Comhpháirtíochtaí bainistithe riosca a fheabhsú le haghaidh guaiseacha nádúrtha tubaisteacha san Eoraip (ENHANCE)

Tá méadú tagtha ar mhinicíocht agus ar dhamáiste eacnamaíoch tubaistí nádúrtha san Eoraip. Meastar go leanfaidh caillteanais de bheith ag ardú mar thoradh ar ghníomhaíochtaí uirbeacha agus eacnamaíocha agus ar an athrú aeráide. Tá gá le laghdú riosca tubaiste (DRR) chun an riosca ó ghuaiseacha nádúrtha a laghdú. Mar sin féin, is cúram casta é DRR a bhaineann le go leor gníomhaithe agus a ghearrann go minic ar fud earnálacha agus scálaí geografacha. Bhí sé d’aidhm ag ENHANCE bealaí nua a fhorbairt agus a anailísiú chun feabhas a chur ar athléimneacht na sochaí in aghaidh tionchair thurraingeacha ar ghuaiseacha nádúrtha.

Mar thoradh air sin, moltar i dtionscadal ENHANCE Comhpháirtíochtaí Ilearnála (MSPanna) (nua) chun DRR a bhainistiú, bunaithe ar 10 gcás-staidéar. Bíonn meascán comhpháirtithe ón earnáil phoiblí agus ón earnáil phríobháideach agus ó eagraíochtaí na sochaí sibhialta i gceist le MSPanna. Léiríonn torthaí an tionscadail go bhfuil sé d’acmhainn ag MSPanna feabhas suntasach a chur ar bhainistiú riosca tubaistí. Agus úsáid á baint as an ‘gcur chuige caipitil’, rinneadh measúnú ar MSPanna maidir lena sláinte chun dul i ngleic le tubaistí nádúrtha, rud a d’fhág go raibh na moltaí ginearálta seo a leanas ann a thacaíonn le Creat Sendai UNISDR le haghaidh DRR agus leis an bplé maidir le Caillteanas agus Damáiste UNFCCC.

Measúnú Riosca:

• Ba cheart rioscaí foircneacha agus damáiste eacnamaíoch a chur san áireamh i dtionscnaimh idirnáisiúnta laghdaithe riosca agus maoinithe riosca. Tacaíonn sé sin le Creat Sendai mar chur chuige UNFCCC maidir le Caillteanas agus Damáiste.
• Tá faisnéis iontaofa chruinn faoi rioscaí ríthábhachtach chun go bhfeidhmeoidh MSP go maith. Chuige sin, tá sé ríthábhachtach sonraí maidir le caillteanas eimpíreach a bheith ar fáil, agus tá gá le gníomhaíocht chomhbheartaithe chun na sonraí sin a chur ar fáil don phobal.
• Cuireann modhanna measúnaithe riosca ar dhálaí foircneacha trí anailís luacha fhoircneach agus trí dháileacháin dóchúlachta chomhpháirteacha (Copula) go mór le hiontaofacht na gcásanna riosca.
• D’fhéadfadh suas le 40 % den damáiste iomlán a bheith i gceist le héifeacht eacnamaíoch indíreach ó thubaistí i limistéir nach ndéantar difear díreach dóibh, ach atá nasctha le limistéar na tubaiste trí earraí agus seirbhísí a sholáthar. Tá gá le tuilleadh taighde chun measúnú breise a dhéanamh ar roghanna oiriúnaithe chun an riosca sin a laghdú.

Dearcadh agus Iompar:

• Tá braistint riosca ina spreagadh tábhachtach do CTD. Bíonn tionchar mór ag tosca amhail an méid seo a leanas ar bhraistint riosca: taithí ar thubaistí roimhe seo, ar dhreasachtaí airgeadais agus ar dhálaí socheacnamaíocha daoine aonair.
• Trí dhíriú níos fearr ar iompraíocht aonair teaghlach i dtreo CTD, e.g. trí chumarsáid agus trí dhreasachtaí airgeadais amhail asbhaintí árachais a sholáthar, is féidir laghdú riosca a fheabhsú suas le 35 %.
• Le rialachán an Aontais amhail an treoir maidir le Tuilte, ba cheart níos mó dreasachtaí a chur ar fáil do theaghlaigh, agus acmhainneacht ollmhór CTD a ghníomhachtú trí dhaoine aonair.
• Ba cheart scéimeanna árachais a nascadh ar bhealach níos fearr le rialáil an Aontais (an treoir maidir le tuilte, Sócmhainneacht II, Ciste Dlúthpháirtíochta an Aontais), ós rud é go bhfuil dlúthnaisc acu cheana féin le teaghlaigh aonair, agus gur féidir leo CTD a spreagadh ar an leibhéal áitiúil.
• Chuige sin, ní mór dúinn tuiscint níos fearr a fháil ar bhraistint agus iompar daoine aonair i leith riosca tubaiste. Is uirlisí cumhachtacha iad Múnlaí Gníomhairebhunaithe chun éifeachtaí ó iompar an duine ar DRR a ionsamhlú

Árachas & Ionstraimí Eacnamaíocha:

• Níl scéimeanna aistrithe riosca amhail árachas agus ciste dlúthpháirtíochta an Aontais inmharthana amach anseo ach amháin le méadú suntasach ar bhearta cosanta fisiciúla/DRR
• Gan DRR, d’fhéadfadh méadú suas le 120 % teacht ar phréimheanna le haghaidh, e.g., árachas tuilte i roinnt tíortha de chuid an Aontais amhail an Ghearmáin agus an Fhrainc.

Laghdú/Oiriúnú Riosca Tubaiste

• D’fhéadfadh bearta CTD an riosca a laghdú go suntasach; tá gá le tuilleadh iarrachtaí chun go mbeidh teaghlaigh aonair rannpháirteach.
• Ba cheart an réimse iomlán a áireamh in iarrachtaí oiriúnaithe/RR: ó chórais rabhaidh, cosaint go hiarracht pleanála spásúlachta.