Criosú rioscabhunaithe agus suíomh don dobharshaothrú muirí

Tá aird níos mó á tabhairt ar phleanáil spásúil do dhobharshaothrú muirí, lena n-áirítear criosú agus suíomh rioscabhunaithe, i bhfianaise fhorbairt mhéadaitheach thionscal an dobharshaothraithe. Is é is aidhm dó a áirithiú go mbainfear an úsáid is cothroime as an spás muirí don ghníomhaíocht sin, go dtacófar leis an táirgeadh, go n-íoslaghdófar coinbhleachtaí le húsáidí eile agus go gcoinneofar sláine an chomhshaoil ar bun.

Molann FAO (FAO,2018, FAO, 2017) criosú dobharshaothraithe mhuirí agus suí trí chur chuige éiceachórais agus éagsúlacht agus athrú aeráide a chur san áireamh mar bheart oiriúnaithe tábhachtach. Moltar roghnú iomchuí láithreán a fhaigheann tacaíocht ó chreat rialála solúbtha freisin mar straitéis oiriúnaithe i gcás-staidéir ar thionscadal ClimeFish arna chistiú ag Fís 2020, arb é is aidhm dó a áirithiú go dtiocfaidh an méadú ar tháirgeadh bia mara i limistéir agus do speicis ina bhfuil acmhainneacht fáis inbhuanaithe, i bhfianaise na n-athruithe a bhfuiltear ag súil leo san aeráid. Is féidir le criosú agus suíomh rioscabhunaithe cuidiú le limistéir atá an-leochaileach ó thaobh rioscaí aeráide de a sheachaint agus na limistéir is oiriúnaí do na speicis saothraithe a roghnú, agus an staid reatha agus na dúshláin a bhaineann leis an athrú aeráide sa mheántéarma agus san fhadtéarma araon á gcur san áireamh. Leis an bpróiseas foriomlán, is féidir caillteanais eacnamaíocha a d’fhéadfadh teacht as roghanna nach gcuireann na rioscaí agus na hábhair imní uile san áireamh a íoslaghdú.

Tá gá le criosú rioscabhunaithe agus roghnú suíomhanna i limistéir ina bhfuil an dobharshaothrú ag tosú ag forbairt agus ina bhfuil dobharshaothrú forbartha cheana féin agus ina bhfuil a athlonnú srianta ag saincheisteanna comhshaoil agus ag coinbhleachtaí le húsáidí eile. Tá réimse leathan uirlisí agus samhlacha spásúla ann, mar a thuairiscítear i bhfoilseachán tiomnaithe FAO (FAO,2017). Tá eolas nua curtha ar fáil ag tionscadal Aquaspace (arna mhaoiniú ag clár Fís 2020 an Aontais), a raibh sé mar aidhm leis tuiscint a fháil ar shrianta spásúla agus socheacnamaíocha ar leathnú an dobharshaothraithe agus ar uirlisí tástála chun cabhrú leis na srianta sin a shárú. Go sonrach, chuir Aquaspace bosca uirlisí ar fáil ina raibh faisnéis faoi uirlisí a tástáladh le linn an tionscadail, chun cuidiú agus tacú leis an gcuspóir níos mó spáis ardcháilíochta a chur ar fáil don dobharshaothrú. Leis an tionscadal TAPAS (Uirlisí chun Inbhuanaitheacht Dobharshaothraithe a Mheasúnú agus a Phleanáil) arna chistiú ag H2020, tá taighde nua á fhorbairt chun inbhuanaitheacht chomhshaoil dhobharshaothrú na hEorpa a chur chun cinn agus a chomhdhlúthú, lena gcuirtear samhlacha neasréimse ar fáil freisin chun dobharshaothrú a roghnú ar an láthair, agus úsáid á baint as sraith samhlacha atá ann cheana, samhlacha oiriúnaithe agus samhlacha nuafhorbartha.

Laistigh den phróiseas pleanála spásúla, is é is aidhm don chéim chriosaithe limistéir leathana a shainaithint a d’fhéadfadh a bheith oiriúnach don dobharshaothrú, dá ngairtear Limistéir Leithdháilte don Dobharshaothrú (AZA) freisin, chun a áirithiú go ndéanfar an dobharshaothrú a chomhtháthú i limistéir a shaothraítear cheana féin le húsáidí eile. Ba cheart anailís riosca iomlán a bheith san áireamh sa zú lena sainaithnítear na príomhbhagairtí ar tháirgeadh rathúil. Ní mór rioscaí a bhaineann leis an aeráid a chur san áireamh freisin chun a áirithiú go n-éireoidh le gnó an dobharshaothraithe, ós rud é go bhfuil an earnáil leochaileach i leith roinnt suaití aeráide a d’fhéadfadh a bheith tubaisteach. Áirítear ar rioscaí aeráide damáistí díreacha arb iad tonnta troma, borradh taoide agus stoirme is cúis leo, chomh maith le héifeachtaí a thagann chun cinn go mall agus atá freagrach as athrú a dhéanamh ar dhálaí fisiceacha-ceimiceacha sáile (e.g. teochtaí méadaitheacha, aigéadú) agus tionchair indíreacha ghaolmhara amhail scaipeadh galar, blásanna algacha díobhálacha agus hipixia. Tá rioscaí aeráide i measc rioscaí neamhaeráide eile, a bhaineann, mar shampla, leis an gcomhshaol (truailliú), leis an tsláinte (bithshlándáil) agus le coinbhleachtaí sóisialta.

Nuair a shainítear criosanna leathana atá oiriúnach do dhobharshaothrú muirí, áirithítear leis an gcéim shuite go bhfuil feirmeacha lonnaithe i suíomh sonrach ag a bhfuil saintréithe cuí lena gcumasaítear táirgeadh rathúil. Trí roghnú láithreán cuirtear tréithe bithfhisiceacha láithreáin i gcomparáid le riachtanais na n-orgánach roghnaithe don chultúr agus le riachtanais fheidhmiúla feirmeacha. Ba cheart a áireamh sa mheasúnú sin athbhreithniú ar dhálaí aeráide áitiúla (sonraí stairiúla), ar na rioscaí a bhaineann le hinathraitheacht aeráide (e.g. stoirmeacha) agus ar threochtaí fadtéarmacha (e.g. teocht atá ag ardú agus athrú ar shalandacht). Is é is aidhm don phróiseas iomlán criosaithe agus suite coinbhleachtaí le hearnálacha eile agus drochthionchair ar an tsochaí, ar fholláine an duine agus ar fheidhmeanna agus seirbhísí éiceachórais a íoslaghdú, de réir chur chuige an éiceachórais maidir le forbairt dobharshaothraithe.