Globalna inicjatywa badawcza w zakresie obserwacji w środowiskach alpejskich (GLORIA)

W regionach wysokogórskich występuje niezwykła liczba gatunków endemicznych, które rosną tylko na szczytach. Warunki niskiej temperatury powodują izolację orograficzną zapewniając unikalne siedliska/środowisko dla wysoce wyspecjalizowanych, przystosowanych na zimno gatunków. To sprawia, że alpejska strefa życia jest jednym z najbardziej kruchych ekosystemów, które są bardzo zagrożone szybkim ociepleniem klimatu – już dziś.

Global Observation Research Initiative in Alpine Environments – GLORIA ustanowiła długoterminowy system obserwacji różnorodności biologicznej. Działa jako ogólnoświatowa sieć ze stałymi działkami w środowiskach alpejskich. Naukowcy GLORIA gromadzą dane, aby wskazać trendy w różnorodności gatunków, składzie, obfitości i temperaturze, a także ocenić i przewidzieć straty w różnorodności biologicznej w tych delikatnych ekosystemach alpejskich, które są pod rosnącą presją zmiany klimatu.

Pierwsze wyniki pokazały, że wiele wyspecjalizowanych i endemicznych gatunków roślin, które rosną tylko na szczytach, jest już zagrożonych wyginięciem. Wywołane klimatem przesunięcia w górę gatunków roślin z niższych wysokości można już zaobserwować. Zwiększona liczba roślin w wyższych siedliskach górskich wymusza konkurencję na dostosowywanych na zimno, wysoce wyspecjalizowanych i często wolno rosnących gatunkach. Ta dynamika populacji może być procesem długoterminowym. Długowieczne endemiczne rośliny alpejskie zachowują się w cieplejszych siedliskach przez pewien czas, a zatem obecnie całkowita liczba gatunków rośnie na szczytach górskich. Jednak pod koniec XXI wieku warunki konkurencji i temperatury staną się nieodpowiednie dla wielu gatunków, tworząc tak zwany dług wyginięcia i spowodują poważną utratę różnorodności biologicznej w regionach górskich.