Προσαρμογή στα μέσα του βουνού στην κλιματική αλλαγή

Βασικές Μάθηση

Σχετικά με την περιοχή

Κλιματικές απειλές

Οι ορεινές περιοχές της Μεσογείου είναι ιδιαίτερα ευαίσθητες στην κλιματική αλλαγή. Η μειωμένη διαθεσιμότητα νερού, οι μεγαλύτερες και σοβαρότερες ξηρασίες, καθώς και οι περισσότερες δασικές πυρκαγιές, απειλούν τις ορεινές κοινότητες της Μεσογείου. Τις τελευταίες δεκαετίες, η εγκατάλειψη της υπαίθρου και η φθίνουσα οικονομική δραστηριότητα έχουν οδηγήσει στην απώλεια του χαρακτηριστικού ψηφιδωτού τοπίου της περιοχής, με αποτέλεσμα οι προηγουμένως ποικίλες πλαγιές των ορεινών περιοχών να γίνουν πιο ομοιόμορφες. Η αλλαγή αυτή μείωσε τις βασικές οικοσυστημικές υπηρεσίες, όπως η παροχή νερού σε περιοχές κάτω λεκανών και η αποθήκευση άνθρακα στο έδαφος, απειλώντας τη βιωσιμότητα και την οικονομική βιωσιμότητα της τοπικής γεωργίας και δασοκομίας.

Τα αγρο-πυργο-κτηνοτροφικά ψηφιδωτά τοπίων ως κλειδί για την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή

Τα αποτελέσματα της παρακολούθησης δείχνουν ότι:

• Σε επίπεδο τοπίου: Τα μικρότερα τμήματα βελτιώνουν την ανομοιογένεια του τοπίου, αυξάνοντας την ποικιλομορφία των χρήσεων γης και τη βιοποικιλότητα. Αυτό βελτιώνει επίσης την αισθητική του τοπίου, καθιστώντας το τοπίο πιο ελκυστικό για τουριστική χρήση. Ένας αυξανόμενος αριθμός βοσκοτόπων οδηγεί επίσης στην αύξηση του ζωικού κεφαλαίου. Επιπλέον, οι δραστηριότητες εκκαθάρισης μειώνουν τις δασικές πυρκαγιές και τις καμένες περιοχές.
• Σε επίπεδο οικοπέδου: Ο συνδυασμός του καθαρισμού των θάμνων με την εκτατική κτηνοτροφία επηρεάζει θετικά την ποιότητα του εδάφους, αυξάνοντας το άζωτο του εδάφους και τον άνθρακα που αποθηκεύεται σε οργανική ύλη. Δημιουργεί επίσης ποικίλα και παραγωγικά λιβάδια με υψηλό θρεπτικό περιεχόμενο. Η συχνότητα της φυτοκάλυψης και της βόσκησης των ζώων, η οποία επηρεάζει την πίεση βόσκησης οδηγεί σε σημαντική μεταβλητότητα στην υγρασία του εδάφους. Η υψηλή συχνότητα βόσκησης των ζώων αυξάνει την απορροή νερού χωρίς σαφή αύξηση της διάβρωσης του εδάφους. Οι βοσκότοποι έχουν μεγαλύτερη κάλυψη ποωδών φυτών και ψυχανθών, αλλά λιγότερα αγρωστώδη, γεγονός που δυσχεραίνει τον προσδιορισμό της ιδανικής συχνότητας βόσκησης για τη διασφάλιση της υψηλότερης φυτικής ποικιλότητας.

Η ανάκτηση των βοσκοτόπων μέσω του καθαρισμού των θαμνωδών εκτάσεων σε συνδυασμό με την αναγεννητική διαχείριση του ζωικού κεφαλαίου έχει άμεσο θετικό αντίκτυπο στην ποιότητα του εδάφους και την ποικιλότητα και ποιότητα των βοσκοτόπων, χωρίς να συνεπάγεται υψηλότερα ποσοστά διάβρωσης.

Eduard Pla, CREAF και συντονιστής του έργου LIFE MIDMACC.

Συμμετοχή τοπικών και περιφερειακών ενδιαφερόμενων μερών

Μια ισχυρή συμμετοχική προσέγγιση που περιλαμβάνει τον εντοπισμό και την ενεργό συμμετοχή όλων των ενδιαφερόμενων φορέων της τοπικής κοινότητας ήταν καίριας σημασίας για την ενσωμάτωση διαφορετικών προοπτικών στη διαδικασία προσαρμογής της διαχείρισης. Η προσέγγιση αυτή είναι ζωτικής σημασίας για την επίτευξη χρηστής διακυβέρνησης, την προώθηση της λήψης αποφάσεων χωρίς αποκλεισμούς, την ενίσχυση της διαφάνειας και τη βελτίωση της λογοδοσίας στη διαχείριση του τοπίου. Με την ενσωμάτωση των απόψεων των ενδιαφερόμενων μερών, η διαδικασία εξασφάλισε επίσης πιο αποτελεσματική και βιώσιμη εφαρμογή των πρωτοβουλιών.
Δημιουργήθηκαν
τέσσερα συμμετοχικά όργανα, συμπεριλαμβανομένων τριών περιφερειακών επιτροπών και της υπερπεριφερειακής ομάδας εργασίας, με τη συμμετοχή 202 ενδιαφερόμενων μερών βάσει χάρτη παραγόντων. Τα ενδιαφερόμενα μέρη αντιπροσώπευαν τα διάφορα εδάφη, τους κοινωνικοοικονομικούς τομείς, τους δεσμούς, τα πεδία δράσης και τα φύλα:

• Περιφερειακές επιτροπές: Η δημιουργία των τριών περιφερειακών επιτροπών φορέων με μία ανά περιφέρεια ήταν σημαντική για την επιτυχή εφαρμογή μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή. Κατέστησε δυνατή τη συμμετοχή βασικών εκπροσώπων των τομέων της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και της δασοκομίας, των τοπικών και περιφερειακών διοικήσεων, της έρευνας, των περιβαλλοντικών ενώσεων και της κοινωνίας των πολιτών. Κατά τη διάρκεια δεκαπέντε συνεδριάσεων, οι επιτροπές σχεδίασαν, ανέπτυξαν και αξιολόγησαν διάφορα μέτρα προσαρμογής κατά προτεραιότητα. Οι συνεδριάσεις επέτρεψαν επίσης τη διατήρηση συνεχούς και επικαιροποιημένου διαύλου ενημέρωσης και διαλόγου σχετικά με την πρόοδο των δραστηριοτήτων.
• Υπερπεριφερειακή ομάδα εργασίας: Κύριος στόχος αυτής της ομάδας εργασίας ήταν η συμμετοχή των κυβερνήσεων της Λα Ριόχα, της Αραγονίας και της Καταλονίας και η από κοινού επεξεργασία ενός συντονισμένου πλαισίου πολιτικής. Η ομάδα έργου LIFE MIDMACC επέλεξε αυτές τις περιφέρειες επειδή είναι γειτονικές περιοχές και λόγω κοινών προκλήσεων και απειλών. Εκπρόσωποι από κάθε περιφερειακή επιτροπή εξασφάλισαν τη συμπερίληψη βασικών τομέων όπως οι αμπελώνες, τα δάση και η κτηνοτροφία, καθώς και η δημόσια διοίκηση, η έρευνα και η βιομηχανία. Κατά τη διάρκεια τεσσάρων συνεδριάσεων με 37 συμμετέχοντες, έδωσαν προτεραιότητα στα 16 σημαντικότερα εμπόδια που είχαν εντοπίσει οι περιφερειακές επιτροπές και πρότειναν 37 λύσεις. Η ομάδα έδωσε επίσης προτεραιότητα στα μέτρα προσαρμογής που είχαν προσδιορίσει οι περιφερειακές επιτροπές για τη βελτίωση των δράσεων προσαρμογής στις δημόσιες πολιτικές.

Συστάσεις για την προσαρμοστική διαχείριση των μεσαίων ορεινών περιοχών της Μεσογείου

Τα αποτελέσματα του πενταετούς έργου επιτρέπουν τις ακόλουθες βασικές συστάσεις για την επιτυχή προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή μέσω της προσαρμοστικής διαχείρισης:

Ανάκτηση βοσκοτόπων

• Εξασφάλιση ετήσιας χρηματοδότησης μέσω δημόσιων πολιτικών για στοχευμένη εκκαθάριση των πλυντηρίων, καθώς η πρακτική αυτή αποφέρει αποδεδειγμένα περιβαλλοντικά, τοπία και κοινωνικοοικονομικά οφέλη, καθιστώντας την εξαιρετικά αποδοτική ως προς το κόστος σε επιλεγμένους τομείς.
• Βοσκότοπος κατάλληλη πυκνότητα ζωικού κεφαλαίου που ευθυγραμμίζεται με την ικανότητα βόσκησης κάθε περιοχής και τις προσαρμόζει ετησίως ή ανά διετία στις τρέχουσες κλιματικές συνθήκες.
• Υιοθέτηση αναγεννητικών πρακτικών βόσκησης, όπως η εκ περιτροπής ή ολιστική διαχείριση, οι οποίες χρησιμοποιούν υψηλή πυκνότητα ζωικού κεφαλαίου για σύντομες περιόδους, ακολουθούμενες από παρατεταμένες περιόδους αποκατάστασης. Η προσέγγιση αυτή υποστηρίζει την παραγωγικότητα, βελτιώνει την ποιότητα του εδάφους και προάγει την καλή μεταχείριση των ζώων.
• Βόσκετε διαφορετικά είδη ζώων.
• Κατανέμει περιοχές που έχουν εκκαθαριστεί στρατηγικά σε διαχειριζόμενους χώρους για την επέκταση των διαδρομών βόσκησης, επιτρέποντας στα ζώα να έχουν πρόσβαση σε ποικίλους ποιμενικούς πόρους σε ολόκληρη την επικράτεια. Τα κίνητρα για την περίφραξη, τους σταθμούς αλατιού και τις γούρνες νερού, για να βοηθήσουν στην αποτελεσματική καθοδήγηση των διαδρομών βόσκησης θα πρέπει να υποστηρίξουν αυτή τη δραστηριότητα.

Εκτατική κτηνοτροφία

• Παροχή κατάρτισης για βοσκούς σε αναγεννητικές και δασοκτηνοτροφικές τεχνικές εκτροφής για τη στήριξη της βιώσιμης και αποτελεσματικής διαχείρισης της γης.
• Ενίσχυση της κερδοφορίας των γεωργικών εκμεταλλεύσεων με την αύξηση της αξίας των προϊόντων, ιδίως για το κρέας, μέσω στρατηγικών όπως η προώθηση των απευθείας πωλήσεων προς τους καταναλωτές, η παροχή φορολογικών πλεονεκτημάτων στους κτηνοτρόφους, η καθιέρωση ενός σήματος ποιότητας για αναγεννητικά εκτατικά ζώα και η εφαρμογή κινητών σφαγείων.
• Διατήρηση και ενίσχυση των βασικών δημόσιων επιδοτήσεων για τη στήριξη των εισοδημάτων των κτηνοτρόφων. Οι συστάσεις για αύξηση της βοήθειας περιλαμβάνουν:
• Δημιουργία νομικών μηχανισμών, διασφαλίζοντας ότι η αξία που παράγεται από το οικοσύστημα των βουνών, όπως το νερό, η υδροηλεκτρική ενέργεια, η δέσμευση άνθρακα, η βιοποικιλότητα και οι ευκαιρίες αναψυχής, ωφελούν τον τοπικό πληθυσμό.
• Προσαρμογή του συντελεστή επιλεξιμότητας των βοσκοτόπων ώστε να συμπεριληφθεί η δασική βόσκηση στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής.
• Ενσωμάτωση όλων των οφελών που συνδέονται με το περιβάλλον, το τοπίο και την κλιματική αλλαγή στις επιδοτήσεις της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής.
• Στήριξη των κτηνοτρόφων με τη διευκόλυνση της ψηφιακής βόσκησης με την παρακολούθηση GPS των μετακινήσεων ζώων, τη βελτίωση της κάλυψης του δικτύου και την αναβάθμιση των διαδρομών.

Περίληψη

Περαιτέρω πληροφορίες

Επικοινωνία