Klimaatrisico’s in Europa

In de afgelopen jaren heeft Europa een aantal van zijn hoogste temperaturen ooit geregistreerd, waarbij het pre-industriële niveau met meer dan 2,2 ° C is overschreden, een snelheid die meer dan 2,5 keer het wereldwijde gemiddelde is. De zomers zijn constant warmer dan normaal, wat wijst op een verslechterende klimaatcrisis. Noord-Europa, vooral in de winter, is met name opwarmend, met gevolgen voor de sneeuwbedekking en de permafrost. Deze trend wordt weerspiegeld in bergachtige regio's in heel Europa, zoals de Pyreneeën en de Zwitserse Alpen.

In 2021 werden Duitsland en België geconfronteerd met ernstige overstromingen, met 44 miljard EUR aan schade en meer dan 200 dodelijke slachtoffers tot gevolg. In 2023 werd Slovenië hard getroffen door extreem weer, waarbij de schade werd geraamd op maar liefst 16 % van het bbp. Griekenland kampte in 2023 ook met overstromingen, met name in zijn vitale landbouwsector. Ondertussen worstelen Zuid- en West-Centraal-Europa met drogere zomers en een toename van hittegolven, en dringen ze aan op snelle aanpassing. De uitzonderlijk hete zomer van 2022 kende naar schatting 60.000-70.000 vroegtijdige sterfgevallen en een toename van de overdracht van tropische ziekten door muggen in heel Europa. Het snelle smelten van alpiene gletsjers en de stijgende temperatuur van het zeeoppervlak verergeren de klimaatrisico’s nog verder. Het klimaatverhaal van Europa wordt gekenmerkt door extreme hitte, koudegolven en veranderende neerslagpatronen, en vraagt om een dringende herbeoordeling van onze aanpak van en aanpassing aan deze opkomende klimaatrealiteit.

Over het algemeen is Europa het snelst opwarmende continent ter wereld en vormen klimaatrisico’s een bedreiging voor de energie- en voedselzekerheid, ecosystemen, infrastructuur, watervoorraden, financiële stabiliteit en de gezondheid van mensen. De allereerste Europese klimaatrisicobeoordeling (EUCRA) wijst op 36 grote klimaatrisico’s, waarvan er vele dringend moeten worden aangepakt.

EUCRA richt zich op vier land- en mariene macroregio's. Het is bedoeld om beleidsprioriteiten voor de aanpassing aan de klimaatverandering en voor klimaatgevoelige sectoren te helpen vaststellen. Lees in het EEA-verslag welke risico’s voor uw gebied worden benadrukt. Figuur 2 hieronder geeft de trends weer in de belangrijkste klimaatgerelateerde gevaren in verschillende regio’s in Europa:

Waargenomen en verwachte trends in belangrijke klimaatgerelateerde gevaren in verschillende Europese regio’s (EUCRA, 2024)

Het bovenstaande geeft trends weer in kritieke klimaatgerelateerde gevaren in verschillende Europese macroregio’s, waaronder hittegolven, zware neerslag en droogte. Het omvat zowel waargenomen gegevens uit het verleden (1952-2021) als verwachte trends voor de toekomst tot het einde van de eeuw (2081-2100). Deze prognoses zijn gebaseerd op verschillende sociaaleconomische trajecten, vertegenwoordigd door scenario's SSP1-2.6 voor een laag scenario en SSP3-7.0 voor een hoog scenario. De informatie is afkomstig van de Copernicus Climate Change Service (C3S), die betrouwbaarheid en geloofwaardigheid waarborgt.