Ginearálta

Is iad na Sléibhte Carpathian an dara córas sléibhe is faide san Eoraip a chlúdaíonn achar de thart ar 210,000 ciliméadar cearnach. Roinneann seacht dtír (Poblacht na Seice, an Ungáir, an Pholainn, an Rómáin, an tSeirbia, Poblacht na Slóvaice, agus an Úcráin) críoch réigiún Shléibhte Cairp, agus is baill den Aontas iad cúig cinn acu.

Tá réigiún sléibhe Shléibhte Cairp ar cheann de na tearmainn dúlra is suntasaí agus is saibhre ar mhór-roinn na hEorpa. Is i Sléibhte Cairp atá thart ar 30 % de fhlóra na hEorpa agus tá an líon is mó béar donn, mac tíre, lincse, bíosún Eorpach agus speiceas éan neamhchoitianta san Eoraip, lena n-áirítear an tIolar Impiriúil atá faoi bhagairt ar fud an domhain. Chomh maith leis an éagsúlacht nádúrtha, tá tábhacht mhór éiceolaíoch agus chultúrtha ag baint leis na gnáthóga leathnádúrtha amhail féaraigh sléibhe agus móinéir féir, atá mar thoradh ar na céadta bliain de bhainistíocht talún thraidisiúnta. Chuir WWF réigiún Shléibhte Cairp san áireamh sa liosta domhanda ‘Global 200’ d’éicea-réigiúin a tugadh faoi deara maidir le leibhéil eisceachtúla bithéagsúlachta. Soláthraíonn réigiún Shléibhte Cairp earraí agus seirbhísí tábhachtacha éiceachórais amhail bia, fionnuisce, táirgí foraoise agus turasóireacht agus tá sé mar chuid de thrí mhór-abhantrach: an Danóib, an Dniester (chuig an Muir Dhubh) agus an Vistula (chuig Muir Bhailt).

Is droichead iad Sléibhte Cairp idir cultúir thuaisceartacha agus iardheisceart na hEorpa, rud a fhágann go bhfuil éagsúlacht leathan chultúrtha ann.

Bagairtí ar thimpeallacht Shléibhte Cairp

Mar thoradh ar thréigean talún, tiontú agus ilroinnt gnáthóg, dífhoraoisiú, foraoiseacht neamh-inbhuanaithe agus cleachtais talmhaíochta agus truailliú, cailltear tírdhreach Shléibhte Cairp agus an bhithéagsúlacht. Is iad forbairtí socheacnamaíocha agus an t-athrú aeráide na príomhchúiseanna leis sin. Is i gceantair iargúlta ag airdí níos airde nach féidir leis an bhfeirmeoireacht thraidisiúnta dul in iomaíocht leis an talmhaíocht nua-aimseartha is suntasaí tréigean talún agus caillteanas gnáthóg. Baineann tiontú agus ilroinnt gnáthóg den chuid is mó le turasóireacht neamh-inbhuanaithe agus le forbairt bonneagair agus is í an talmhaíocht an phríomhfhoinse le haghaidh truailliú dromchla agus screamhuisce. Cuireann an t-athrú aeráide, arb é is cúis le hathruithe ar phatrúin frasaíochta, ar chumhdach sneachta agus ar theocht, leis na próisis a thuairiscítear thuas.

Athrú aeráide agus oiriúnú i Sléibhte Cairp

Chuir tionchair reatha agus réamh-mheasta an athraithe aeráide tús le sraith tionscadal arna maoiniú ag an AE lena n-áirítear:

• Bhí sé d’aidhm agCARPATCLIM sonraí aeráide ó 1961-2010 a chomhchuibhiú agus iad a chur ar fáil i mbunachar sonraí eangaí;
• CarpathCC ina ndearnadh sraith staidéar leochaileachta agus ina ndearnadh meastóireacht ar bhearta oiriúnúcháin;
• CARPIVIA ina ndearnadh measúnú ar leochaileacht phríomhéiceachórais agus phríomhchórais táirgthe éiceachóras-bhunaithe réigiún Shléibhte Cairp agus inar moladh roghanna oiriúnaithe.

An Coimisiún Eorpach

An Ghníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil