De impact van klimaatverandering op geestelijke gezondheid en emotioneel welzijn: huidige feiten en implicaties voor beleid en praktijk

Klimaatverandering en geestelijke gezondheid zijn twee van de belangrijkste en dringendste uitdagingen waarmee samenlevingen over de hele wereld worden geconfronteerd. Toch is het groeiende bewustzijn van deze mondiale problemen onvoldoende aangepakt om de gevolgen ervan te beperken. Geestelijke ziekten – of de invaliderende gevolgen van nood – treffen wereldwijd al ongeveer een miljard mensen, terwijl de gevolgen van de klimaatverandering steeds duidelijker worden. Beide kwesties zullen naar verwachting toenemen en veel meer mensen treffen zonder voldoende actie. Klimaatverandering is erkend door overheden, academici, belangenbehartigingsgroepen en medische beroepen als een noodsituatie op gezondheidsgebied, hoewel tot op heden de focus grotendeels op fysieke gezondheid is geweest. Daarentegen zijn geestesziekten, “de meest verwaarloosde van alle aandoeningen van de menselijke gezondheid”, en emotioneel welzijn over het hoofd gezien in hun wisselwerking met klimaatverandering. Beleidsmakers zullen baat hebben bij het identificeren van de mogelijkheden van mogelijke gemeenschappelijke oplossingen, die voortvloeien uit een aantal gemeenschappelijke oorzaken, voor deze twee mondiale uitdagingen. Beleidsmakers, gezondheidsstelsels en gemeenschappen hebben de dreiging die de klimaatverandering vormt voor onze geestelijke gezondheid en gezondheidsstelsels nog niet onderkend en erop gereageerd, en er valt veel te winnen door proactief veerkracht op te bouwen in individuen, gemeenschappen en gezondheidsstelsels.

Uit de literatuur blijkt dat:

• Er is een duidelijk verband tussen verhoogde temperaturen en het aantal zelfmoorden;
• Er is duidelijk bewijs voor ernstige nood na extreme weersomstandigheden;
• Mensen die aan de criteria voor psychische aandoeningen voldoen, zijn kwetsbaarder voor de gevolgen van de klimaatverandering voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid;
• De klimaatcrisis dreigt de zorgverlening voor mensen met een diagnose van een psychische aandoening te verstoren;
• De klimaatverandering verergert de geestelijke nood, met name onder jongeren, zelfs voor personen die niet rechtstreeks worden getroffen (bv. “eco-angst”).

Deze effecten:

• zal verergeren zonder zinvolle interventies, waardoor de gezondheids- en sociale ongelijkheden, die zelf de geestelijke gezondheid verergeren, worden aangewakkerd en verergerd;
• zijn momenteel “verborgen kosten”, die niet in het beleid en de planning zijn opgenomen;
• Ze zullen waarschijnlijk enorm worden onderschat, omdat dit ondanks de ernstige effecten een verwaarloosd onderzoeksgebied is geweest.
• Er zijn win-winmogelijkheden (co-voordelen) voor het verbeteren van de geestelijke gezondheid en het emotionele welzijn in verband met het nemen van maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen en zich aan te passen aan een opwarmend klimaat.