Staid uisce na hEorpa 2024: an gá atá le hathléimneacht fheabhsaithe uisce (tuarascáil 07/24)

Sa tuarascáil ón nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil dar teideal Europe’s State of Water 2024 [Staid Uisce na hEorpa 2024], leagtar béim ar an mbrú méadaitheach atá ar acmhainní uisce na hEorpa, go háirithe ón talmhaíocht, arb í an tomhaltóir uisce is mó í agus ar mórfhoinse truaillithe í ó chothaithigh agus lotnaidicídí. Meastar go gcuirfidh an t-athrú aeráide leis an mbrú sin tríd an éileamh ar uisce le haghaidh uisciúcháin a mhéadú, rud a fhágfaidh go mbeidh oiriúnú riachtanach chun soláthairtí uisce a chosaint.

Cuirtear i dtábhacht sa tuarascáil, in ainneoin roinnt dul chun cinn, go bhfuil uiscí na hEorpa fós thíos le truailliú suntasach agus díghrádú gnáthóg. Ní chomhlíonann ach 37 % d’uiscí dromchla na caighdeáin éiceolaíocha atá leagtha síos ag an Aontas, agus níl stádas ceimiceach maith ach ag 29 % díobh. Is príomhthoisc é an t-athrú aeráide atá ag dul in olcas maidir leis na dúshláin sin, le patrúin aimsire athraithe ag géarú strus maidir le huisce agus ag déanamh iarrachtaí bainistíochta níos casta.

Tá screamhuisce, atá riachtanach le haghaidh uisce óil agus úsáid talmhaíochta, i gcruth réasúnta níos fearr, agus tá stádas ceimiceach maith ag 77 % de. Mar sin féin, is dúshlán fós é truailliú leanúnach ó lotnaidicídí agus ó chothaithigh, rud atá níos measa mar gheall ar dhálaí aeráide atá ag athrú.

Chun dul in oiriúint don athrú aeráide, leagtar béim sa tuarascáil ar an ngá atá le húsáid níos éifeachtúla uisce ar fud na talmhaíochta, na tionsclaíochta agus na dteaghlach. Tá sé ríthábhachtach tomhaltas uisce a laghdú, spriocanna éifeachtúlachta a leagan síos, agus cleachtais bhainistíochta a fheabhsú chun athléimneacht a fheabhsú. Leagtar béim freisin ar réitigh dhúlrabhunaithe, amhail bogaigh, tuilemhánna agus aibhneacha a athchóiriú, mar straitéisí ríthábhachtacha.

Is í an tuarascáil seo ón nGníomhaireacht Eorpach Chomhshaoil an measúnú is mó ar shláinte dhobharlaigh na hEorpa, lena mbaineann níos mó ná 120 000 dobharlach dromchla agus 3.8 milliún km² de limistéar dobharlaigh screamhuisce ar fud an Aontais agus na hIorua. Tá an tuarascáil bunaithe ar shonraí a tuairiscíodh ó 19 mBallstát de chuid an Aontais. Is ionann é agus 85 % de dhobharlaigh dhromchla agus 87 % d’achar dobharlaigh screamhuisce in AE-27.