Oiriúnú an Ghréasáin Thras-Eorpaigh Iompair (TEN-T)

Is beartas de chuid an Aontais é an Gréasán Tras-Eorpach Iompair (TEN-T) atá bunaithe ar Theideal XVI, Airteagail 170-172, den Chonradh ar Fheidhmiú an Aontais Eorpaigh. Le TEN-T is féidir leis an margadh inmheánach feidhmiú, réigiúin Eorpacha a nascadh le chéile agus an Eoraip a nascadh le codanna eile den domhan.

Is iad na Treoirlínte, ina leagtar amach cuspóirí agus tosaíochtaí, agus an ciste bonneagair iompair chun tacú le tionscadail príomhionstraimí uile-Aontais bheartas TEN-T. Ghlac Parlaimint na hEorpa agus an Chomhairle na chéad treoirlínte iompair in 1996. Seoladh athbhreithniú suntasach beartais in 2009 agus tháinig creat reachtach nua as a tháinig i bhfeidhm in 2014, lenar bunaíodh an creat le haghaidh forbairt beartais san iompar suas go dtí 2030/2050.

Formheasadh na treoirlínte reatha faoi Rialachán (AE) Uimh. 1315/2013 ó Pharlaimint na hEorpa agus ón gComhairle an 11 Nollaig 2013 maidir le treoirlínte an Aontais chun an gréasán tras-Eorpach iompair a fhorbairt agus lena n-aisghairtear Cinneadh Uimh. 661/2010/AE. Iarrtar iontu go gcuirfear “maolú ar an athrú aeráide agus oiriúnú don athrú sin, chomh maith le cosc ar riosca agus bainistíocht riosca, chun cinn agus tionscadail leasa choitinn á n-ullmhú, á ndearadh agus á gcur chun feidhme”. Sainítear sna treoirlínte croíghréasán iompair ina bhfuil conairí tosaíochta atá le forbairt trí phleananna oibre. Ba cheart a áireamh sna pleananna oibre sin ‘tionchair fhéideartha an athraithe aeráide ar an mbonneagar agus, i gcás inarb iomchuí, bearta atá beartaithe chun athléimneacht i gcoinne an athraithe aeráide a fheabhsú’.