn aangemerkt, en elk hoofdstuk wordt aangevuld met de resultaten van de WHO-enquête van 2019 over de planning van acties op het gebied van warmte-gezondheidszorg, voor zover relevant voor het behandelde onderwerp. De belangrijkste inhoud van elk hoofdstuk wordt hieronder beschreven.

Hoofdstuk 1 schetst het toneel en schetst de effecten van hitte en gezondheid, zowel waargenomen als geprojecteerd, met de nadruk op landen in de Europese regio van de WHO. Uit prognoses blijkt duidelijk dat zonder adequate inspanningen voor aanpassing aan de klimaatverandering de blootstelling aan hitte en de daarmee samenhangende gezondheidseffecten aanzienlijk zullen toenemen.

Hoofdstuk 2 geeft een samenvatting van bewijs over het beheer van volksgezondheidsreacties op hitte. De noodzaak om passende en overeengekomen reacties en beleidsmaatregelen op het gebied van de volksgezondheid vast te stellen en uit te voeren, is steeds dringender geworden, hoewel de beschikbare gegevens over wat goede praktijken zijn bij het beheer van dergelijke reacties, beperkt zijn. De belangrijkste kwesties die moeten worden aangepakt, worden echter steeds duidelijker, met inbegrip van adequate financiering en personele middelen en formele betrokkenheid van subnationale en niet-overheidsactoren.

Hoofdstuk 3 brengt verslag uit over waarschuwingssystemen voor warmte en gezondheid en hoe HHAP’s door hen moeten worden ondersteund met het oog op een tijdige en doeltreffende respons. Uit de wetenschappelijke literatuur blijkt dat aanzienlijke inspanningen zijn geleverd om de prestaties van het waarschuwingsmodel en de doorlooptijden, de gerichte verspreiding en het begrip ervan onder belanghebbenden op het gebied van de volksgezondheid te verbeteren. De waarschuwingssystemen moeten regelmatig worden geëvalueerd om te zorgen voor voortdurende verbetering en begrip.

Hoofdstuk 4 vat het bewijs samen over hoe warmte / gerelateerde gezondheidsinformatieplannen warmterisico's en aanbevelingen communiceren. Het schetst bestaande benaderingen om warmte-gezondheidsboodschappen doeltreffend te maken en gaat na hoe HHAP’s waarschuwingen, aanbevelingen en informatie beter kunnen richten op hun verschillende belanghebbenden en doelgroepen. Landen hebben hun HHAP-communicatie over het algemeen verschoven naar webgebaseerde en mobiele technologieplatforms, en het is belangrijk dat dergelijke transities worden uitgevoerd om sociale rechtvaardigheid te waarborgen, zonder de meest kwetsbaren of mensen met minder middelen uit te sluiten.

Hoofdstuk 5 bevat verslagen over interventietypes en gegevens over de doeltreffendheid van de vermindering van blootstelling aan gevaarlijke warmte binnenshuis. Er kan een breed scala aan passieve koeling (met betrekking tot huisvesting en koeling) en actieve koeling (zoals airconditioning, persoonlijke koelapparaten) interventies en technologieën worden toegepast. Het begrip van de thermische comfortbehoeften van degenen die het meest kwetsbaar zijn voor warmte is echter nog steeds beperkt en gegevens over de real-time associatie tussen buiten- en binnentemperaturen in residentiële omgevingen ontbreken. Er is meer onderzoek nodig naar de risico's van oververhitting en adaptieve oplossingen in ziekenhuizen, woonzorgcentra en andere omgevingen.

Hoofdstuk 6 schetst het geactualiseerde bewijsmateriaal over risicofactoren en kwetsbaarheid. Dat bewijs evolueert en wordt specifieker in termen van gezondheidsresultaten, biologische mechanismen, causaliteit en de kwetsbaarheid van verschillende groepen. Tot op heden vermelden de meeste nationale HHAP’s echter kwetsbare groepen, maar bevatten zij geen acties die op hen zijn gericht. Er moeten meer inspanningen worden geleverd om het bewustzijn te vergroten en actieve responsmaatregelen en de opleiding van gezondheidswerkers en maatschappelijk werkers te bevorderen. Het is belangrijk te erkennen dat kwetsbare subgroepen en hun behoeften in de loop van de tijd veranderen en voortdurende monitoring en studie vereisen.

Hoofdstuk 7 rapporteert over de paraatheid van het gezondheids- en sociale zorgsysteem voor warmte. Tot op heden is er weinig bewijs over de plannings- en responsmaatregelen in de gezondheidszorg en de doeltreffendheid ervan. Een belangrijke uitdaging die overblijft, is de impact van hittegolven in gezondheids- en sociale zorginstellingen, ondanks de aanzienlijke hittegolfgebeurtenissen die zich de afgelopen jaren in de hele Europese regio van de WHO hebben voorgedaan. Er moet meer worden gedaan om de planning van beste praktijken en maatregelen voor respons in de gezondheidssector uit te wisselen.

Hoofdstuk 8 beschrijft hoe stadsplanning op lange termijn warmterisico's kan verminderen. Groene en blauwe (water)ruimten, stedelijke landschapsmaterialen en kleuren, en stedelijke structuurwijzigingen zijn belangrijke gebieden voor de langetermijnmitigatie van gezondheidsrisico's van warmte en van broeikasgasemissies. Ondanks hun potentieel voor gezondheidsbescherming blijven stadsplanningsinterventies het minst geïmplementeerde HHAP-kernelement. Er ontbreken instrumenten voor intersectorale actie om volksgezondheidsinstanties in staat te stellen beslissingen over stedelijk beheer te beïnvloeden om de gezondheid tegen hitte te beschermen. 

Hoofdstuk 9 onderzoekt het gebruik van monitoring- en evaluatieprocessen als cruciale componenten van HHAP's. Gezondheidstoezicht is belangrijk om gezondheidseffecten te monitoren en responsmaatregelen tijdens en na hittegolven te evalueren, maar het is nog steeds een marginaal element in HHAP’s en moet worden bevorderd. Evaluatie omvat multidisciplinaire en gezamenlijke actie tussen verschillende belanghebbenden om de verschillende aspecten en componenten van het HHAP aan te pakken. Formele en constante monitoring en evaluatie van HHAP's zijn essentieel om inzicht te krijgen in hun doeltreffendheid en mogelijke verbeterpunten.

Hoofdstuk 10 bevat een samenvatting van de kernboodschappen uit het verslag, met specifieke en overkoepelende conclusies, alsmede leemten in bewijsmateriaal en onderzoek.

Geselecteerde informatie uit dit verslag wordt gevisualiseerd op de thematische pagina Nationale waarschuwingssystemen voor warmte en gezondheid en actieplannen van het Europees Waarnemingscentrum voor klimaat en gezondheid.