Πράσινη Κληρονομιά στην πόλη της Σαλαμάνκα

Βασικές Μάθηση

Σχετικά με την περιοχή

Κλιματικές απειλές

Σύμφωνα με τις μελλοντικές προβλέψεις, η αύξηση της θερμοκρασίας και τα κύματα καύσωνα αντιπροσωπεύουν τις μεγαλύτερες κλιματικές απειλές στη Σαλαμάνκα. Οι κίνδυνοι περιλαμβάνουν τη μείωση των αποθεμάτων νερού, την ξηρασία, την αύξηση της νοσηρότητας και της θνησιμότητας — ιδίως στις ευάλωτες ομάδες — ακραία φαινόμενα βροχοπτώσεων και αυξημένη κατανάλωση ενέργειας με συναφείς κινδύνους υπερφόρτωσης και διανομής. Αυτοί οι κίνδυνοι μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τον τουρισμό, ζωτικής σημασίας σε μια πόλη όπως η Σαλαμάνκα, που αναγνωρίζεται ως μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς.

Πλαίσιο

Ως πιλοτική πρωτοβουλία, το έργο θα δημιουργήσει ένα δίκτυο πράσινης υποδομής για την ενίσχυση της προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή στη Σαλαμάνκα. Θα αναπτύξει έναν πράσινο διάδρομο μέσα από 7 χιλιόμετρα παλιάς κτηνοτροφικής διαδρομής, «Via de la Plata», που διασχίζει τη Σαλαμάνκα από βορρά προς νότο. Το εργαλείο στήριξης της αστικής προσαρμογής χρησιμοποιείται ως κατευθυντήρια γραμμή, η οποία περιλαμβάνει διάφορα στάδια, όπως η αξιολόγηση τρωτότητας και κινδύνου, ο καθορισμός των τοπικών κλιματικών ζωνών, ο προσδιορισμός και η ιεράρχηση των επιλογών προσαρμογής, ο καθορισμός ενός χάρτη πορείας και η εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη φύση.

Μηχανική μάθηση για την αξιολόγηση της κλιματικής ζώνης

Η μηχανική μάθηση αξιολόγησε τις τοπικές κλιματικές ζώνες για να βοηθήσει τους σχεδιαστές και τους διαχειριστές να αντιμετωπίσουν τα τοπικά hot spots (θερμονησιωτική επίδραση). Βασικός στόχος ήταν ο εντοπισμός τομέων με διαφορετικές μικροκλιματικές συνθήκες για τον σχεδιασμό αποτελεσματικών μέτρων προσαρμογής. Η μεθοδολογία προσδιόρισε αποτελεσματικά τις τοπικές κλιματικές ζώνες με τον εντοπισμό περιοχών με διακριτές πυκνότητες κτιρίων, επίπεδα βλάστησης και διακυμάνσεις της θερμοκρασίας. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν διαφορές στις μέσες και ελάχιστες θερμοκρασίες στις τοπικές κλιματικές ζώνες κατά τους θερινούς μήνες.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η ανάλυση δεν έχει διαφοροποιήσει πλήρως την ιστορική περιοχή από τα πιο σύγχρονα τμήματα· συγκεκριμένα, οι ιστορικές περιοχές κατηγοριοποιούνται εντός της ίδιας ζώνης με τις σύγχρονες επεκτάσεις. Αυτό σημαίνει ότι τα χαρακτηριστικά τους είναι παρόμοια από τη σκοπιά της διάγνωσης του κλίματος. Ωστόσο, όσον αφορά την προσαρμογή, η περιοχή πολιτιστικής κληρονομιάς απαιτεί ειδικά μέτρα και παρουσιάζει διαφορετικές συνθήκες σε σύγκριση με την υπόλοιπη κλιματική ζώνη.

Για παράδειγμα, πρέπει να δοθεί προσοχή στη διασφάλιση ότι τα εξωτερικά φινιρίσματα σε πεζοδρόμια και τοίχους είναι συμβατά με τα ιστορικά περιουσιακά στοιχεία, τη διατήρησή τους και την εκτίμησή τους. Είναι επίσης ζωτικής σημασίας να διασφαλιστεί ότι η βλάστηση δεν προκαλεί δομικές βλάβες ή επιδεινώνει τις συνθήκες υγρασίας, επιτρέποντας παράλληλα την οπτική της εκτίμηση.

Η αξία της κληρονομιάς είναι ανεξάρτητη από τη συμπεριφορά της απέναντι στο φαινόμενο της θερμικής νησίδας, καθώς βασίζεται σε πολιτιστικές και όχι φυσικές πτυχές. Άλλες συνθήκες, όπως η πυκνότητα των κτιρίων και η παρουσία βλάστησης, οδηγούν στην εμφάνιση ή τη μείωση της επίδρασης της θερμικής νησίδας στην πόλη, όπου ο εντοπισμός κατάλληλων ανθεκτικών στην κλιματική αλλαγή λύσεων είναι καίριας σημασίας.

Μεθοδολογία

Ο πρωτοποριακός χαρακτήρας της μελέτης δεν ήταν τόσο να προτείνει μια αναπαραγώγιμη μεθοδολογία αστικής ανάλυσης βάσει δορυφορικών δεδομένων, αλλά μάλλον να τη συνδυάσει με άλλες ανοικτές μεταβλητές, όπως αυτές από τα κτίρια και το κτηματολόγιο της οδηγίας INSPIRE. Οι τελικές μεταβλητές που χρησιμοποιούνται στο υπόδειγμα που παρουσιάζεται είναι:

I) Δομημένη έκταση πάνω από το επίπεδο του εδάφους
ii) Περιοχή που καταλαμβάνεται από κτίρια
iii) Οικιστική έκταση ανά κτηματολογικό οικόπεδο
iv) Εμβαδόν κτηματολογίου (τέσσερις κατηγορίες που προκύπτουν από δεδομένα INSPIRE)
v) Δείκτης βλάστησης NDVI (που προέρχεται από δεδομένα COPERNICUS-Sentinel 2)
vi) Δείκτης επικινδυνότητας εδάφους (στοιχεία COPERNICUS) και
vii) Θερμοκρασία επιφάνειας (στοιχεία Landsat 8 USGS).

Η ενσωμάτωση αυτών των επιπέδων πληροφοριών γίνεται με μηχανική μάθηση, ειδικά με μη εποπτευόμενους αλγορίθμους. Ο επιλεγμένος αλγόριθμος για την αφομοίωση αυτών των δεδομένων ήταν η Kmeans, λόγω της ευελιξίας και της προσαρμογής της στην υπόθεση, η οποία ήταν επίσης εύκολα προσβάσιμη μέσω ανοικτών βιβλιοθηκών. Περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Εργαλείο για την ιεράρχηση των μέτρων προσαρμογής

Το έργο προσδιόρισε 110 μέτρα προσαρμογής διαφόρων τύπων (π.χ. πράσινες, γκρίζες και μπλε υποδομές, κοινωνικές, διαχειριστικές κ.λπ.) και κύριους συναφείς τομείς. Μετά τον χαρακτηρισμό των μέτρων αυτών, αναπτύχθηκε και δημοσιοποιήθηκε στο διαδίκτυο ένα εργαλείο για την ιεράρχηση των μέτρων προσαρμογής. Αυτό το εργαλείο ιεράρχησης βασίζεται σε μια ανάλυση πολλαπλών κριτηρίων που παρέχει μια συστημική και δομημένη προσέγγιση για την αξιολόγηση επιλογών που πληρούν διαφορετικά κριτήρια.

Στην περίπτωση της Σαλαμάνκα, τα κριτήρια που επιλέχθηκαν είναι 1) η μείωση των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής· Β) την τεχνική και οικονομική βιωσιμότητα· 3) βελτίωση της παροχής οικοσυστημικών υπηρεσιών· 4) τη διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς· και 5) μείωση των επιπτώσεων στον πληθυσμό, ιδίως στους πιο ευάλωτους. Κάθε μέτρο προσαρμογής βαθμολογήθηκε με βάση τα εν λόγω κριτήρια.

Στη συνέχεια, τα πέντε κριτήρια σταθμίστηκαν ώστε να αντικατοπτρίζουν τη σχετική σημασία ενός κριτηρίου για τα άλλα μέσω μιας έρευνας και ενός συμμετοχικού εργαστηρίου με τη συμμετοχή προσωπικού από διάφορες δημοτικές υπηρεσίες. Η διαδικασία αυτή συνέβαλε στη διάδοση του καταλόγου των μέτρων και των βασικών επιλογών προσαρμογής μεταξύ των διαχειριστών της πόλης και των υπευθύνων λήψης αποφάσεων και στη δημιουργία μεγαλύτερης κυριότητας του σχεδίου και των προσπαθειών προσαρμογής της πόλης.

Προσαρμογή του περιβάλλοντος πολιτιστικής κληρονομιάς

Η προσαρμογή της κληρονομιάς αντιμετωπίζεται από δύο οπτικές γωνίες: πρώτον, από το σχεδιασμό και την κατάρτιση μιας σειράς μέτρων και στρατηγικών και δεύτερον, μέσω της εφαρμογής λύσεων που βασίζονται στη φύση.

Στο πλαίσιο του οδικού χάρτη προσαρμογής της πόλης, προτάθηκε μια πρόταση για τη δημιουργία ενός οδηγού προσαρμογής για τα ιστορικά κτίρια στη Σαλαμάνκα. Ο παρών οδηγός αποσκοπεί στην αξιολόγηση των μελλοντικών σεναρίων αυτών των κτιρίων, εστιάζοντας στη διατήρηση και τη διασφάλιση κατοικήσιμων εσωτερικών συνθηκών. Είναι σημαντικό δεδομένου ότι τα υλικά που χρησιμοποιούνται στην καθομιλουμένη αρχιτεκτονική (όπως η πέτρα Villamayor) και οι κλιματικές συνθήκες είναι συγκεκριμένα σε αυτό το πλαίσιο και, ως εκ τούτου, απαιτούν εξατομικευμένες λύσεις. Ο οδηγός θα πρέπει επίσης να διερευνήσει φιλικές προς τα περιουσιακά στοιχεία λύσεις ανακαίνισης, προσαρμογή σε νέες χρήσεις, νομοθετικό πλαίσιο κ.λπ.

Επιπλέον, υποβάλλεται πρόταση για την ανάπτυξη σχεδίου ανάκαμψης για την καλύτερη ανοικοδόμηση, το οποίο χρησιμεύει για την ανάκτηση περιουσιακών στοιχείων μετά από καταστροφή ή ακραίο συμβάν. Η καλύτερη ανοικοδόμηση δεν σημαίνει μόνο την ανοικοδόμηση των ζημιών, αλλά και την προσαρμογή και επανεξέταση του περιουσιακού στοιχείου κατά τρόπο που συμβάλλει στην επίτευξη μεγαλύτερης ανθεκτικότητας. Επιπλέον, πρέπει να λαμβάνεται υπόψη οικονομικά η ανακαίνιση περιουσιακών στοιχείων που είναι εκτεθειμένα σε μεγάλο βαθμό και τα οποία έχουν υποστεί επανειλημμένες ζημίες.

Όσον αφορά την εφαρμογή λύσεων που βασίζονται στη φύση, ο στόχος ήταν να αυξηθεί ο οικολογικός προσανατολισμός των δημόσιων χώρων μέσω διαφόρων δράσεων όπως οι πράσινες προσόψεις, η επέκταση της διείσδυσης του εδάφους (σχήμα 2), οι λάκκοι δέντρων (σχήμα 3) και η εγκατάσταση τάφρων αποστράγγισης (σχήμα 4). Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι τεχνικές, γραφειοκρατικές και νομικές. Σε τεχνικό επίπεδο, οι δράσεις σε ιστορικούς δρόμους όπου οι εγκαταστάσεις δεν είναι καταγεγραμμένες και όπου μπορεί να υπάρχουν αρχαιολογικά κατάλοιπα, παρουσίαζαν πολλά προβλήματα, ασυμβατότητα με τις φυτείες και καθυστερήσεις. Φαίνεται ότι οι ολοκληρωμένες παρεμβάσεις ολόκληρων δρόμων είναι προτιμότερες, καθώς επιτρέπουν την προσαρμογή του σχεδιασμού στην κατάσταση του υπεδάφους.

Επιπλέον, για τις περιοχές πολιτιστικής κληρονομιάς, απαιτούνται ευγενή υλικά, τα οποία μπορούν να αυξήσουν το κόστος. Από νομικής απόψεως, οι προστατευόμενες περιοχές και τα κτίρια παρουσιάζουν μια σειρά αυστηρών κανονισμών που πρέπει να τηρούνται, αφήνοντας ελάχιστες δυνατότητες δράσης, και σε γραφειοκρατικό επίπεδο, η απόκτηση αδειών μπορεί να υποθέσει καθυστέρηση αρκετών μηνών.

Τέλος, ο συντονισμός μεταξύ των διαφόρων εμπλεκόμενων υπηρεσιών (κληρονομία, πολεοδομικός σχεδιασμός, πολιτικές υποδομές) αποτελεί μια άλλη πρόκληση. Παρ’ όλα αυτά, αυτή η εμπειρία έχει εκπαιδεύσει τους δημοτικούς τεχνικούς να διεξάγουν καινοτόμες δράσεις, ξεπερνώντας τις προκλήσεις και μαθαίνοντας από τις δυσκολίες, επιτυγχάνοντας τελικά καλά αποτελέσματα.

Περίληψη

Περαιτέρω πληροφορίες

Επικοινωνία