Europejska Agencja Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EU-OSHA)

EU-OSHA jest agencją informacyjną Unii Europejskiej ds. bezpieczeństwa i higieny pracy. Jej prace przyczyniają się do realizacji strategicznych ram Komisji Europejskiej dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy na lata 2021–2027 oraz innych odpowiednich strategii i programów UE. Została ona ustanowiona w 1994 r. rozporządzeniem Rady (WE) nr 2062/94 (zaktualizowanym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/126)w celu wspierania poprawy bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP). EU-OSHA ma trójstronny zarząd i krajowy punkt kontaktowy w każdym państwie członkowskim, zazwyczaj właściwy organ krajowy ds. bezpieczeństwa i higieny pracy.

EU-OSHA wspiera i oferuje instytucjom i organom Unii, państwom członkowskim, partnerom społecznym i innym podmiotom zaangażowanym w dziedzinie bezpieczeństwa i zdrowia w miejscu pracy odpowiednie doradztwo techniczne, informacje naukowe i gospodarcze oraz wykwalifikowaną wiedzę fachową w celu poprawy środowiska pracy pod względem ochrony bezpieczeństwa i zdrowia pracowników.

EU-OSHA publikuje wiarygodne i istotne informacje w sprawozdaniach z badań, studiach przypadków lub briefach politycznych, przeprowadza ankiety, analizy danych i oferuje szereg narzędzi służących pogłębianiu wiedzy, podnoszeniu świadomości, ocenie zagrożeń w miejscu pracy oraz wymianie informacji i dobrych praktyk w zakresie BHP w celu zaspokojenia potrzeb osób zaangażowanych w dziedzinę BHP, w tym decydentów politycznych.

Kluczowe działania dotyczące zmiany klimatu i zdrowia

Zmiana klimatu może mieć znaczący wpływ na bezpieczeństwo i zdrowie pracowników oraz ciągłość działania, a jej konsekwencje mogą spowodować poważne zakłócenia w łańcuchu dostaw, co z kolei może mieć wpływ na BHP. Pracownicy we wszystkich sektorach działalności będą cierpieć z powodu skutków zmiany klimatu.

EU-OSHA przeprowadziła dogłębną analizę przyszłości rolnictwa i leśnictwa, określając zmianę klimatu i degradację środowiska jako główne tendencje mające wpływ na ten sektor, oraz opublikowała dokument orientacyjny na temat tego, w jaki sposób zmiana klimatu stwarza nowe i pojawiające się zagrożenia dla BHP w tym sektorze. Badania EU-OSHA dotyczące narażenia w miejscu pracy na czynniki biologiczne uwypukliły ryzyko rozprzestrzeniania się rzadkich zakażeń i stania się endemicznymi w Europie ze względu na zmianę klimatu. Wcześniejsze sprawozdanie EU-OSHA zawierało przegląd zagrożeń BHP dla pracowników służb ratunkowych, które mogą się nasilić, gdy zmiana klimatu wpływa na częstotliwość klęsk żywiołowych, takich jak pożary lasów, powodzie lub burze. Niedawno w 22 językach UE opublikowano praktyczne wytyczne dotyczące zarządzania ryzykiem związanym z pracą w upale oraz informacje na temat tego, co należy zrobić, jeśli pracownik zaczyna cierpieć na chorobę związaną z upałem.

EU-OSHA odniosła się również do potencjalnych zagrożeń dla BHP spowodowanych środkami łagodzącymi zmianę klimatu w swoich badaniach prognostycznych dotyczących zielonych miejsc pracy, cyfryzacji i gospodarki o obiegu zamkniętym, na przykład zagrożeń dla BHP związanych ze zwiększonym wykorzystaniem alternatywnych form energii, takich jak energia wiatrowa lub zastosowania energii słonecznej na małą skalę, zielone budownictwo lub recykling i gospodarowanie odpadami. W 2024 r. rozpoczęto nowe badanie prognostyczne dotyczące skutków zmiany klimatu. Koncentruje się on w szczególności na przewidywaniu przyszłych zmian i zakłóceń związanych ze zmianą klimatu (kryzysów i zmian strukturalnych) oraz związanych z nimi zagrożeń w zakresie BHP, w oparciu o wiedzę i spostrzeżenia zdobyte w poprzednich projektach prognostycznych.

Fale upałów i klęski żywiołowe mogą stanowić duże obciążenie dla systemów opieki zdrowotnej, a w konsekwencji dla pracowników służby zdrowia, jak miało to miejsce podczas pandemii COVID-19.  Systematyczna ocena wpływu pracy w czasie pandemii COVID-19 na zdrowie psychiczne pracowników opieki zdrowotnej i społecznej w UE oraz dogłębna ocena istniejących interwencji i dobrych praktyk w zakresie zapobiegania im i zarządzania nimi przeprowadzona przez EU-OSHA mogą przyczynić się do dyskusji na temat odporności systemów opieki zdrowotnej w kontekście zmiany klimatu.

Począwszy od 2025 r. w ramach wieloletniej działalności badawczej w zakresie zmiany klimatu i BHP (tzw. przegląd BHP) ocenione zostaną bezpośrednie i pośrednie skutki zmiany klimatu dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, w tym rozprzestrzenianie się zakażeń, zanieczyszczenie zdarzeniami pogodowymi itp. Będzie się również gromadzić informacje na temat praktyk i skutecznych strategii dostosowania i zwiększenia odporności BHP w miejscach pracy.

Zarówno prognozowanie, jak i przegląd BHP dotyczą pojawiających się wyzwań zidentyfikowanych w odniesieniu do BHP związanych z polityką łagodzenia zmiany klimatu i zieloną transformacją.  

Strona internetowa:

https://osha.europa.eu/en

Wkład obserwatorium

• Przegląd przyszłości rolnictwa oraz bezpieczeństwa i higieny pracy (BHP): Prognozowanie nowych i pojawiających się zagrożeń w zakresie BHP
• Wpływ na bezpieczeństwo i higienę pracy

Linki do dalszych informacji

• Rolnictwo i leśnictwo: w jaki sposób zmiana klimatu stwarza nowe i pojawiające się zagrożenia dla BHP – wytyczne polityczne 

• Ciepło w pracy – wytyczne dla miejsc pracy
• Zmiana klimatu a bezpieczeństwo i higiena pracy – artykuł na stronie BHP
• Zmiana klimatu: Wpływ na bezpieczeństwo i higienę pracy (BHP)
• Czynnikibiologiczne i zapobieganie chorobom związanym z pracą: przegląd
• Służbyratunkowe: zagrożenia dla bezpieczeństwa i higieny pracy