Στάδιο 1.3 Δημιουργία δομών διακυβέρνησης για τη στήριξη της προσαρμογής

Βασικό μήνυμα

Είναι σημαντικό να συγκροτήσετε μια βασική ομάδα εντός της τοπικής ή περιφερειακής αρχής σας, η οποία θα είναι υπεύθυνη για την ανάπτυξη και την εφαρμογή στρατηγικών και σχεδίων προσαρμογής. Η εν λόγω ομάδα θα πρέπει να έχει την εξουσία να επιβλέπει και να διαχειρίζεται τις προσπάθειες προσαρμογής σε ολόκληρο τον οργανισμό, διασφαλίζοντας τον συντονισμό μεταξύ όλων των αρμόδιων τμημάτων που χειρίζονται τομείς ή θέματα που είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής ή είναι καίριας σημασίας για την παροχή των αναγκαίων λύσεων προσαρμογής. Στους εν λόγω τομείς ή θέματα που παρουσιάζουν ενδιαφέρον μπορούν να περιλαμβάνονται η υγεία, η πολιτική προστασία, οι μεταφορές, η ενέργεια, το νερό, η γεωργία, ο χωροταξικός σχεδιασμός, τα οικονομικά, η δασοκομία και η τοπική ή περιφερειακή ανάπτυξη. Συνιστάται να οριστεί ένας «υπεύθυνος προσαρμογής» που θα ηγείται των διαδικασιών και θα συμβάλλει στην αποσαφήνιση των ρόλων εντός και σε ολόκληρη τη βασική ομάδα (βλ. παράδειγμα 1.5). Είναι ζωτικής σημασίας να προσαρμόσετε αυτές τις πληροφορίες ώστε να ταιριάζουν στο σύστημα διακυβέρνησης της χώρας σας, καθώς οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές έχουν διαφορετικές αρμοδιότητες μεταξύ των διαφόρων χωρών.

Κατά τον σχηματισμό αυτής της βασικής ομάδας, θα πρέπει να καθορίσετε τα μέλη, να καθορίσετε στόχους, να αποσαφηνίσετε τα καθήκοντα και τα προγράμματα εργασίας, να συμφωνήσετε σχετικά με τις δομές συνεργασίας, να καθορίσετε χρονοδιαγράμματα και ορόσημα και να διατηρήσετε διαφανή τεκμηρίωση.

Ορισμένες τοπικές και περιφερειακές αρχές ενδέχεται να μην έχουν την ικανότητα να συγκροτήσουν βασική ομάδα λόγω δημοσιονομικών περιορισμών και διαρθρωτικών διαφορών. Ωστόσο, είναι σημαντικό να εξασφαλιστούν ανθρώπινοι πόροι για τον σκοπό αυτό, ώστε να διασφαλιστεί ο αποτελεσματικός σχεδιασμός προσαρμογής και η μακροπρόθεσμη επιτυχία (βλ. βήμα 1.4).

Τα πολυεπίπεδα δίκτυα και οι συνεργατικοί μηχανισμοί είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και την εφαρμογή στρατηγικών και σχεδίων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Σας υποστηρίζουν, ως τοπικές ή περιφερειακές αρχές, στην ανάπτυξη ικανοτήτων και παρέχουν πληροφορίες, γνώσεις και χρηματοδοτική στήριξη (βλ. παραδείγματα 1.6 και 1.7). Η δημιουργία αυτών των δομών απαιτεί τη συμμετοχή και τον συντονισμό με τα ενδιαφερόμενα μέρη σε διάφορα διοικητικά επίπεδα (κάθετος συντονισμός) για τη διασφάλιση της συνοχής των πολιτικών. Περιλαμβάνει επίσης τη συνεργασία μεταξύ τμημάτων εντός του οργανισμού σας και με γειτονικές αρχές στο ίδιο διοικητικό επίπεδο (οριζόντιος συντονισμός), καθώς και με άλλους τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς και πολίτες (συμμετοχή πολλών ενδιαφερόμενων μερών).

Η διατήρηση της συνοχής μεταξύ των επιπέδων διακυβέρνησης είναι ζωτικής σημασίας για τον σχεδιασμό και την εκτέλεση τοπικών δράσεων προσαρμογής. Για τις περιφερειακές αρχές που στηρίζουν τις προσπάθειες προσαρμογής, ο ουσιαστικός συντονισμός με τις τοπικές αρχές είναι απαραίτητος για την ενσωμάτωση της εμπειρογνωσίας και των δράσεών τους στη χάραξη περιφερειακής πολιτικής προσαρμογής. Στο πλαίσιο του κάθετου συντονισμού, οι περιφερειακές αρχές θα πρέπει να συνεργάζονται ενεργά με ειδικές ομάδες προσαρμογής σε εθνικό επίπεδο. Επίσης, στις παραμεθόριες περιοχές, η συνεργασία μεταξύ γειτονικών χωρών είναι καίριας σημασίας για την από κοινού θέσπιση αποτελεσματικών και ενιαίων προσεγγίσεων όσον αφορά την προσαρμογή, λόγω των κοινών διασυνοριακών κινδύνων.

Εάν συμμετέχετε στη βασική ομάδα μιας τοπικής αρχής, είναι σημαντικό να εμπλέξετε γειτονικές περιοχές στην ανάπτυξη πολιτικής, να συντονιστείτε με τις ομάδες προσαρμογής των γειτονικών αρχών και να αναζητήσετε καθοδήγηση, συντονισμό και τεχνική υποστήριξη από την περιφερειακή ή εθνική αρχή. Με τον τρόπο αυτό θα διασφαλιστούν η συνοχή των πολιτικών και οι αποτελεσματικές προσπάθειες προσαρμογής.

Η προσαρμογή καλύπτει διάφορους τομείς και, ως εκ τούτου, η συμμετοχή ευρέος φάσματος ενδιαφερόμενων μερών στη χάραξη πολιτικής για την προσαρμογή είναι ζωτικής σημασίας. Αυτό περιλαμβάνει τοπικούς εκπροσώπους από τη γεωργία, οικοδομικούς ή αναπτυξιακούς οργανισμούς, εταιρείες κοινής ωφέλειας, πανεπιστήμια, ερευνητικά κέντρα, ΜΚΟ, τον ιδιωτικό τομέα και τους πολίτες (βλ. παραδείγματα 1.8 και 1.9). Θα πρέπει να συνεργαστείτε με τους τοπικούς ενδιαφερόμενους φορείς σε κάθε στάδιο της διαδικασίας πολιτικής, από τη συγκέντρωση βασικών τοπικών γνώσεων σχετικά με τους κλιματικούς κινδύνους έως την επιλογή επιλογών προσαρμογής και την ανάπτυξη στρατηγικών και σχεδίων.

Είναι σημαντικό να συμμετέχει μια ποικιλόμορφη διατομή της κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων εκείνων με διαφορετικές απόψεις και από διάφορα φύλα και ηλικιακές ομάδες. Δεδομένου ότι διαφορετικά τμήματα της κοινωνίας δεν επηρεάζονται εξίσου από την κλιματική αλλαγή, θα πρέπει να αντιμετωπίσετε την κοινωνική ευπάθεια εντοπίζοντας τις ευάλωτες ομάδες, κατανοώντας τις ανάγκες τους και εμπλέκοντάς τις στη διαδικασία σχεδιασμού. Για να διασφαλιστεί η ουσιαστική δέσμευση και συμμετοχή αυτών των ομάδων, είναι ζωτικής σημασίας να προσδιοριστούν οι ανάγκες τους και να παρασχεθεί εξαρχής στήριξη για την ανάπτυξη ικανοτήτων.

Η έγκαιρη συνεργασία με τις ομάδες ενδιαφερομένων προωθεί τον αποτελεσματικό συντονισμό και τη συνεργασία, ενθαρρύνοντας την αποδοχή, την κατανόηση και τη δέσμευση. Ωστόσο, η συνεπής και ουσιαστική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας μπορεί να αποτελέσει πρόκληση, ιδίως όταν οι αποφάσεις βασίζονται σε δεδομένα. Διερεύνηση διαφόρων μεθόδων για την αποτελεσματική συμμετοχή των ενδιαφερόμενων μερών στους παρεχόμενους πόρους.

Μόλις προσδιοριστούν τα βασικά ενδιαφερόμενα μέρη, είναι σημαντικό να γίνουν κατανοητά τα συμφέροντα και οι ανάγκες τους, καθώς και να καθοριστούν σαφείς ρόλοι και αρμοδιότητες. Η ανάπτυξη στρατηγικής διαχείρισης των ενδιαφερόμενων μερών —στην οποία θα περιγράφεται ο τρόπος με τον οποίο ο οργανισμός σας θα αλληλεπιδρά με τις εν λόγω ομάδες και θα καθορίζεται το επίπεδο συμμετοχής τους— θα διασφαλίσει τη διαφάνεια. Η προσέγγιση αυτή θα πρέπει να οδηγήσει σε μια ευέλικτη και μετρήσιμη στρατηγική δέσμευσης, η οποία θα μπορεί να επανεξετάζεται συνεχώς, ανάλογα με τις ανάγκες.