Versterking van de weerbaarheid van cultureel erfgoed tegen klimaatverandering – Waar de Europese Green Deal cultureel erfgoed ontmoet

De Europese Green Deal is het antwoord van Europa op de grote uitdagingen waarmee onze samenlevingen worden geconfronteerd door de klimaatverandering en heeft tot doel van Europa tegen 2050 het eerste klimaatneutrale continent te maken. In overeenstemming met de verbintenissen die in het kader van de Overeenkomst van Parijs zijn aangegaan, wordt ernaar gestreefd de EU om te vormen tot een moderne, hulpbronnenefficiënte en concurrerende economie, zonder netto-uitstoot van broeikasgassen tegen 2050, zonder economische groei die losstaat van het gebruik van hulpbronnen en zonder dat personen of plaatsen aan hun lot worden overgelaten. Cultureel erfgoed werd echter niet expliciet genoemd in de Green Deal. Tegelijkertijd is, in overeenstemming met het werkplan voor cultuur 2019-2022, een groep van deskundigen van de lidstaten inzake de open coördinatiemethode voor het versterken van de veerkracht van cultureel erfgoed ten aanzien van klimaatverandering opgericht. Het mandaat van de groep bestond erin de bijdragen van cultureel erfgoed aan de Europese Green Deal te onderzoeken en bedreigingen en lacunes in verband met cultureel erfgoed in de context van de klimaatverandering in kaart te brengen.

Ons cultureel erfgoed wordt beschadigd en verloren als gevolg van de klimaatverandering, die met een ongekende snelheid en schaal vordert. Tegelijkertijd biedt cultureel erfgoed groene, duurzame oplossingen voor de klimaatcrisis. Een belangrijke oplossing is de renovatie van oude gebouwen, waarvan is bewezen dat ze klimaatvriendelijker zijn dan sloop. Onderzoek en innovatie zijn onmisbare aanjagers van verandering die een substantiële bijdrage kunnen leveren in de strijd tegen klimaatverandering. Aanpassings- en mitigatiemaatregelen moeten in overeenstemming zijn met de kwaliteitsbeginselen om de bescherming van cultureel erfgoed te waarborgen en te voorkomen dat er sprake is van onaangepastheid die leidt tot een crisis op het gebied van cultureel erfgoed. Passende maatregelen zullen klimaatbestendigheid, economisch herstel en de ontwikkeling van vaardigheden stimuleren in overeenstemming met de Europese Green Deal. De gezamenlijke inspanning van Europa, die reeds voorbeelden van goede praktijken heeft opgeleverd, zal een bron van inspiratie zijn voor andere regio’s in de wereld.